Auteur: Richard van der Veen

Het is de Historische Vereniging Alkmaar en het Architectuur Informatiecentrum Alkmaar niet gelukt om het PEN-dorp van architect Abe Bonnema op bedrijventerrein Viaanse Molen te redden van de sloopkogel. Wel wordt het gedachtengoed van de overleden architect, die het dorpse kantorencomplex in 1982 ontwierp voor het Provinciaal Elektriciteitsbedrijf Noord-Holland, de inspiratiebron voor een nieuwe woonwijk.

Op deze plek komen ruim 500 woningen, waarvan 60 procent appartementen in hoogbouw. “Een groot, mooi en modern project in een duurzame wijk”, aldus wethouder Christian Braak. Het architectenbureau dat de filosofie van Bonnema voortzet, De Zwarte Hond, mag hier de nieuwe buurt ontwerpen.

In opdracht van de gemeente Alkmaar zijn alle cultuurhistorische waarden van het PEN-dorp in kaart gebracht. Veel van de oorspronkelijke ideeën, zoals de daktuinen, bleken al eens verwijderd. Die komen in het nieuwe plan terug. Ook blijft centraal in het plan de bijzondere tuin van landschapsarchitect Mien Ruys behouden, op dezelfde plek als nu. Mogelijk kan de oude Helderseweg worden verlegd, zodat er geen barrières meer zijn tussen de oevers van het Noordhollandsch Kanaal en de nieuwe woonwijk.

Volgens algemeen directeur Martijn van de Poll van HBB Groep en Piet de Geus van De Geus Bouw, die het PEN-dorp in 2018 kochten, is serieus gekeken naar herbestemming van het kantorencomplex, maar bleek dit niet mogelijk: “Bouwtechnisch en klimaattechnisch kwam er een flinke problematiek aan het licht.” De eigenaren zijn nu erg enthousiast over de samenwerking met het architectenbureau en met de gemeente Alkmaar. Vooral stedenbouwkundig zal de inspiratie van architect Bonnema zijn terug te vinden in de nieuwe woonwijk. “Verder moeten we afwachten waar het architectenbureau mee komt.”

Volgens de doorgaans goed geïnformeerde erfgoedstichting Adapt waren de nieuwe eigenaren bij de aankoop in 2018 al van plan om de structuur van het gebied met een parkachtig karakter te behouden. De gemeente zet nu de lichten op groen om dit met Bonnema-invloeden te realiseren. Wethouder Braak van Ruimtelijke Ordening verwacht dat de vergunningen voor de raadsverkiezingen van maart 2022 rond komen en dat de bouw daarna kan starten.

Binnen vijf jaar moet er een plan klaarliggen om vaaroverlast in de Alkmaarse wateren structureel aan te pakken. Dat vertelde het Alkmaarse college tijdens de wekelijkse persbijeenkomst. “We gaan de regels verduidelijken en beter communiceren met buurtbewoners, zodat we sneller kunnen ingrijpen.”

Voorbij racende bootjes, lawaai en drukte zijn veelvoorkomende klachten als het gaat om vaaroverlast in de gemeente. Die overlast nam vorig jaar zomer met maar liefst veertig procent toe. “Voor ons aanleiding om te kijken wat we daaraan kunnen doen om het voor iedereen gezellig te houden”, reageerde de manager veiligheid van de gemeente Alkmaar destijds.

Om meer zicht en grip op de overlast te krijgen, kocht de gemeente al twee waterscooters. Het college wil nu gaan onderzoeken op welke momenten de inzet van die scooters het meest effectief zal zijn. “Ook wordt gekeken of we dat aankunnen met de huidige bezetting of dat er meer mankracht nodig is”, zegt burgemeester Roemer.

Verder wil de gemeente elektrisch varen stimuleren en moeten booteigenaren zich in de toekomst registreren. “Varen is nu nog vrijblijvend, maar dat willen we straks gaan vastleggen. Mensen laten hun sloepjes wel eens achter en dan moeten we dus op zoek naar de eigenaar. Daar willen we van af met een bootregister.”

Desalniettemin is de burgemeester zich er maar al te goed van bewust dat er op het water ook gewoon wat lol getrapt moet kunnen worden. “Jongeren en gezinnen willen genieten van het water. Om hen daarin te kunnen blijven voorzien gaan we deze plannen verder uitwerken. Binnen vijf jaar moeten er voorstellen op tafel liggen voor de langere termijn.”