Auteur: Richard van der Veen

Het duurt langer dan vooraf gedacht voordat er een raadsakkoord ligt en er een nieuw college van de gemeente Bergen kan worden gepresenteerd. De hele zomer wordt uitgetrokken om geschikte wethouders voor de komende vier jaar te vinden en te selecteren. Dat bleek donderdagavond bij een verantwoording van formateur Theo van Eijk in de gemeenteraad van Bergen. “Het duurt even, maar dan heb je ook wat. De gemeenteraad is nu aan zet”, was zijn boodschap.

Het tussentijds verslag was nodig om het publiek duidelijk te maken waar de gemeenteraad samen met de formateur de afgelopen maanden mee bezig is geweest. Waren er begin juni nog geluiden dat er misschien medio juli al een nieuw college zou zijn, inmiddels is duidelijk dat de werving en selectie van de nieuwe wethouders meer tijd vergt dan een paar weken. De raad laat zich hierbij begeleiden door een professioneel bureau. De kwaliteiten die deze vier bestuurders meebrengen zijn leidend en niet hun politieke voorkeur.

Raadslid Mariëlla van Kranenburg van Partij Ons Dorp wilde graag tips of suggesties van de formateur voor de sollicitatieprocedure voor de vier nieuwe wethouders. Volgens Theo van Eijk mogen de nieuwe wethouders best partijgebonden zijn, maar ze moeten zich vooral niet partijgebonden voelen: “Ze moeten vooral bereid zijn vanuit een technische portefeuille de gemeenteraad te bedienen. Niet alleen de fractievergadering van hun eigen partij bezoeken, maar op uitnodiging elke fractie bezoeken. Als iemand vooral vanuit zijn eigen politieke partij handelt, dan sneuvelt het hele idee.”

Aan de inhoud werd donderdagavond nog geen aandacht besteed. Volgens formateur Van Eijk staat nu het maken van goede en duidelijke afspraken over het proces voorop.  In het raadsakkoord komen daarom vooral afspraken over het proces en niet over de inhoud. Raadsleden moesten duidelijk wennen aan de nieuwe werkwijze, en hadden daarom nog wel de nodige detailvragen.

Toch benadrukte de formateur nog eens dat hij bij alle politieke partijen een sterke wil heeft bemerkt om de bestuurscultuur te verbeteren. “Anders had ik de klus ook niet aangenomen. Ik heb twee jaar geleden ervaring opgedaan met de Bergense politiek als kwartiermaker. Toen verdwenen mijn adviezen in een diepe la. Als ze dat nu weer van plan waren, dan had deze raad mij voor deze klus niet moeten vragen. De bereidheid om het voortaan anders te doen is nu wezenlijk groter dan twee jaar geleden”, vertelde de formateur na afloop van de raadsvergadering aan Duinstreek Centraal.

Van raadsleden wordt verwacht dat zij pas een oordeel hebben over nieuwe plannen of nieuw beleid, als er informatie is opgehaald in de lokale samenleving. De andere werkwijze wordt niet alleen van de Bergense raadsleden gevraagd, maar ook van de collegeleden en van alle ambtenaren, die veel eerder informatie moeten ophalen in de lokale samenleving en samen met inwoners, ondernemers en belangengroepen het beleid moeten maken. Hij beaamt dat dit veel meer tijd vergt van de ambtelijke organisatie, die nu al piept en kraakt in alle voegen door de vele opdrachten en ambities van de politiek. Volgens Van Eijk moet ook de politiek beseffen dat er maar een beperkte ambtelijke capaciteit is, die niet oneindig kan worden bevraagd om een tandje meer.

Van Eijk stelt daarover: “De ambities van de gemeenteraad voor een beter proces met de inwoners, gaan ten koste van het lijstje met zaken die de gemeenteraad de komende vier jaren allemaal gerealiseerd wil hebben, en uiteindelijk dus op het bordje van de ambtenaren terecht komen. De ambtelijke capaciteit is een gegeven. Bij meer energie steken in het proces van beleid maken met de inwoners moet je dus ergens anders iets inleveren. Het is aan de gemeenteraad om met een korter lijstje van verwachtingen ervan blijk te geven dat ze dat beseffen.”

Wie interesse heeft om in Bergen wethouder te worden, kan binnenkort de publicatie van een profielschets verwachten met de kwaliteiten die de gemeenteraad zoekt voor het nieuwe college. Als iemand daaraan denkt te voldoen, kan die zich melden voor de selectieprocedure, ongeacht woonplaats of politieke voorkeur.