Categorie: kunst & cultuur

De 10e van augustus is de naamdag van de heilige Sint Laurens. Iets waar doorgaans nauwelijks iemand bij stil staat, zelfs in Alkmaar niet – een stad met twee kerken naar hem vernoemd. ‘Klim naar het Grote Raam’, bij de Grote Sint Laurenskerk, maakte er dit jaar voor de verandering wél een feestje van en dus stroomde de hoge steiger die nu tegen de kerk staat donderdagmiddag vol met Laurensen en Laura’s. “Ik ben heel trots op mijn naam.”

Geschiedenisliefhebbers zullen bij de datum van 10 augustus misschien nog aan iets anders denken: de Beeldenstorm. Die begon op 10 augustus 1566, niet in Alkmaar maar in wat nu Noord-Frankrijk is. Opstandelingen trokken overal beelden van kerkgebouwen af, omdat ze zich niet meer konden vinden in de leer van de kerk. Maar juist in Alkmaar bleef het oude beeld van Sint Laurens staan. Dat stond veel te hoog, de ‘beeldenstormers’ konden er niet bij.

De Laura’s en Laurensen die gratis de steiger die voor het ‘Grote Raam’ staat mochten beklimmen konden wél bij het beeld van Sint Laurens komen. Want zo hoog is de klim. Maar uiteraard lieten ze het beeld nu met rust, al konden sommigen de verleiding niet weerstaan het even aan te raken. “Ja, dat heb ik wel even gedaan”, bekent één van de klimmers. Want wie Laurens heet, of Rens, of Laureen, of Laura – die heeft zijn of haar naam toch wel een beetje aan deze heilige en zijn beeld te danken. (tekst gaat door onder de foto)

“Jij bent zeker Laura?” – het was donderdag een pakkende openingszin. Bijna alle vrouwen en meisjes die omhoog klommen heetten zo, al kwam Laureen dus ook voor, en Laurentien. Bij de mannen was er variatie tussen Laurent en Laurens, waar vaak wel de doopnaam Laurentius achter schuil ging. Maar ook Rens ging naar boven. Voor sommige was Laurens, of een variant daarvan, eigenlijk niet de roepmaan, maar wel de tweede naam. Ook opmerkelijk: families waarin de naam van generatie op generatie wordt doorgegeven. “En echte Alkmaarders, jawel hoor, dat zijn we.”

Alkmaar is natuurlijk Laurensstad. Met een beetje goede wil is dat ook te zien op de kaart ‘Laurentius’ van de Voornamenbank. Met 73 Laurentiussen springt Alkmaar er daar wel uit. Haarlem, toch een grotere gemeente, heeft maar 44 Laurentiussen. En in sommige delen van Nederland komt de naam zelfs nauwelijks voor. Maar bij Laura is dit beeld al wel veel minder duidelijk.

Niet iedere Laurens wist dat er bij zijn naam ook een feestdag hoorde. “Maar dat vergeet ik nu natuurlijk niet meer”, lacht Laurens als we hem spreken aan de voet van de klim. Vroeger werd het Sint-Laurensfeest in Alkmaar uitbundiger gevierd. De stadskermis, die nu weliswaar later in augustus begint, gaat daar nog op terug. En omdat ‘Klim naar het Grote Raam’ een maand is verlengd, kunnen geïnteresseerden tijdens die kermis ook nog een kijkje nemen bij het beeld van de heilige, helemaal bovenaan het Grote Raam.

Het getal 450 zal voor de meeste Alkmaarders inmiddels wel een belletje doen rinkelen: 450 jaar geleden begon bij Alkmaar de victorie. Dat jubileum wordt het hele jaar gevierd en ook de geliefde Lindegrachtconcerten konden deze geschiedenis natuurlijk niet negeren. Het laatste Lindegrachtconcert, op dinsdagavond 8 augustus, stond dan ook in het teken van 450 jaar Alkmaar Ontzet.

Bijzonder was dat tijdens het concert ook aandacht was voor de vroegere vijand. “Je gaat natuurlijk kijken, wat kun je muzikaal doen?” legt Hans Visser van Lindegracht Concerten uit aan Alkmaar Centraal. “We keken daarvoor naar de muziek die hier 450 jaar geleden heeft geklonken. En niet alleen in Alkmaar, maar natuurlijk ook aan de Spaanse kant.”

Tijdens het bijzondere Ontzetconcert werd onder meer gebruik gemaakt van historische instrumenten. Dat zorgde voor een bijzondere klankkleur. Daarnaast vond de première plaats van een door pianist Thomas Beijer geschreven muziekstuk, dat speciaal voor 450 Jaar Ontzet werd gecomponeerd. Bezoekers reageerden enthousiast op het afwisselende programma.

Voor mensen met een vorm van autisme is het niet altijd makkelijk om informatie tot zich te nemen, laat staan in een drukke omgeving. Speciaal voor hen organiseerde Stichting Kop-Zorg een historische wandeling door het centrum van Alkmaar, samen met de Alkmaarse Poptroubadour Albèrt Steneker. De wandeling in het kader van 450 jaar Alkmaar Ontzet viel erg in de smaak. “Zeer interessant”, vond Jos Klompenaar.

“We hebben tekst mee, we hebben uitleg mee, en zo gaan we een hoop leren over Alkmaar”, vertelde Marit van den Oord van Kop-Zorg vooraf. Maar wat de wandeling bijzonder maakte was de muzikale aanvulling. De stichting vond Albèrt Steneker bereid om mee te doen aan het initiatief. Hij maakte liederen die niet alleen leuk zijn, maar ook informatief en nuttig zijn. Muzikale verhalen trekken immers de aandacht, waardoor het makkelijker is om wat er wordt verteld in je op te nemen. Wel zo fijn voor mensen die moeite hebben hun aandacht ergens bij te houden. De deelnemers mochten familie en een vriend of vriendin meenemen.

“Zeer interessant”, zei deelnemer Jos Klompenaar achteraf. “Je krijgt toch meer verbinding met de stad als je er een beetje doorheen loopt, je ziet toch net wat meer dingen. Normaal ga je er aan voorbij en denk je er totaal niet bij na. En nu doen we dit en denk ik ‘ah, er zit echt wel een verhaal achter’.”