De vraag of Heiloo wel of niet moet fuseren met de overige BUCH-gemeenten is er één die alle partijen in de gemeenteraad van Heiloo bezighoudt. De afgelopen maanden is er heftig gedebatteerd over de manier waarop een mogelijke fusie nu verder moet worden ingevuld en of deze wel gewenst is. De partijen hebben inmiddels het besluit genomen de gesprekken met de andere gemeenten voort te zetten met de intentie een fusie te onderzoeken.
Dit ziet Linda Veerbeek – fractievoorzitter van Heiloo-2000 – als een grote verbetering ten opzichte van het eerste amendement dat meteen aanzette tot een fusie met de overige BUCH-gemeenten. “Wij zijn blij dat er nu eerst verkend zal worden of een fusie wenselijk en haalbaar is.”
Opvallend: De lokale Heiloose partij heeft verdeeld gestemd bij het amendement dat daartoe aanzette. Twee voor, drie tegen. Veerbeek was één van de raadsleden die tegen stemde. “We hebben besloten om niet als fractie, maar als individuele raadsleden te stemmen. Sommigen van ons hebben zich bij het voortschrijdende proces van een fusie neergelegd. Anderen zoals ik zien nog te veel ruimte voor verbetering in het plan tot fusie om daartoe over te gaan.” (tekst loopt door onder de foto)
“Voor mij was de reden om tegen te stemmen niet dat ik principieel tegen een fusie ben. Wij hebben ons daar als fractie nooit over uitgesproken. Misschien hebben wij binnen onze fracties wel verschillende mening, maar breed gezien vinden we dat het proces erg snel gaat. Wij vinden dat door deze snelheid of haast de inwoners onvoldoende worden meegenomen in de besluitvorming. Wij zijn helemaal niet principieel tegen fuseren, maar als wij zoiets ingrijpends als fuseren doen dan moet dat wel op een juiste manier gebeuren.”
D66 is samen met VVD, CDA, PVDA en Heiloo-lokaal indiener van het amendement voor de verkenningen naar een fusie. Voormalig fractievoorzitter Sybren van Dokkum van D66 en zijn opvolger Peter Soonius merken op dat deze fusie niet zomaar uit de lucht komt vallen. De BUCH-gemeenten zijn sinds 2017 al zeer met elkaar vervlochten.
“Het eerste verbeteronderzoek wat betreft de toekomst van de gemeente Heiloo vond acht jaar geleden plaats, waaruit ook het samenwerkingsverband van de BUCH volgde. Het tweede zes jaar geleden en na het derde onderzoek was het voor ons duidelijk dat het op een gegeven moment niet meer mogelijk is om ‘ambtenaren efficiënter’ te laten werken om zo de uitgaven te dekken”, laat Van Dokkum Streekstad Centraal weten. (tekst loopt door onder de foto)
“Je moet op een gegeven moment ook naar jezelf kijken en daarom zijn we een bestuurskrachtonderzoek gestart. Daar kwam uit dat wij als zelfstandige gemeente niet meer de kracht hadden om – zelfs binnen de BUCH – de ambities van de gemeenteraad te kunnen verwezenlijken. Wij zouden in de nabije toekomst dan niet meer de behoeften van onze inwoners waar kunnen maken. Het zou zelfs moeilijk worden om bestaande voorzieningen te kunnen onderhouden.”
Soonius valt hem bij: ‘Dat bleek al kort geleden toen ‘het Baafje’ failliet ging. Dat is vooral in stand gehouden omdat er verschillende daadkrachtige burgers zijn ingestapt. Dus meer ondanks de gemeente dan dankzij de gemeente is het Baafje er nog.”
Knikkend vervolgt Van Dokkum: “Er komt steeds minder geld uit het rijk terwijl de gemeentetaken toenemen. Om te voorkomen dat wij als gemeenteraad verlamd raken door geldproblemen is een schaalvergroting door een fusie nodig. En een fusie met de BUCH komt niet zomaar uit de lucht vallen, wij zijn al op heel veel terreinen diep vervlochten met elkaar.”
Ook Veerbeek erkent de voordelen van een fusie. “Meer geld vanuit de nationale overheid is zeker een pluspunt. Maar bij het idee dat voorzieningen met die schaalvergroting als vanzelfsprekend veiliger zijn, zet ik vraagtekens. Als er in Castricum een nieuw zwembad zou worden gebouwd, wat zou er dan met ons ‘Baafje’ gebeuren? Maar vooral de landelijke partijen zien dat anders”, meent hij. (tekst loopt door onder de foto)
‘Wat mij het meest dwars zit is een gebrek aan participatiemogelijkheden voor burgers in dit alles. Misschien is die fusie wel nodig, maar de communicatie naar de burger laat te wensen over. Ja, het is waar dat op dit moment iedereen het 400 pagina’s dikke rapport hierover kan lezen, maar dat vind ik niet echt toegankelijk. Intussen is het referendum dat over een mogelijke fusie zou plaatsvinden afgeschoten door de gemeenteraad. Ik vind dat hierdoor de democratie in onze gemeente wordt aangetast.”
D66 vindt dat er op dit moment te weinig op tafel ligt om een referendum over te houden, vandaar dat de partij tegen het referendum te stemmen. “Wij willen dit later open houden als er iets concreets is om over te stemmen. Op dit moment ligt er alleen nog maar de verkenning van een intentie tot fusie op tafel. Dat is voor ons te weinig om voor te leggen aan onze burgers.” licht Soonius het standpunt toe.
“Een simpele ja-of nee-vraag voor of tegen een fusie doet ook geen recht aan wat er gevraagd wordt”, vult Van Dokkum aan. “Verandering is altijd spannend, maar een nee-stem heeft ook gevolgen. De vraag zou eigenlijk ‘willen wij onze voorzieningen behouden’ moeten zijn. Geen fusie zal dus ook op de langere termijn leiden tot verandering, en niet ten goede.”
Op het moment van het afnemen van dit interview hadden zowel Castricum en Uitgeest zich al positief uitgelaten over een mogelijke fusie met de andere BUCH-gemeenten. Ook Bergen was voorzichtig positief.