Auteur: Richard van der Veen

Het Noordhollands Duinreservaat ter hoogte van Egmond en Bergen heeft een eervolle vermelding gekregen in de verkiezing van het ‘Lawaaiigste stiltegebied van Nederland’. Burgemeester Peter Rehwinkel van Bergen overhandigde dinsdag de bijbehorende oorkonde aan gedeputeerde Jeroen Olthof van de Provincie Noord-Holland.

Hij deed dit namens de NEFOM (Nederlandse Federatie Omgevingslawaai Motorvoertuigen) die de wedstrijd had uitgeschreven. De NEFOM vertegenwoordigt meer dan 65 bewonersgroepen verdeeld over heel Nederland. In Bergen is er ook een bewonersgroep actief en aangesloten.

In Nederland heeft de overheid stiltegebieden aangewezen om op sommige plekken rust te hebben. Alleen blijkt dat er op veel plekken in stiltegebieden toch veel herrie wordt gemaakt. De Nederlandse Federatie Omgevingslawaai Motorvoertuigen (NEFOM) kreeg daar veel klachten over en organiseerde in samenwerking met het programma ‘Vroege Vogels’ de verkiezing van het lawaaiigste stiltegebied van Nederland.

Het doel van de verkiezing was aandacht te vestigen op de maatschappelijk onacceptabele geluidsoverlast van motorvoertuigen in stiltegebieden. Door heel Nederland zijn door bewonersgroepen stiltegebieden genomineerd waar nog steeds heel veel herrie wordt gemaakt, zonder dat de overheid ingrijpt. Vaak tot wanhoop van bewoners, die daar soms zelfs letterlijk ziek van worden.

De eervolle vermelding voor het Noordhollands Duinreservaat komt vooral door grote groepen motorfietsen die als een lawaaiig lint op de zaterdagen en zondagen over de provinciale wegen N510 en N511 rijden. De stiltegebieden worden bewust onderbroken door deze wegen. De wegen liggen daardoor niet in het stiltegebied, maar lopen er pal langs.

Motorrijders die zich niet aan de regels houden, hard optrekken en weer afremmen produceren lawaai dat tot ver in het stiltegebied te horen is.Bovendien liggen de stiltegebieden onder de aanvliegroute van de Polderbaan op Schiphol, voor de coronacrisis nog goed voor gemiddeld 265 vliegtuigen per dag.

“Onze inwoners ondervinden veel geluidsoverlast van motorvoertuigen en dan met name van motorfietsen die veel meer geluid maken dan wellicht wettelijk toegestaan en maatschappelijk acceptabel is”, zegt de burgemeester. “Ik citeer uit één van de inzendingen: Zoveel schoonheid en zoveel rust….zou je denken. Maar in het vroege voorjaar begint het. Motoren scheuren met hard geluid over de weg die parallel loopt aan het gebied, op nog geen 25 meter afstand.”

Met de overhandiging van de oorkonde aan de gedeputeerde wil de burgemeester het probleem ook op de agenda van de provincie zetten. “Ik wil graag samen bekijken of er manieren zijn om de geluidsoverlast van motoren te verminderen.”

Gedeputeerde Jeroen Olthof beloofde ernaar te kijken: “Voor veel Noord-Hollanders zijn stiltegebieden waardevolle plekken waar zij ontspanning vinden in een wereld die steeds drukker wordt. Helaas is het in sommige stiltegebieden niet altijd zo stil is als we zouden willen. We werken op dit moment aan het actualiseren van het beleid voor stiltegebieden. We kijken kritisch naar hoe het bestaande beleid past in de tegenwoordige tijd. De wereld is namelijk de laatste jaren alleen maar luider geworden.”

Filmhuis Schoorl is druk op zoek naar andere locaties in Schoorl en omgeving waar wekelijks twee filmvoorstellingen kunnen worden gehouden. “Gelukkig hebben al wel wat mogelijkheden ontdekt in de buurt”, zegt Herman Engelbrecht namens de 35-koppige vrijwilligersgroep die dakloos dreigt te raken.

Wekelijks vertoonde Filmhuis Schoorl sinds 2019 op vrijdagen twee films in dorpshuis De Blinkerd in Schoorl. Enkele tientallen dorpelingen per week wisten de weg naar het nieuwe initiatief al te vinden in het eerste jaar van het initiatief. Tijdens de coronapandemie halveerde het gemiddelde aantal bezoekers, maar het vertrouwen in een toekomst voor films in Schoorl na de pandemie bleef bestaan.

Nu Stichting Social Leisure (SSL) de exploitatie van De Blinkerd heeft overgenomen, is het einde alweer in zicht. Voor de theaterzaal met 90 stoelen wil SSL een ‘marktconform’ tarief vragen: “300 euro per vrijdag, zoals dat ook zou worden gerekend voor alle andere verenigingen en stichtingen uit de omgeving,” aldus Engelbrecht.

Volgens de vrijwilligers van het filmhuis staat het ‘welhaast commercieel gevraagde zaalhuurtarief’ niet in verhouding met de toezeggingen van de Blinkerd. Filmhuis Schoorl kan die zaalhuur niet betalen. “Dit is niet alleen ontzettend jammer, want opnieuw komt de mooie theaterzaal op vrijdagen weer grotendeels leeg te staan, maar vooral ook omdat juist een zo centraal gelegen dorpshuis een uitgelezen plek is voor een Filmhuis.”

De vrijwilligers zijn zwaar teleurgesteld omdat SSL bij de overname verklaarde zich te willen richten op onder meer het film- en theateraanbod. Dat zou verder uitgedacht worden met de huidige gebruikers. Optimisme was er ook nadat het bestuur van De Blinkerd stelde dat ‘haar doelstelling is en blijft het aanbieden van betaalbare ruimtes aan de inwoners van Schoorl en dat dit ook in de overeenkomst met de SSL zal worden gewaarborgd’.

Volgens Engelbrecht heeft de gemeente al toegezegd dat een subsidie kan worden aangevraagd als ze een stichting oprichten en de theaterzaal in De Blinkerd willen blijven huren. Maar Engelbrecht vindt dat eigenlijk van de gekke: “Dan is er dus meer gemeentesubsidie nodig meer om hetzelfde te blijven doen, omdat een dorpshuis commerciëler moet worden geëxploiteerd!”

De vrijwilligers van het filmhuis roepen iedereen op om mee te denken over een alternatieve locatie, sponsoring en crowdfunding. Alle mogelijkheden voor een haalbare doorstart willen ze serieus onderzoen: “Wij worden hierin gestimuleerd door de enthousiaste reacties van de afgelopen jaren op het filmaanbod, het betaalbare kaartje en niet te vergeten het verbindend karakter van het gratis drankje na afloop.”

Directeur Teun van Etten reageerde niet op een verzoek van Duinstreek Centraal om een toelichting.

Agrariërs in Egmond staan op scherp. Land- en tuinbouworganisatie LTO informeerde hen dat de gemeente hun bollenland op het oog heeft voor de realisatie van een groot zonnepark. “Hoe halen ze het in hun hoofd”, was de eerste reactie van kweker Thomas Pepping. Tijdens de komende online participatieavond zal hij zijn mening niet onder stoelen of banken steken.

Dinsdagavond houdt de gemeente Bergen een online bijeenkomst voor alle inwoners die willen meepraten over het plan voor een weide vol zonnepanelen. Voor de grondeigenaren was er vorige week al een bijeenkomst. Thomas Pepping kreeg geen persoonlijke uitnodiging in de bus, maar werd op de hoogte gebracht via de LTO. Dat steekt hem, zo blijkt uit een interview met mediapartner NH Nieuws.

De gemeente spreekt van ‘een vergissing’. “Gelukkig konden we de betrokkenen een dag voor de bijeenkomst nog bellen,” zegt een woordvoerder. Volgens de gemeente ligt alles nog open. Op 1 juli moet er een voorstel liggen met de voorkeuren voor gebieden. Tot die tijd kunnen burgers meepraten over de ideeën.

Voor een regionale energiestrategie wordt gezocht naar locaties die geschikt zijn voor grootschalige wind- en zonneparken. “Ons bollenland is daar op het laatste moment aan toegevoegd omdat een andere plek afviel”, zegt bollenkweker Van der Kolk, een van de grondeigenaren. “Maar ik wil hier helemaal niet weg. Ik heb een gezond bollenbedrijf en twee zoons die mij willen opvolgen.”

“Waarom zouden wij ermee stoppen?”, zegt ook Thomas Pepping. “Je hebt het over gezonde bollengrond. We zijn juist bezig met verduurzaming en hebben eerder meer ruimte nodig. Bovendien, ik mag niet eens mais verbouwen vanwege het cultuurlandschap. En dan zouden drie meter hoge zonnepanelen wel kunnen?”

Als de eigenaren van de grond niet meewerken, dan houdt het op. De bollenkwekers zijn daar niet gerust op. “Het zijn hele grote investeerders, achter zo’n zonnepark. Er hoeft hier maar een grondeigenaar overstag te gaan en we zijn weg. Dan volgen er onteigeningsprocedures en daar kunnen wij niet tegen opboksen”, zegt Gerard van der Kolk. “We hopen dat de gemeenteraad verstandig is en het kan voorkomen.”

Tijdens de bijeenkomst van dinsdagavond toont de gemeente een impressie van een grote zonneweide bij Egmond. “En dan zijn over twintig jaar de subsidiepotjes leeg en trekt zo’n bedrijf zich terug”, schetst Van der Kolk een somber toekomstbeeld. “Zitten wij hier met een enorme berg rotzooi die we met zijn allen mogen opruimen. Nee bedankt.”