De Noordwest Ziekenhuisgroep loopt voorop met het verminderen van de hoeveelheid afval die wordt gecreëerd. Inmiddels zijn er 33 zogenoemde ‘green teams’ actief op de diverse afdelingen, die werken aan besparing van afval en energie. Dat varieert van vermindering van gebruik van wegwerphandschoenen, vervanging van plastic door glas, en introductie van wasbare luiers en onderleggers op operatiebedden.
De vestigingen in Den Helder en Alkmaar maken serieus werk van duurzaamheid. Verspreid over de afdelingen, van de acute as tot operatiekamer (ok), zijn ’green teams’ actief die kijken op welke manier de zorg slimmer, milieubewuster en zuiniger kan.
Projectassistent duurzaamheid Zara Hoekstra toont de wasbare onderlegger.
Zowel bezoekers als patiënten in het Noordwest Ziekenhuis (NWZ) krijgen hier reeds mee te maken. Ook al merken ze dat in de praktijk niet altijd meteen. Zo hebben patiënten na endoscopisch onderzoek wel andere zorgen aan hun hoofd.
Toch is het juist op deze afdeling dat men er al mee te maken heeft. Wie een ingreep ondergaat, ligt er op wasbare onderleggers, in vaktaal aangeduid met Medipads. Voorheen lagen hier celstofmatjes die na gebruik direct in de container verdwenen. Zorgprofessionals op de afdeling endoscopie dragen voortaan standaard afwasbare isolatiejassen.
Verpleegkundige Soraia Kootker – da Silva Lopes toont de herbruikbare sectiotop. Voor haar het babyflesje en de wasbare luier.
Deze maatregelen schelen het NWZ een aanzienlijke hoeveelheid afval, zegt woordvoerster Willeke Dijkstra. ,,In de dagelijks zorg speelt duurzaamheid een steeds grotere rol. We werken inmiddels met 33 zogeheten Green Teams. Die zijn actief bij zowel logistiek als ict tot aan de ziekenhuisapotheek toe. Deze teams bestaan uit enthousiaste medewerkers die als groene ambassadeurs op hun eigen afdeling kijken hoe we de zorg nog beter kunnen inrichten met structureel minder afval.’’
Ook in andere ziekenhuizen in ons land lopen soortgelijke duurzame initiatieven. Daar wordt onder meer geëxperimenteerd met glazen babyflessen in plaats van plastic, geen wegwerphandschoenen gebruiken als dat niet strikt noodzakelijk is. Of gewoon kraanwater gebruiken bij wondzorg in plaats van steriel water in flesjes.
We scheiden afval, passen circulaire verwerking van verpakkingsmaterialen toe en hergebruiken zoveel mogelijk instrumentarium. Ook dringen we verpakkingsafval terug zoals het gebruik van een literfles gel, in plaats van de kleinere tubes
Willeke Dijkstra
Woordvoerster NWZ
In het NWZ zijn nut en noodzaak van vergroening bij wijze van spreken tot in de medische haarvaten doorgedrongen, vertelt Willeke Dijkstra. ,,We hebben een overkoepelend Green Team onder leiding van een speciale programmamanager. Die werkt hierin samen met verpleegkundigen, artsen, facilitair medewerkers op het gebied van inkoop, logistiek en communicatie. Er is zelfs een klimaatpsycholoog bij betrokken. Samen zorgen zij ervoor dat we zowel zichtbare als minder zichtbare ’Noordwest-brede’ verbeteringen stap voor stap verduurzamen.’’
Op de acute afdelingen van het NWZ zijn de eerste resultaten ervan al zichtbaar in onder meer de pauzeruimte. Hier maakt men gebruik van glazen in plaats van kartonnen bekers. Waar mogelijk maakt men hier ook gebruik wasbare kleding in plaats van wegwerpkleding.
Lees ook:
Eerste longoperatie met robot in Noordwest Ziekenhuis Alkmaar
In de operatiekamer van hetzelfde (blauwe) laken een pak, vertelt Willeke Dijkstra. ,,We doen er aan afvalscheiding, passen circulaire verwerking van verpakkingsmaterialen toe en hergebruiken zoveel mogelijk instrumentarium. Ook dringen we verpakkingsafval terug zoals bijvoorbeeld het gebruik van een literfles gel, in plaats van de kleinere tubes.’’
Verduurzaming schuilt niet alleen in materialen, zo blijkt. ,,We kijken ook kritisch naar energiegebruik van apparatuur. Op de afdeling radiologie zetten we de apparatuur uit in de avond, nacht en weekenduren (ANW). Daarnaast vormt duurzaamheid een vast onderdeel van aanbestedingen met externe partijen.’’
Enkele zichtbare toepassingen in het Helderse NWZ doen zich voor op de geboorteafdeling. Zo gebruiken gynaecologen bij een keizersnede herbruikbare sectiotops. Die sectiotops (ook wel aangeduid met bonding tops) worden gebruikt om te ’buidelen’ met de pasgeborene die dan direct op de borst van de moeder ligt. Met als doel zo snel mogelijk huid-op-huid contact te maken.
Ook met babyflesjes springt men veel zuiniger om, vertelt Willeke Dijkstra. ,, Die worden nog steeds weggegooid, maar het verschil is dat deze nu veel langer gebruikt mag worden, waardoor we heel veel afval besparen. Er werden ongeveer zeven tot acht flesjes per dag gebruikt, terwijl nu één flesje 24 uur lang gebruikt mag worden (met tussentijdse reiniging). Daarnaast stimuleren wij ouders om vooral hun eigen (herbruikbare) flesjes en spenen mee te nemen en zelf uit te koken of steriliseren.’’
Hierin schuilt volgens de initiatiefnemers eveneens een educatieve levensles, namelijk dat zelfs borelingen in het NWZ duurzaamheid letterlijk met de paplepel krijgen ingegoten.
Hetzelfde laken
Behalve minder plastic wegwerphandschoenen te gebruiken, zijn er tal van initiatieven in andere ziekenhuizen in ons land.
Zo lopen er elders proeven op de spoedeisende hulp (SEH), waar zorgprofessionals voortaan het laken overnemen van de ambulance, in plaats van telkens een schoon exemplaar te gebruiken.
Verder zijn er ziekenhuizen waar infuuslijnen niet standaard na vier dagen worden verwisseld. Uit onderzoek blijkt dat deze termijn verantwoord is op te rekken naar een week.
Duurzaam werken, is ook een kwestie van cultuurverandering bij inkoop. Zo wordt er wordt er hier en daar al gebruik gemaakt van herbruikbare saturatiemeters, terwijl in veel hospitalen wegwerpsaturatiemeters nog de norm zijn.
Onderling wisselen ziekenhuizen steeds meer informatie uit op het gebied van verduurzaming. Ook vanuit patiënten komen veel suggesties die in sommige gevallen leiden tot verandering.