Auteur: Richard van der Veen

Als we de reacties van Dijk en Waarders moeten geloven, dan is er de afgelopen maanden behoorlijk wat vuurwerk doorheen gegaan. Honden die niet naar buiten durven, vernielde vuilnisbakken en inwoners die niet kunnen slapen. Je hoeft maar even door de Facebookgroepen te scrollen en je leest tal van verhalen over vuurwerkoverlast. “Het heeft gewoon niks meer met vuurwerk te maken”, schrijft Facebookgebruiker Saskia van Leeuwen. Maar waarom is het zo lastig om de Dijk en Waardse vuurwerkoverlast te stoppen?

Op sociale media hebben veel inwoners geen goed woord over voor de vuurwerkvandalen. De verschillende groepen  stroomden vol met klachten. “Ik hoop niet dat mijn honden losbreken en niet meer terugkomen. Heel hartelijk bedankt voor al die superharde knallen”, zegt Nancy Oudenaarde. En die reactie staat dus niet op zichzelf. We kunnen dit artikel – bijna letterlijk – vullen met reacties van bezorgde mensen. Ook de gemeente Dijk en Waard merkte een toenemende overlast. Het resultaat: handhaving en politie gingen vaker de straat op. “We reageren onder andere op meldingen die zijn gedaan in de Fixi-app. Dat zijn meldingen over geluidsoverlast, maar ook over vernielingen door vuurwerk.” (Tekst gaat verder onder de foto)

Maar volgens veel Dijk en Waarders heeft dat niet geleid tot het gewenste resultaat. Sterker nog: de afgelopen weken werden zelfs verschillende petities gestart om een vuurverkwerkbod te bewerkstelligen. Weliswaar hadden de petities weinig succes – elk niet meer dan honderd reacties – maar de boodschap was vrijwel gelijk: het woongenot wordt ernstig verstoord. Volgens inwoners schiet het beleid te kort. Zo zou het verbod op illegaal vuurwerk niet worden gehandhaafd, ontbrak het aan surveillances en werden meldingen in de Fixi-app niet opgevolgd.

We legden de vele klachten en opmerking voor aan de gemeente. Wat vindt Dijk en Waard zelf eigenlijk van de vuurwerkaanpak? Het korte antwoord: er worden wel degelijk handhavingsrondes en surveillanceacties gehouden, maar dat wordt niet altijd gezien. “Dat gebeurde vanaf oktober regelmatig, maar in december stond elke middag- en avondronde in het teken van vuurwerk. Meldingen vanuit Fixi worden dan ook meegenomen in de briefing”, legt een gemeentewoordvoerder uit. “Het lastige van handhaven op het afsteken van vuurwerk is dat er sprake moet zijn van op heterdaad betrappen, voordat we mensen kunnen beboeten.” Maar toch klopt ook een deel van de kritiek op de Fixi-app: “Het is niet zo dat we afrijden op elke afzonderlijke melding, dat is simpelweg niet te doen. Deze meldingen helpen ons om locaties in beeld te krijgen waar we vervolgens ook weer surveilleren.” (Tekst gaat verder onder de foto)

In tal van gemeenten werd de afgelopen jaren een algeheel vuurwerkverbod ingesteld. Neem bijvoorbeeld Apeldoorn waar vuurwerk afsteken uit de boze is en dichter bij huis Amsterdam en Haarlem. Ook het Dijk en Waardse gemeentebestuur overwoog een vuurwerkverbod, maar dat kwam er uiteindelijk toch niet. Wel werd een onderzoek voorgesteld. Peilen wat voor- én tegenstanders vinden van het vuurwerk. Want zo benadrukte burgemeester Maarten Poorter tijdens een politieke avond: “Niet alleen de voorstanders van een verbod, maar ook tegenstanders moeten gehoord worden. We nemen de resultaten heel serieus, maar het is geen referendum. Het is een onderzoeksmethode.” (Tekst gaat verder onder de foto)

We vroegen het gemeentebestuur niet alleen naar een reactie op de afgelopen periode, maar ook om een evaluatie. Eerder werd namelijk gesteld dat een vuurwerkverbod niet op zijn plaats was, omdat weinig ervaring was opgedaan met de situatie na corona. Hoe kijkt het bestuur op dit moment naar een mogelijk vuurwerkverbod? “In het tweejaarlijks onderzoek naar de veiligheidsbeleving in Dijk en Waard zijn ook vragen opgenomen met betrekking tot vuurwerk. Mede met resultaten van dat onderzoek zullen we kijken welke maatregelen er nodig zijn om het vuurwerkoverlast terug te dringen”, zegt het college van burgemeester en wethouders.

Een vuurwerkverbod in Dijk en Waard lijkt daarmee niet uit de lucht, maar tegelijk ook geen maatregel die binnenkort wordt ingevoerd.

Ze zien het al helemaal voor zich. Een familiehuis voor veteranen, het thuisfront en andere mensen met een risicoberoep. Dat is de grote droom van Heerhugowaarders Melvin en Danyella van Geffen en Pancrasser Sijmen Schouten. Vorig jaar hebben ze onder de vlag van Stichting Thuis een familiedag georganiseerd in Cool. Ook in 2024 gaat de stichting zo’n dag organiseren, maar het liefst openen ze daarnaast een thuisbasis voor veteranen en hun families. “Als je niet kunt vertellen wat er werkelijk is gebeurd, dan blijft het broeien en kom je geen stap verder”, vertelt Danyella.

Ze kan het weten. Als voorzitter van Stichting Thuis hoort ze regelmatig verhalen van veteranen met een posttraumatische stressstoornis (PTSS). “En mijn man Melvin heeft zelf ook lang gevochten tegen PTSS”, vertelt ze aan onze verslaggever. Na uitzendingen in Kosovo en Irak stortte Melvin volledig in. Het ging niet meer. “Hij heeft het echt heel zwaar gehad. Zo zwaar dat hij een einde aan zijn leven wilde maken. De afscheidsbrief lag letterlijk al klaar.” Als ze die tijd moet samenvatten in een woord, dan is dat onbegrip. Onbegrip van Melvins werkgever, maar ook de omgeving. “En ik snap het ook wel. Nooit heb ik het hele verhaal durven te vertellen uit angst voor wat er dan zou gebeuren. Gelukkig kreeg ik wel begrip van mijn schoonvader. Als marineman leerde hij mij wat ik moest doen als Melvin een herbeleving had: zorgen dat de kinderen veilig zijn en de deuren op slot doen.”

“Je mag best weten, ik heb in die jaren geprobeerd om iets positiefs te maken van de situatie. Elkaar blijven zien, zien wie achter het masker van die zware PTSS zat. Dat vond ik belangrijk.” Melvin neemt na een aantal jaar een drastisch besluit en laat zich opnemen in een kliniek. “Dat heeft hem weer geheeld. In 2018 was hij uitbehandeld en kregen we een groot cadeau. We hadden ineens weer een man en papa die rustig was.” Danyella is in die periode naar eigen zeggen ‘helemaal klaar’ met alles wat ook maar te maken heeft met defensie en veteranen. Of toch niet: “Ik bleef namelijk wel mensen helpen en toen van het ene op het andere moment kwam ik in contact met de burgemeester.” Een koffieafspraak met Maarten Poorter volgde. En langzaamaan groeide het team en ontstond het idee voor de stichting én een familiedag. Op zaterdag 2 september was de grote dag: 154 mensen ontmoetten elkaar tijdens de eerste familiedag in Cool. “Veteranen, hun partners, kinderen, maar ook mensen met andere risicoberoepen liepen daar. Het was zo mooi.” En dat smaakt naar meer. Voor dit jaar heeft Stichting Thuis grote plannen met een tweede familiedag – op zaterdag 7 september in Cool – en wellicht een eigen plek voor de veteranen, het thuisfront en andere mensen met een risicoberoep.

Zo’n zeven jaar geleden was de Heerhugowaardse overigens al betrokken bij een veteranenhuis. Onder grote belangstelling werd het Veteranen Ontmoetings Centrum (VOC) geopend door toenmalig burgemeester Han ter Heegde. Al na een aantal maanden ontstonden scheurtjes in de relatie van voorzitter Maurice Bettink met de toenmalige gemeente Heerhugowaard. Het is niet duidelijk wat er precies is gebeurd. Bettink – die inmiddels in het buitenland woont – wil in gesprek met Streekstad Centraal niet praten over de incidenten in die periode. Ook Danyella van Geffen kijkt liever naar de toekomst. “Ik wil niet ingaan op die situatie. Het heeft te maken met normen en waarden. Toen wij bepaalde dingen hoorden zijn we gestopt. We staan voor de veteranen, het thuisfront en andere risicoberoepen.”

Stichting Thuis organiseert volgende week een bijeenkomst voor raadsleden. Om wat meer informatie te geven over de stichting, maar ook om te vertellen over het begrip veteraan. “Het klinkt misschien gek, maar veel mensen weten dat niet. Het is vaak toch een onbekend verhaal. Dat willen we wegnemen bij de mensen en vervolgens begrip krijgen voor deze doelgroep. Ze staan er als het moeilijk is en dat is zeker niet vanzelfsprekend. Het zou fantastisch zijn als de raad meepraat en meedenkt. Want we willen en kunnen dit als stichting niet alleen doen.”