Het is druk in De Rietschoot in Koedijk. Opvallend druk. Met nog ruim een maand te gaan naar de verkiezingen komen bewoners, de dorpsraad en politieke partijen uit zowel Alkmaar als Dijk en Waard samen. Niet voor een gezellig praatje, maar omdat het schuurt.
Het schuurt waar het gaat over identiteit. Over voorzieningen. Over gehoord worden. De boodschap uit de zaal is helder: Koedijk wil geen randgebied zijn, maar een erkend dorp – mét alles wat daarbij hoort. “We doen ertoe en willen serieus genomen worden.”
Koedijk bestaat al sinds 1324, maar voelt zich anno nu nog steeds opgesplitst. “Noord hoort bij Dijk en Waard, zuid bij Alkmaar. Maar wij zijn nog altijd één Koedijk,” opent Bruno Visser, inwoner van Koedijk, de middag. Die verdeeldheid zit niet alleen op de kaart, maar ook in beleid en aandacht.
Volgens de dorpsraad van Koedijk zit de kern van het probleem in de status. Koedijk wordt ambtelijk vaak gezien als wijk, terwijl het zichzelf als dorp beschouwt. “Als Koedijk als dorp wordt erkend, ga je structureel in gesprek met wethouders en ambtenaren. Dan wordt er mét ons gesproken in plaats van over ons”, vertelt Marga Riekwel van de dorpsraad aan Streekstad Centraal. “We hebben de dorpsraad in november vorig jaar opgezet, maar we kunnen veel meer werkelijkheid maken als er ook daadwerkelijk naar ons geluisterd wordt.” (tekst gaat door onder de foto)
Politieke partijen herkennen dat punt. GroenLinks-PvdA Alkmaar benadrukt dat een officiële dorpsstatus deuren opent: voor visieontwikkeling, voor maatwerk en voor structureel overleg. Later op de middag wordt benoemd dat er diezelfde ochtend nog een motie is opgesteld die pleit voor officiële erkenning van Koedijk als dorp. “Dorpsstatus maakt wezenlijk verschil,” zegt Coene Wouters. “Dan ga je in gesprek met elkaar, met een visie, en niet meer vanaf de zijlijn.”
Een van de meest besproken onderwerpen is het verdwijnen van de supermarkt. Iedereen in de zaal heeft er wel iets over te zeggen. Carin Meek, lid van de dorpsraad, vertelt hoe zij ruim dertig jaar geleden bewust voor Koedijk koos vanwege de voorzieningen. “Ik had geen auto en kleine kinderen. De supermarkt was essentieel,” zegt ze. Dat die in juli 2025 definitief verdwenen is, raakt het dorp nog altijd erg diep. “Het gaat niet alleen om een pakje boter, het is een ontmoetingsplek. Jong en oud komen elkaar daar tegen. Zonder winkel verdwijnt een stuk zelfstandigheid.” (tekst loopt door onder de foto)
De politiek reageert met realisme. Gemeenten bepalen immers niet waar supermarkten zich vestigen, dat doen commerciële ketens. Maar wanneer wethouder Fred Ruiten van Dijk en Waard het moeilijk noemt om supermarkten in dorpen te behouden door online winkelen, komen er boze reacties uit de zaal. “We hebben nu helemaal geen supermarkt, dus dit slaat nergens op!” Timo Schotten van CDA Alkmaar benadrukt opnieuw dat gemeenten niet bepalen waar supermarkten zich vestigen, maar dat politiek wel een lobbyrol kan spelen richting ketens. “Leegstand voorkomen en kansen creëren, dát kan de gemeente wél.” Die opmerking valt wél goed in de smaak bij de inwoners in de zaal.
Maya Bolten van Leefbaar Alkmaar stelt dat inwoners ook zelf verantwoordelijkheid dragen. “Je moet er wel blijven winkelen”, zegt ze. Dat schiet bij bewoners ook in het verkeerde keelgat. “Het was altijd druk. Schaam je dat je denkt dat we alleen voor een pak melk kwamen”, klinkt het. Bolten nuanceert haar verhaal iets. Volgens haar lag de sluiting aan het beleid van Lidl, hoge huur en lange contracten, niet aan het aantal klanten. Feit is wel dat een burgerinitiatief destijds maar weinig steun kreeg vanuit het dorp. (tekst gaat door onder de foto)
De inwoners van Koedijk willen dat de gemeentes waar het dorp onder valt er voor gaan zorgen dat de geliefde supermarkt weer een plek krijgt in het dorp. (foto: Streekstad Centraal)
Coene Wouters van GroenLinks-PvdA Alkmaar krijgt de handen op elkaar als hij stelt dat er veel meer gedaan had kunnen worden om de Lidl te behouden. Hij pleit voor bemiddeling, het vasthouden van de winkelbestemming van het pand en het actief zoeken naar alternatieven. Ook Victor Kloos en wethouder Jan Hoekzema van OPA, zeggen te willen lobbyen: “We kunnen niets beloven, maar we moeten het wel proberen.” De boodschap is duidelijk: geen winkel is geen optie. Of het nu een Lidl, buurtsuper of andere vorm wordt – Koedijk wil boodschappen kunnen doen in het eigen dorp.
Dan schetst Marga van de dorpsraad hoe buslijnen verdwenen en inwoners steeds verder moeten lopen. Het raakt ook kinderen, jongeren en mensen die gewoon zelfstandig op pad willen. “Daar moet echt iets aan gedaan worden.” Daar worden alternatieven zoals de Hugohopper voor besproken, maar dat blijkt geen volwaardige oplossing voor dagelijks vervoer. Henk Corbee is naast lid van de DOP ook chauffeur bij de Hugohopper. Hij legt uit dat het een vrijwilligersdienst is, met deur-tot-deur vervoer, maar geen vervanging voor regulier OV. “We mogen geen vaste lijnen rijden door andere gemeenten”, zegt hij.
Het gaat bewoners niet alleen om zorg, maar om bereikbaarheid in het algemeen: school, sport, supermarkt, sociale contacten. “Ik wil gewoon makkelijk met de bus ergens heen kunnen”, zegt een vrouw uit de zaal boos. Partijen uit beide gemeenten erkennen dat Koedijk tussen wal en schip valt. Er wordt gesproken over samenwerking over de gemeentegrenzen heen, vrijwilligersinitiatieven en opnieuw lobbyen bij de provincie. “Als je bereikbaarheid belangrijk vindt, kost dat geld. Anders blijven het loze beloftes”, klinkt het van Daan Pheijffer vanuit D66 Dijk en Waard.
Tot slot gaat het over verkeersveiligheid. Inwoner Jan Oostwouder beschrijft de Kanaaldijk als een weg waar te hard wordt gereden en waar lopen met kinderen of een rollator simpelweg gevaarlijk is. Drempels werken averechts, stoepen zijn te smal. “Dit is geen leefstraat, dit is een racebaan.”
Bewoners pleiten voor het principe ‘auto te gast’, fietsstraten en snelle maatregelen. Wethouder Ester Leibbrand van gemeente Dijk en Waard erkent dat losse maatregelen niet genoeg zijn en spreekt over een integraal veiligheidsplan voor heel Koedijk, samen met Alkmaar. Politieke partijen tonen zich bereid om hier snel werk van te maken, mits bewoners vanaf het begin worden betrokken bij de plannen. “Alleen door samen te werken komen we zo ver als we willen komen”, stelt de dorpsraad.
Aan het eind van de middag is de conclusie eensgezind: Koedijk laat van zich horen. De opkomst is hoog, de betrokkenheid groot en de verkiezingen onderweg. De dorpsraad kijkt voorzichtig vooruit. Met dorpsstatus, structureel overleg en duidelijke afspraken kan Koedijk stappen zetten. “Het was echt een topmiddag. Vandaag zijn een aantal hele goede stappen gezet”, zegt dorpsraadslid Marga. “We doen ertoe en willen serieus genomen worden. Nu moeten de woorden nog daden worden.”