Het hoogheemraadschap gaat met camera’s afval in het water te registreren. Er is inmiddels proef gedraaid met een camera op zonne-energie aan de Huiswaarderbrug in Alkmaar. Met slimme software herkent het systeem drijvend zwerfvuil. Ook aan de Kooybrug in Den Helder en de Avenhornerbrug bij Avenhorn komen camera’s te hangen. Het hoogheemraadschap wil vooral weten hoe afval de het noorderkwartier uit stroom richting de Noordzee en het IJsselmeer.
De bedoeling is om de macroplastics en ander drijvend zwerfvuil op beeld vastleggen
Er is inmiddels proef gedraaid met een camera aan de Huiswaarderbrug in Alkmaar. Met slimme software herkent het systeem drijvend zwerfvuil. De bedoeling
amera’s gaan drijvend afval in water registreren bij Avenhorn, Alkmaar en Den Helder. Om minder plastic in de Noordzee te laten stromen
Camera aan de Huiswaardbrug in Alkmaar, met zonnepaneel, tijdens de eerste onderzoeksronde om het plastic afval te registreren.
Waar en in welke hoeveelheden komt plastic en ander drijvend zwerfvuil het watersysteem binnen van het hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier?
Voor antwoorden op die vragen wil het schap binnenkort camera’s ophangen bij Avenhorn, Alkmaar en Den Helder om dit in het oppervlaktewater te registreren.
HHNK heeft voor de plaatsing van de camera’s een vergunning aangevraagd bij de provincie Noord-Holland. Die verwacht hierover voor 13 mei een besluit te nemen. De camera’s komen langs de N243 bij Avenhorn aan de Avenhornerbrug over de Beemsterringvaart, bij de Huiswaardbrug in Alkmaar in stedelijk gebied, en bij de Kooybrug in Den Helder, nabij de uitstroom van het watersysteem richting de Noordzee. Deze combinatie van locaties geeft inzicht in zowel de instroom, het gedrag in het stedelijk watersysteem als de uitstroom van drijvend plastic.
De camera’s gaan macroplastics en ander drijvend zwerfvuil op beeld vastleggen. ,,Op drie strategische locaties, waaronder de N243, worden camera’s ingezet die met behulp van kunstmatige intelligentie drijvend afval detecteren. De camera bij de N243 geeft inzicht in de hoeveelheid plastic die via de inlaten van de Schermerboezem vanuit het Markermeer het beheergebied van HHNK binnenkomt’’, legt woordvoerder Marsja Ros van het schap uit.
Het plaatsen van de camera’s gebeurt in het kader van het zogenoemde Interreg‑project TREASURE. Binnen dit project werkt het schap samen met Europese partners aan het verminderen van de hoeveelheid macroplastics die via waterwegen in de Noordzee terechtkomt. Dit zijn waterbeheerders, kennisinstituten en adviesbureaus uit Denemarken, Duitsland, Nederland, België en Frankrijk. In dit verband wordt ook bij gemaal de Heldsdeur in Den Helder onderzocht hoe plastic wordt verspreid via het watersysteem en welke monitoringssystemen en afvangsystemen ingezet kunnen worden om plasticvervuiling tegen te gaan. Bij de verspreiding wordt ook daar gekeken waar het macroplastic vandaan komt, welke route dit aflegt en waar het heen stroomt.
Foto per zes seconden
Ros: ,,Een belangrijk onderdeel is het monitoren van de hoeveelheid en het gedrag van drijvend zwerfvuil. De camera maakt gedurende enkele uren per dag beelden met een frequentie van één foto per zes seconden. Deze meetfrequentie is nodig om ook snel bewegend drijvend afval goed vast te leggen. De resultaten helpen ons beter te begrijpen waar en in welke hoeveelheden plastic het watersysteem binnenkomt, zodat we ook een idee kunnen vormen over de omvang van het plasticprobleem in ons beheergebied.’’
De aangevraagde vergunning voor dit komende camera-onderzoek betreft een tweede meetronde. In 2024 is langs de N243, net als in Alkmaar en in Den Helder, al een eerste monitoringsronde uitgevoerd. Daaruit bleek dat van deze drie locaties de meeste vervuiling wordt gemeten bij Den Helder. Op basis van puur de camerabeelden, waarmee alleen grotere stukken plastic worden geteld, verschijnen daar tienduizenden afvalstukken per jaar. In de nieuwe meetronde wordt opnieuw gemeten bij dezelfde locatie langs de N243, omdat deze camera er de vorige meetronde korter heeft gehangen dan op de andere locaties. Hierdoor zijn de effecten van de verschillende waterstanden op de plasticverspreiding hier nog onvoldoende duidelijk.
Overzicht van gefotografeerde plastic stukken in het water tijdens een eerder onderzoek.
Overzicht van gefotografeerde plastic stukken in het water tijdens een eerder onderzoek. © Foto HHNK
,,Het doel van dit onderzoek is in eerste instantie om beter inzicht te krijgen in de hoeveelheid en het gedrag van macroplastics in het watersysteem. Met die kennis kunnen we beoordelen hoe groot het probleem is en welke maatregelen het meest effectief zijn om plastic te verwijderen of te voorkomen dat het in zee terechtkomt Parallel hieraan testen we al praktische oplossingen. Zo wordt momenteel het afvangsysteem de CirCleaner van Noria ingezet. Dit systeem ligt sinds een jaar bij gemaal de Helsdeur in Den Helder, vlak voor de uitstroom van het watersysteem naar de Noordzee’’, vertelt Ros.
Opruimen afval
Op dit moment wordt een deel van het drijvend afval afgevangen en opgeruimd bij gemalen, bijvoorbeeld door krooshekreinigers die voorkomen dat groter drijvend vuil verder het systeem instroomt. Daarnaast wordt, zoals genoemd, het afvangsysteem CirCleaner getest als aanvullende maatregel en voor het afvangen van kleiner plastic. Verder voeren gemeenten onderhoudswerkzaamheden uit, waarbij ook drijvend zwerfafval uit sloten, vaarten en stedelijk water wordt verwijderd.
Lees ook:
CirCleaner voor het eerst aan het werk gezet in Den Helder. Afvangsysteem moet plastic in zee voorkomen: ’Onze generatie moet verantwoording nemen’
Het schap zegt voortdurend onderzoek te doen naar de waterkwaliteit in haar gebied. Hierdoor wil HHNK het ecologische systeem in haar beheergebied goed begrijpen en samen met partners maatregelen treffen op plaatsen waar de waterkwaliteit niet goed is. Sinds 2016 richt het schap zich op vervuiling door micro- en macroplastics. Met een bewustwordingscampagne zijn eerder de eerste stappen gezet voor de ontwikkeling van innovatieve verwijderingstechnieken van macroplastics. Op de rioolwaterzuivering van Wieringerwerf is geëxperimenteerd met een bellenscherm om het gedrag van microplastics te onderzoeken. Deelname aan het TREASURE-project is een volgende stap naar betere waterkwaliteit.