Omdat Oekraïense vluchtelingen inmiddels al een aantal maanden in Nederland zijn, wordt vanuit de overheid aan scholen gevraagd om de kinderen les te geven. Daarom begonnen lerares Nine Deckers en haar collega’s begin april De Optimist, een school in Alkmaar speciaal voor Oekraïense kinderen.
Inmiddels biedt die school plek aan zo’n 25 leerlingen tussen de zes en elf jaar. Dat aantal verschilt iedere week, omdat er nieuwe leerlingen bijkomen en leerlingen soms ook teruggaan naar Oekraïne, of toch met hun familie naar een ander land vertrekken. “Vandaag nog namen we afscheid van een meisje. De kinderen waren daar ook echt verdrietig om”, vertelt Nine tegen mediapartner NH Nieuws. Ook voor haarzelf is dat lastig: “Ik had er niet zo bij stilgestaan bij dat kinderen weggaan. Bij regulier onderwijs is het ook moeilijk om ieder jaar afscheid te nemen, maar dan zie je ze het jaar erop nog wel op het schoolplein. Hier weet je: ik kom ze niet meer tegen.”
Nine vindt het belangrijk dat de leerlingen kennis opdoen op school, maar minstens net zo belangrijk is persoonlijke aandacht. “We schrikken van de verhalen die kinderen vertellen”, zegt ze. “Zo is er een jongetje in de klas die in zijn kelder moest schuilen en gezien heeft hoe zijn school door bommen werd vernietigd.”
“Ook zijn er sinds vandaag drie nieuwe kinderen bij ons op school”, vervolgt ze. “Zij zaten lange tijd in een schuilkelder en hun ouders gingen één keer per dag naar boven om soep te halen. Ze konden uiteindelijk vluchten doordat ze toestemming kregen van Russische soldaten om met hun zieke baby naar het ziekenhuis te gaan.”
Nine kan zich voorstellen dat voor kinderen die dit meemaakten nieuwe dingen leren dan niet de hoogste prioriteit heeft, vertelt ze. Daarom gebeurt het leren voor een groot deel spelenderwijs. “We richten ons vooral op het aanleren van het Nederlands en het bijhouden van het rekenniveau.” Hierbij is een Oekraïense onderwijsassistent, die in haar thuisland geschiedenislerares was, een welkome hulp. “Zij heeft veel persoonlijke gesprekken met de kinderen en helpt enorm bij het vertalen. Ze is echt goud waard, ik zou niet weten wat we zonder haar moeten.”
Oekraïense kinderen worden ook wel op reguliere basisscholen onderwezen, bijvoorbeeld bij de Van Reenenschool in Bergen. “Op die scholen gaat het leren van de taal misschien wel wat sneller”, vertelt Nine. “We merken dat hier de noodzaak om Nederlands te spreken minder groot is, omdat ze elkaar allemaal kunnen verstaan.” Toch heeft een school voor Oekraïense kinderen volgens haar ook veel voordelen: het zorgt ervoor dat ze veel steun aan elkaar hebben en elkaar makkelijk kunnen helpen.
“Ze zitten allemaal in dezelfde situatie”, vertelt Nine. “De meeste leerlingen wonen in een hotel, dat is niet een huis waar je lekker kan vertoeven. Ze missen hun vriendjes en vriendinnetjes en maken zich bijvoorbeeld zorgen om opa en oma. Daarom is sociale interactie in de klas ontzettend belangrijk.” Na de zomer wordt bekeken of De Optimist ook dan nog nodig is. “Dat is natuurlijk erg onzeker en afhankelijk van de ontwikkelingen in Oekraïne”, vertelt Nine. “Maar het is sowieso de bedoeling dat kinderen na ongeveer een jaar bij ons verder gaan naar een reguliere school.”
