Alkmaarse boa’s gaan seksuele straatintimidatie aanpakken: “Al heel veel reacties gehad”

Mensen staan buiten bij een bistro terwijl een vrouw in een blauw jack met hen praat.

Seksuele intimidatie op straat. Bijna alle meiden en vrouwen hebben het wel eens ervaren. Zo blijkt ook weer wanneer Alkmaarse boa’s ze op straat aanspreken en er naar vragen. Afgelopen week is een nieuwe Alkmaarse campagne tegen seksuele straatintimidatie van start gegaan. Succesvol zou je kunnen zeggen, want vrijwel iedereen wil er wel over praten en dat levert waardevolle informatie op waar de gemeente weer wat mee kan doen.

Alkmaar schakelt een tandje bij tegen seksuele intimidatie op straat, in de kroeg, of waar dan ook in het openbaar. De Kaasstad was al voorloper, door het in 2022 strafbaar te stellen, ruim twee jaar voordat de Wet seksuele misdrijven werd uitgebreid. In 2024 was er de Alkmaarse campagne ‘Wat doe jij als je straatintimidatie ziet?’ en kwam er een meldpunt om gemakkelijk melding te doen.

Nu hebben Alkmaarse boa’s een opleiding gekregen die ze de bevoegdheid geeft om seksuele straatintimidatie – als ze die zien of horen – aan te pakken. Vrijdag lanceerden ze in de binnenstad een nieuwe bewustwordingscampagne, en ging een groep boa’s, gewapend met een online enquête, op pad in de binnenstad. (tekst gaat verder onder de foto)

Een handhaver praat met twee personen op een winkelstraat, omringd door voorbijgangers.
Boa’s in gesprek met de doelgroep over seksuele intimidatie in het openbaar: meiden en jongedames. (foto: Streekstad Centraal)

“Je ziet dat we vooral jongedames interviewen. Wat we belangrijk vinden is ervaringen te horen van de doelgroep”, vertelt coördinator Jerome Huster. “Heb je met seksuele straatintimidatie te maken gehad? Waar gebeurde het, hoe laat gebeurde het? Weet je dat je het kan melden, en dat we daar onze acties dan op gaan plannen?”

Nog niet halverwege het rondje binnenstad kan de actie volgens de organisatie al een succes genoemd worden. “Het gaat boven verwachting goed, we hebben al heel veel reacties gehad. Ze willen hun verhaal doen.” (tekst gaat verder onder de foto)

Drie mensen lopen voorbij een winkel met schoenen in de etalage, gekleed in warme jassen op een stenen trottoir.
Coördinator Jerome Huster wandelt achter de boa’s aan om te kijken hoe het gaat met de campagne tegen seksuele intimidatie in het openbaar. (foto: Streekstad Centraal)

De enquête bevestigd dat vrijwel alle meiden en vrouwen ervaringen hebben. “Wat ik zoal overhoord heb is dat meiden vertellen over opmerkingen die ze krijgen, fluiten, tegengehouden worden.” Daarentegen zeggen jongens en jongemannen dat ze zelf niks doen, en hebben ze het ook weinig of niet zien gebeuren.

Dat contrast valt vooral op wanneer burgemeester Anja Schouten, die tijdens het rondje actief meedoet, een jeugdgroep aanspreekt. “Dat was jeugd die op de Europese School zit”, vertelt ze achteraf.

“Eerst sprak ik de jongens en zij waren ervan overtuigd dat het niet gebeurde. Daarna sprak ik de meiden en die zeiden: ja, dat gebeurt me wel. De jongens waren daar echt van onder de indruk van wat ze hoorden. Toen heb ik die jongens allemaal gevraagd: kan ik op jullie rekenen, kunnen deze meiden op jullie rekenen als het hen overkomt? Ze hebben allemaal hun hand erop gegeven.” (tekst gaat verder onder de foto)

Mensen staan in een winkelstraat en praten met elkaar; op de achtergrond zijn winkels van Jamin en Hofstede te zien.
Burgemeester Anja Schouten praat met een groep leerlingen van de Europese School. De jongens zijn verrast over wat de meiden meemaken. (foto: Streekstad Centraal)

“Als iedere jongeman zich realiseert dat dit kan gebeuren en dat hij daar ook een rol in heeft, door het niet zelf te doen en door zijn vrienden of anderen aan te spreken als hij het ziet gebeuren, dat schiet hard op”, gaat Schouten verder. “Maar dan is het nog steeds belangrijk dat we ook kunnen verbaliseren.”

De eerste vier boa’s hebben daar net een vijfdaagse opleiding voor afgerond. Nu zijn ze bevoegd om een proces-verbaal op te stellen voor seksuele straatintimidatie als strafbaar feit.

“Het is handig als je in burgerkleding bent, want dan valt je natuurlijk niet op”, vertelt Noa, een van de bevoegde boa’s. “We hebben ook geoefend met volgen en hoe je gepositioneerd staat. Wat je dan hoort en ziet, dat is het bewijs, en dat moeten we héél goed omschrijven, tot het weer aan toe.” tekst gaat verder onder de foto)

Een vrouw spreekt met een handhavingsmedewerker in uniform voor een historisch bakstenen gebouw.
Mevrouw maakt het nu ze wat ouder is niet meer mee, lacht ze, maar toen ze jonger was kreeg ze ook wel een te maken met seksuele straatintimidatie. (foto: Streekstad Centraal)

Noa heeft zelf ook ervaring met seksuele intimidatie, privé en tijdens haar werk. “Maar die bevoegdheid is vooral bedoeld om voor omstanders op te treden.” Ze benadrukt dat ze het wel zélf moet zien gebeuren. “Als een collega iets gezien heeft, dan kan zij mij niet vragen om daar wat mee te doen. Ik kan ook niet voor iemand anders aangifte doen, maar degene kan dan dat natuurlijk wel zelf. Alleen als ik het zelf zie gebeuren, dan kan ik de dader staandehouden en het proces beginnen.”