Auteur: Richard van der Veen

“De politieke partijen in Alkmaar bewegen nog onvoldoende om een nieuwe coalitie te kunnen vormen.” Dat concludeert verkenner Bert Blase na de eerste gespreksronde. Met de fracties die daartoe wel bereid zijn, wil hij verder praten. “Wie de schoen past, trekke hem aan.”

Volgens Blase houden fracties nog te veel vast aan de eigen inhoud; wat wil je realiseren en bereiken in de gemeente, de bestuursstijl en de samenstelling van het college. “Ik merk wel dat er bereidheid is tot meewerken, maar van een doorbraak of succes is geen sprake.” Daarom doet de oud-burgemeester van Heerhugowaard de dringende oproep om de stellingen deels te verlaten. “Van water bij de wijn doen, wil ik nadrukkelijk niet spreken. Ik hou van pure wijn, maar er moet meer bewogen worden om tot de gewenste ‘brede, verbindende coalitie’ te komen”, zo laat hij mediapartner NH Nieuws weten.

“Dat is mijn opdracht als verkenner. En bijna alle partijen hebben die opdracht onderschreven.” Welke partij dat niet doet, laat hij in het midden. “Mijn wens is om de verschillen op korte termijn te overbruggen. De sfeer van de gesprekken is tot nu toe goed.” Al merkt Blase dat het oude, maar ook recente, zeer tussen de politici voelbaar is. “Daar heb ik het met iedereen ook kort over gehad, maar ik kijk vooral naar de toekomst: er moet op korte termijn een nieuw bestuur komen. Op de grote lijnen is er geen sprake van dat partijen elkaar uitsluiten”, stelt hij enigszins cryptisch en hamert nogmaals op de noodzaak van het ‘meer bewegen’.

“Want zoals het er nu voor staat gaat het niet lukken”, oordeelt hij. “Als dit blijft dan geef ik de opdracht terug met een ander advies van hoe het wel zou kunnen. Het is dan aan de raad om daar over te beslissen. Maar zo ver is het niet, wil ik nogmaals benadrukken.” Hij houdt de hoop dat hij over drie weken de opdracht tot een succes gemaakt heeft. “Maar wees flexibeler hoe je er in staat. Het kan, daar ben ik van overtuigd. Anders zou ik er ook niet mee doorgaan.”

De tweede gespreksronde is op vrijdag en zaterdag gepland. Blase verwacht na het weekeinde met zijn nieuwe bevindingen te komen.

Als we de berichten op onder meer social media moeten geloven is Alkmaar op dit moment een schip dat (vrijwel) stuurloos ronddobbert. Gelukkig is er nog burgemeester Anja Schouten die het roer een beetje kan bijdraaien wanneer de klippen tè dichtbij komen. Om alle partijen weer aan boord te krijgen en de bemanning compleet te maken zijn de gesprekken voor een nieuwe coalitie in volle gang. De ‘overboord gevallen’ coalitiepartijen GroenLinks, PvdA, CDA, Leefbaar Alkmaar, ChristenUnie en SP vormen het liefst opnieuw een coalitie, met D66 die BAS vervangt. En volgens fractievoorzitter David Rubio Borrajo van de PvdA moet dat zo snel mogelijk gebeuren.

“Na de motie van wantrouwen en het ontslagbesluit is er een bestuurlijke chaos gecreëerd. Als we het over inhoud hebben, zijn we er met D66 het snelste uit. Onze standpunten komen het meest overeen. Alkmaar staat stil: ik gun het onze inwoners niet om nu weer maandenlang te moeten wachten op een nieuw coalitieakkoord.”, zo laat hij mediapartner NH Nieuws weten. Maar D66-fractievoorzitter Simone Meijnen is nog niet zover. Liever kiest ze voor een brede verkenning en sluit andere partijen niet uit. Dat liet ze vorige week maandag weten tijdens de ingelaste raadsvergadering. “Met een brede verkenning kunnen we het vertrouwen herstellen en een brug slaan tussen de verschillende partijopvattingen.”

“Dan vrees ik dat het wel drie of vier maanden duurt voor er een nieuw coalitieakkoord is gevormd”, zegt Borrajo. “Als ze die weg inslaan, laat ze dat dan maar doen. Vanuit ratio zou het gek zijn, maar dat zullen we dan accepteren. Wij hebben dan nog altijd een controlerende rol vanuit de oppositie. Uiteindelijk is het aan D66 om dat uit te leggen aan hun kiezers. Maar de kortste route naar bestuurlijke stabiliteit is een samenwerking met ons.”

Hij ziet zijn partij niet zo snel regeren met de rechtse partijen, maar sluit het ook niet uit. “Ik zeg niet dat het geen optie is, maar ik reageer vanuit het belang van onze gemeente. We hebben hele andere visies op woon-, parkeer- en asielbeleid. De PvdA wil bijvoorbeeld tenminste 1/3 sociale woningbouw, de SP nog meer. VVD wil juist minder sociale woningen. Er valt bijna geen water bij de wijn te doen, dus waarom zouden we die weg inslaan? We gaan voor snelheid, dus willen we niets liever dan op inhoud praten met D66.”

OPA-fractievoorzitter Victor Kloos werpt de beschuldigingen die Borrajo uit van zich af. “Terugkijkend blijf ik van mening dat het vorige college zich niet aan zijn eigen afspraken hield . Zij zijn er verantwoordelijk voor dat er een partij uitstapt. De gemeente werkt overigens gewoon door aan reeds genomen besluiten, er is dus geen sprake van een chaos. We moeten ons als raad niet belangrijker maken dan we zijn. Er moet wel orde op zaken worden gesteld. Nu heeft D66 als grootste partij alsnog de gelegenheid om samen met een verkenner te zoeken naar een nieuwe coalitie. Beter later dan nooit.”

Ook John van der Rhee, fractievoorzitter bij de VVD gaat voor snelheid. “De VVD gaat uit van het belang van Alkmaar en wil daarom dat er snel weer een stabiel functionerend gemeentebestuur komt, waar afspraken blijvend nagekomen worden, en inhoud boven partijruzietjes moet komen te staan.”

Van der Rhee onderkent dat zoiets niet vanzelf gaat: “Daarvoor zal iedereen, elke partij, water bij de wijn moeten doen. De VVD is daartoe bereid, in het algemeen belang van Alkmaar, zoals ik ook bij het debat van maandag 13 maart nadrukkelijk en herhaaldelijk heb uitgesproken. Het spijt ons om te zien dat andere partijen grotere moeite hebben om over hun eigen schaduw heen te stappen. We kunnen dat goed invoelen, maar in de loopgraven brengen we Alkmaar niet verder. Samenwerkend wel. Dat is juist de weg die we moeten inslaan.”