Auteur: Richard van der Veen

‘Hoe moeten we ooit een half miljoen euro terug betalen?’, schreven Marcel Hansen en Ramona Nijssen op social media. Deze noodkreet van de eigenaren van restaurant LadyPapa in Bergen sloeg in als een bom. Het leidde tot een storm van reacties van horeca-collega’s en de oproep van de gemeente Bergen aan ondernemers om een boekje open te doen. Met een brandbrief aan Den Haag pleiten inmiddels 32 Noord-Hollandse gemeenten nu voor maatwerk in de regelingen voor de ondernemers die het afgelopen jaar tussen wal en schip vielen.

In de eerste week van maart vorig jaar openden Marcel en Ramona de deuren van hun gloednieuwe restaurant LadyPapa in het centrum van Bergen. Veertien dagen later ging de horeca op slot. Het stel besloot – zoals door het kabinet werd gevraagd – hun veertien man personeel in dienst te houden en een beroep te doen op de financiële steunmaatregelen. Maar uiteindelijk bleken ze nergens recht op te hebben en moeten ze alleen al twee ton aan onterecht ontvangen NOW (noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid) terugbetalen.

Tel daar de achterstallige huur van het pand, een schuld aan de belastingdienst en het pensioenfonds van de werknemers bij op en de restauranteigenaren staan vijf ton in het rood. “Ik schrok er eigenlijk wel van”, zegt Marcel tegen mediapartner NH Nieuws. “Als je het op papier ziet, is het ineens echt.”

Ten einde raad hingen ze hun financiële schuldenlast aan de grote klok. Een dag later stond wethouder Erik Bekkering op de stoep. “Er zit natuurlijk veel schroom voordat mensen met zo’n verhaal naar buiten komen. Daarom wilden we meteen in actie komen. Het kan niet zo zijn dat ondernemers die naar de geest van de wet handelen, uiteindelijk zelf tussen wal en schip raken. Als een soort bijkomende schade.”

Volgens de wethouder moet er ruimte komen voor maatwerk voor de schrijnende gevallen. Zodat ook deze ondernemers in aanmerking komen voor de financiële steunregelingen. “Nu wordt alleen gemeten of steun rechtmatig is, maar niet wat rechtvaardig is.” Inmiddels hebben alleen al in Bergen meer dan tien andere ondernemers zich gemeld. En is er deze week een brandbrief in Den Haag afgeleverd namens 32 Noord-Hollandse gemeenten.

“Het is gewoon oneerlijk”, zeggen Marcel en Ramona. “Het is niet te bevatten dat ze zeggen: we gaan de NOW repareren zodat starters ook in aanmerking komen, en dan blijk je gewoon weer buiten de boot te vallen.” Ramona: “Als restauranthouder wil je niet zeuren, je wilt dat het goed gaat en dat mensen het gezellig bij je hebben. Maar zijn wij nou de enigen die er zo voor staan of zegt niemand iets? Wat dat betreft ben ik blij dat het balletje nu is gaan rollen.”

Dat voormalige topambtenaar Eric van H. vervolgd wordt voor corruptie is nog maar het topje van de ijsberg. Dat zegt Fred Vos, de Bergenaar die de zaak aan het rollen bracht, tegen mediapartner NH Nieuws. Volgens het Openbaar Ministerie heeft Van H. een hypotheek aangenomen van een projectontwikkelaar waar hij zaken mee deed namens de gemeente Bergen.

Iets wat Fred Vos in 2018 ontdekte, waarna Van H. met strafontslag werd gestuurd. “Dit is goed nieuws wat mij betreft”, luidt zijn eerste reactie op het nieuws. “Dit legt de drempel voor anderen om hetzelfde te doen wat hoger.”

In 2018 publiceerde Vos, van de Facebookpagina Samen Bergen Verzetten, de documenten van het Kadaster met de aankoopgegevens van het huis dat Van H. kocht. Daaruit bleek dat hij in 2006 een bedrag van 165.000 euro had geleend, tegen zeer gunstige voorwaarden, bij een Alkmaarse projectontwikkelaar die ook bouwt in Bergen.

Maar volgens Vos is dit nog maar het begin, want hij is er 100 procent van overtuigd dat Eric van H. ook namen van andere betrokken ambtenaren gaat noemen. “Ik heb een onderhoud gehad met meneer Van H. vorig jaar, en hij heeft mij verzekerd: ‘als ik vervolgd word, ga ik niet alleen’.”

De Rijksrecherche rondde in april 2020 een uitvoerig onderzoek af naar de rol van de ex-ambtenaar. Het Openbaar Ministerie (OM) concludeert daar uit dat er voldoende reden is om Van H. te vervolgen. “Deze voormalige ambtenaar heeft een gift en een dienst aangenomen, terwijl hij kon vermoeden dat de projectontwikkelaar daar iets voor terug zou willen, dat je chantabel bent”, stelt persofficier Henri Tillart. “Ambtelijke corruptie is zeer ernstig. Het tast de integriteit en het vertrouwen van de burger in de overheid aan.”

Het college van Bergen, met sinds 2020 allemaal nieuwe bestuurders, gaat ervan uit dat de corruptie zich tot deze ene ambtenaar heeft beperkt. “Na het zeer grondige onderzoek door de Rijksrecherche zijn er geen andere verdenkingen van corrupt handelen of ander strafbaar handelen door de verdachte naar voren gekomen. Het college wacht de inhoudelijke behandeling af en vindt het van belang om te melden dat het college grote waarde hecht aan integriteit in het openbaar bestuur.”

Het vertrouwen in bestuur en politiek in de gemeente Bergen liep een enorme deuk op in de voorgaande jaren. Van H. was betrokken bij diverse grote, maar ook omstreden projecten: het dorpshart Bergen, een sporthal in Egmond aan Zee en woningbouwproject Delversduin en de voetbalfusie-locatie in Egmond aan den Hoef. Bij alle projecten voelden omwonenden en belanghebbenden zich niet gehoord. De verschillende actiegroepen hebben twee jaar geleden de handen ineen geslagen en trekken als ‘Manifestgroep’ samen op om het vertrouwen hersteld te krijgen.

“Er is altijd gezegd dat we inspraak hebben. Maar er werd nooit geluisterd”, stelt Marjolein Pepping namens de Manifestgroep vanmiddag tegen NH Nieuws. “We zagen een patroon: alle plannen stonden al vast voor wij geïnformeerd werden.” Volgens de Manifestgroep moeten alle projecten van Van H. on hold gezet worden. “Dat de gemeenteraad nu de ballen heeft om de grote projecten waarbij hij betrokken is geweest te onderzoeken”, stelt Pepping. “Wat is zijn rol geweest, en heeft dit de besluitvorming beïnvloed.”