Burgemeester Anja Schouten zegt dat zij vorig jaar geen mogelijkheid had om de gemeenteraad of inwoners actief te informeren over de verkrachting van een 13-jarig meisje op het Bolwerk in Alkmaar. Volgens haar ontbrak daarvoor de wettelijke grondslag, omdat er op dat moment geen sprake was van een verstoring van de openbare orde of maatschappelijke onrust.
Dat verklaarde Schouten maandagavond tijdens een spoeddebat in de Alkmaarse gemeenteraad. De discussie ontstond nadat vorige week bekend werd dat de verdachte, een asielzoeker uit het Alkmaarse asielzoekerscentrum, zich voor de rechter moest verantwoorden. De rechtbank doet op 7 juli uitspraak in deze zaak.
Meerdere fracties uitten hun onvrede over het feit dat zij pas via berichtgeving in de media van de zaak op de hoogte raakten. Lokale partij OPA stelde dat de gemeenteraad wel actief wordt geïnformeerd over onderwerpen als cameratoezicht, sluitingen van panden en evenementen, maar blijkbaar niet over een ingrijpende zedenzaak zoals deze.
Ook de Alkmaarse partij BAS sprak over teleurstelling. Volgens de partij hoort de gemeenteraad als hoogste bestuursorgaan tijdig geïnformeerd te worden over gebeurtenissen met grote maatschappelijke impact.
Maar Schouten benadrukte dat haar eigen informatiepositie eveneens beperkt was. Bij strafrechtelijke onderzoeken bepaalt de zogenoemde driehoek – bestaande uit politie, Openbaar Ministerie en burgemeester – welke informatie wordt gedeeld. Het Openbaar Ministerie is daarbij niet verplicht om de burgemeester op de hoogte te houden.
“De verdachte werd dezelfde avond aangehouden en er ontstond geen maatschappelijke onrust. Daardoor was er geen juridische basis om informatie actief te delen,” lichtte Schouten toe. Volgens de burgemeester werd zij na de eerste melding ook niet verder geïnformeerd over de voortgang van het onderzoek. Ook van de rechtszitting hoorde zij pas via de media.
Tijdens het debat kwam ook aan bod dat het slachtoffer na het incident door de politie werd gevonden in het asielzoekerscentrum waar de verdachte verbleef. Verschillende partijen vroegen zich af hoe een minderjarige daar ongezien binnen kon komen.
Schouten zei dat zij die vraag eerder ook heeft gesteld. Zij bracht destijds haar toenmalige wethouder Asiel op de hoogte, waarna richting het COA is aangedrongen op aandacht voor de beveiliging van de locatie.
OPA stelde dat juist vanwege de gevoeligheid van het asieldossier meer openheid richting de gemeenteraad wenselijk was geweest. VVD-fractievoorzitter John van der Rhee vroeg zich af of de burgemeester binnen de driehoek niet meer ruimte had kunnen vragen om informatie te delen.
Schouten hield echter vast aan haar standpunt dat het Openbaar Ministerie bepaalt welke informatie beschikbaar komt en dat zij alleen kan communiceren wanneer daarvoor een wettelijke aanleiding bestaat.