Voor Kaasvader Willem Borst en zijn kaasdragers is het een vreemde gewaarwording. In het zomerseizoen komen op vrijdagen altijd duizenden toeristen naar het Waagplein om hen in actie te zien. Maar sinds de coronacrisis is het plein leeg. “Een heel triest en vervelend gezicht. We missen het ontzettend”, zegt Borst tegen mediapartner NH Nieuws.
Normaal gesproken moeten leden van het kaasdragersgilde zich elke vrijdag 07:00 uur melden in de kaaskamer. Wie niet op tijd komt krijgt een oneervolle vermelding op het schandbord en ook een boete. “Het is toch raar wakker worden”, vertelt kaasdrager Harry Konijn. “Normaal heb je je vaste ritueel, je pak hangt klaar en je probeert er altijd voor 07:00 uur te zijn om de boete te voorkomen. Elk voordeel heeft z’n nadeel. De knip blijft wel gevuld op deze manier.”
Maar risico op een boete of niet, de gildeleden missen de kaasmarkt ontzettend. “Het is een passie”, vertelt de Kaasvader. “Al die toeristen hier op het Waagplein, de gezelligheid onder elkaar, de reuring, dat mis je enorm. Het is ook een manier van leven. Nu sta ik iets later op, Ik heb een grote volkstuin en mijn eigen werkzaamheden, maar elke vrijdag doet het toch een beetje zeer.”
Jaarlijks trekt de kaasmarkt bijna 170.000 bezoekers van over de hele wereld. De schade voor Alkmaar loopt volgens Ger Welbers van Alkmaar Marketing in de tientallen miljoenen euro’s. Toch wil hij nog niet spreken over een verloren jaar. “Het hangt af van de verruiming van de richtlijnen. De Nederlander is niet snel geneigd om op dit moment naar het buitenland te gaan. Daar kunnen we in de zomermaanden van profiteren. We hebben hier de kust, een mooie historische binnenstad en een groot winkelaanbod. We hebben hier alles.”
Extra zuur is dat gemeente Alkmaar vorig jaar diep in de buidel tastte voor het EK Wielrennen. Welbers: “Het is erg jammer want het EK was een enorm mooi uithangbord voor deze regio. Daar had je dit jaar de eerste spin-off van moeten merken maar dat loop je nu mis. We gaan dat wel weer terugverdienen, maar het zal wat langer duren dan we in eerste instantie hadden ingeschat.”
Jaarlijks zijn er tegenwoordig 36 kaasmarkten in Alkmaar, inclusief de nog vrij nieuwe mini-kaasmarkten op dinsdagavonden. De traditie gaat terug tot 1593 en week voor vrijwel niets. “Alleen in de oorlog toen er geen kaas was, is er een aantal weken geen markt geweest”, vertelt kaasvader Borst. “Zelfs tijdens de pestepidemie ging de markt nog gewoon door. Wat dat betreft is dit historisch.”
Het ziet er naar uit dat de kaasmarkt vanaf 1 september weer van start kan gaan. Maar al zijn de kaasdragers positief ingesteld, ze hebben er een hard hoofd in. “Om de anderhalve meter een toeschouwer plaatsen, dat zie ik niet gebeuren”, vertelt Konijn. “Ik heb mijn focus al gezet op 2021 en dat we dan weer een heel mooi seizoen kunnen draaien.”
