Verkiezingsuitslag Bergen definitief: voorkeurstemmen zorgen voor verrassingen

Een stembureauvlag van de gemeente Bergen bij een gebouw omgeven door herfstbomen en een bosrijke omgeving.

De verkiezingsuitslag in Bergen is definitief vastgesteld, maar niet zonder verrassingen. Met name de voorkeurstemmen zorgden voor verschuivingen binnen partijen, waardoor sommige kandidaten onverwacht buiten de raad vallen.

Ons Dorp werd met 7 zetels opnieuw de grootste partij, gevolgd door Kies Lokaal en GroenLinks-PvdA met elk 4 zetels. D66, VVD en CDA behalen ieder 2 zetels.

16.089 inwoners van de gemeente Bergen kwamen naar de stembus. Met een opkomst van 64,3 procent – hoger dan bij de vorige verkiezingen – lijkt de uitslag op het eerste gezicht duidelijk. Maar achter de zetelverdeling gaan opvallende verschuivingen schuil.

Vooral bij Kies Lokaal leidde de verwerking van voorkeurstemmen tot een andere samenstelling van de fractie dan aanvankelijk verwacht. Kandidaten die lager op de lijst stonden, kregen voldoende voorkeurstemmen om door te schuiven. (tekst gaat verder onder de foto)

Jan Houtenbos was vier jaar geleden nog lijsttrekker van Ons Dorp, maar komt na de overstaop naar Kies Lokaal nu tekort voor een eigen raadszetel. (archieffoto 2020: aangeleverd)

Lijsttrekker Sjaak Swart kan in zijn fractie gezelschap krijgen van de populaire Egmondse strandvonder Marco Snijders (469 voorkeurstemmen), Jur Zentveld (468) en oud-wethouder Jan Stam (296).

Dat had directe gevolgen: Schoorlaar Bob van der Wal en Egmonder Jan Houtenbos, die aanvankelijk op een raadszetel leken af te stevenen, vielen uiteindelijk buiten de boot. Bovendien haalde de partij te weinig stemmen voor een vijfde raadszetel, waarop oud-PvdA’er Peter van Huissteden had gehoopt.

Houtenbos wordt eerste opvolger. Volgens de partij zelf is het een “vervelend en onverwacht verloop”, waarbij persoonlijke gevolgen voor kandidaten niet uitbleven. (tekst gaat verder onder de foto)

Een man in een feloranje jas staat op een strand, met een achtergrond van de zee en houten strandhuizen.
De Egmondse strandvonder Marco Snijders heeft zich met zijn inzet voor de dorpsvisie in Egmond aan Zee populair gemaakt. (foto: Streekstad Centraal)

Bij de VVD kwam de tweede raadszetel toe aan de voormalige Bergense visboer Michel Heusy, die net als in 2022 genoeg voorkeurstemmen kreeg. Annemieke Born viste daardoor achter het net.

De verschuivingen laten zien dat niet alleen de partijstem, maar ook de persoonlijke stem van kiezers doorslaggevend kan zijn. Kandidaten met veel voorkeurstemmen kunnen hoger geplaatste kandidaten passeren – met zichtbare gevolgen voor de uiteindelijke raadssamenstelling.

Tegelijkertijd is de politieke blik al gericht op de formatie. Tijdens het duidingsdebat ontstond deze week direct discussie over de rol van winnaar Ons Dorp. De partij wilde als grootste meer invloed op het proces, maar kreeg daar geen steun voor van andere partijen. Het voorstel om een waarnemer van Ons Dorp naast de verkenner te plaatsen werd uiteindelijk ingetrokken. (tekst gaat verder onder de foto)

Een man in een donkere trui en jasje zit aan een tafel, met gele bloemen op de achtergrond.
Henk Borst wilde de partijvoorzitter van Ons Dorp als waarnemer bij de verkenningen, maar trok dat voorstel in toen dat geen steun kreeg. (foto: Streekstad Centraal)

De verkenning ligt nu bij Michel Rog, burgemeester van Bloemendaal en voormalig Tweede Kamerlid. Hij gaat met alle fracties in gesprek om te onderzoeken of een raadsbreed akkoord of een meerderheidscoalitie mogelijk is.

Op 31 maart neemt de huidige raad afscheid. Een dag later, op 1 april, wordt de nieuwe raad geïnstalleerd. Dan wordt definitief duidelijk of alle gekozen raadsleden ook daadwerkelijk hun zetel innemen, of dat er nog gekozen raadsleden zijn die een stapje opzij doen voor de kandidaten die ondanks een hoge plek op de lijst toch buiten boord vielen.