Een vrolijke stoet trekt door Broek op Langedijk met muziek, praalwagens en bonte outfits. Het is Koningdag en daar hoort een optocht bij. Terwijl het zonnetje schijnt trekt te stoet van Huize Horizon kris kras door het dorp naar het evenemententerrein op het Havenplein.
“Het was vroeg opstaan, maar ik was sowieso al vroeg wakker hoor. Ik moet eerlijk zeggen dat dit toch altijd wel een beetje spanning met zich meebrengt”. vertelt organisatiehoofd Chris Rijnders. “Het is toch een hele organisatie, we zijn er een heel jaar met een hel groep mensen mee bezig geweest. Ja, en vandaag is dan de dag en toen deed ik het gordijn open, de zon scheen en de buurt was versierd. Dus ja: goed gevoel.” (tekst gaat verder onder de foto)
Een snoepje voor organisatiehoofd Chris Rijnders bij aankomst van de optocht op het Havenplein. (foto: Streekstad Centraal)
“Het is top verlopen, gewoon heel leuk”, blikt Chris terug, terwijl de optocht net voorbij is. “De burgemeester deed de opening, dus dat was iets speciaals want we zijn natuurlijk niet de enige dorp in Dijk en Waard. Het trompettenkorps was erbij en ja de zon straalde, het ging helemaal top en het was hartstikke leuk.” (tekst gaat verder onder de foto)
De Morefire Brassband mag de optocht naar het evenemententerrein leiden. (foto: Streekstad Centraal)
Eerder gaven we al een voorbeschouwing van de optocht van de Broeker Koningsdag. Daarin vertelde Chris hoe belangrijk hij het vindt dat de jonge generaties meedoen om het evement voort te laten bestaan. En dat is dit jaar goed gelukt. (tekst gaat verder onder de foto)
Kinderen doen volop mee, onder andere in de wagen van diverse sportieve clubs in het dorp. (foto: Streekstad Centraal)
“Meer dan goed gelukt”, zegt Chris. “De scholen waren goed vertegenwoordigd en sommige karren waren zelfs vol. Het leeuwendeel van de deelnemers is jong. Ik denk dat de traditie die we zo graag in stand houden gewoon voortgang houdt. Dat dat zeker wel gaat lukken met alle nieuwe aanwas.” (tekst gaat verder onder de foto)
Zelfgemaakte echte kleine auto’s met een motor. Deze kinderen hebben het geluk er in te mogen rijden tijdens de optocht. (foto: Streekstad Centraal)
En dan is de optocht pas het begin van Koningsdag in Broek op Langedijk, want op het Havenplein is er daarna van alles te doen en te beleven voor jong en ouder, met kleine kermisattracties, een springkussen, foodtrucks en een grote partytent. Voor het eerst met hekken er omheen om de veiligheid goed te waarborgen en genoeg ruimte te creëren. (tekst gaat verder onder de foto)
Op het Havenplein moet Koningsdag nog een beetje op gang komen. Later op de dag is het er altijd lekker druk. (foto: Streekstad Centraal)
Chris blijkt import te zijn. “Maar ik ga hier niet meer weg, want één van die dingen die ik zo mooi vindt in het dorp is de participatie. Er zijn heel veel vrijwilligers en dat maakt dat er voor dingen zoals Koningsdag genoeg mensen zijn om het te organiseren. Eigenlijk met alle activiteiten zijn we wel ruim voorzien, dus wat dat betreft zie ik het het rooskleurig tegemoet de komende jaren.”
Hij hangt een beetje hoog voor de kinderen, maar ze willen toch een hoge score krijgen bij de boksbal. (foto: Streekstad Centraal)
Vroeg opstaan en dan een plekje veroveren op de Vrijmarkt om spullen te verkopen. Van leuke artikelen tot ouwe meuk dat de afvalcontainer in gaat als niemand het wil hebben. Het is Koningsdag en traditiegetrouw wisselen dan honderden spullen van hand, ook op en om het Raadhuisplein in Heerhugowaard. Altijd gezellig en dit jaar zit het weer mee.
Al was dat ’s ochtends vroeg wel anders. Alma en haar drie generaties familie waren er al in en de frisse vroegte bij. “Je wilt niet weten hóé vroeg. Vanochtend om vier uur stonden we hier. We wilden wel een beetje bij elkaar staan omdat we dat gezellig vinden, en ja dan moet je er wat voor over hebben. Ik vond het heel koud, ik heb het heel koud gehad”, zegt Alma met een lach. “Ik had mijn kleedje aan mijn kleinzoon uitgeleend. Nou ja ’t is niet anders. Maar het was wél leuk, het was direct gezellig.”
Zo’n beetje de eerste koopjesjager kwam rond half zes. “Dat was een man die vertelde dat hij uit Leeuwarden kwam. Dus ik zei: Leeuwarden?? Maar die kwam hier zoeken naar Lego en Duplo en dan moet je er blijkbaar vroeg bij zijn.” (tekst gaat verder onder de foto)
Genoeg dvd’s om de komende weken te kijken, en dat voor 50 cent ’t stuk. (foto: Streekstad Centraal)
De business loopt best goed bij Alma’s familie. “Mijn zoon Bert verkoopt goed en mijn jongste zoon Thijs ook, die is ook al héél veel kwijt. Bij ons hier gaan de dvd’s en cd’s wel hard en ook creatief materiaal.” Ondertussen zijn een moeder en dochter dvd’s aan het inslaan. Maar goed, ze kosten ook bijna niks. “Ze kosten 50 cent en de cd’s ook.”
Even verderop treffen we Mika en Maddox. Zij hebben een heel ander handeltje. “We maken graffity art, allemaal verschillende dingen”, vertelt Mika. “Ja, met een maan en planeten en dan op een achtergrond die meestal zwart is, en die verkopen we dan”, vult Maddox aan. Trots tonen ze een aantal kunstwerkjes. “Er was ook iemand die wilde graag de naam van zijn dochtertje”, neemt Mika weer over.
Het graffiti-duo wil een kunstwerkje weggeven, maar we bedanken vriendelijk want we kunnen het niet meenemen zonder dat het kreukelt. Ondertussen staat een meisje geduldig te wachten om twee ringen te ruilen voor een werkje. “Ik heb geen geld”, zegt ze bescheiden, terwijl ze haar hand met daarin de ringen uitsteekt. Ze heeft pech, de jongens tonen weinig interesse ondanks dat een van hen een zusje heeft, en ze negeren ons tactisch als we suggereren dat de creatie die wij mochten hebben naar het meisje kan gaan. (tekst gaat verder onder de foto)
Mika en Maddox verkopen grafitti-art. Maddox deed het ooit waar het niet mocht, nu doet hij het legaal. (foto: Streekstad Centraal)
“Ik maak vaak de kleine heeft vaak de grotere”, vertelt Mika verder. “Een kleine kost 4 euro en een grotere 5 euro. Maar als mensen dat te duur vinden dan onderhandelen we een beetje”, zegt weer Maddox. Ze bieden er ook twee voor 7 euro. “Ik denk dat we tot nu toe rond de 70 euro hebben verdiend.”
Best een leuk zakcentje voor hoe lang ze het doen. “Ik doe het nu een maandje, maar daarvoor deed ik ook wel grafitti op straat, crimineel. Maar daar ben ik mee gestopt hoor”, zegt Maddox met een lach. Mika doet het zelfs pas een week. “Een vriend van Maddox had afgezegd omdat zijn vader vandaag jarig is.”
Ook Priscilla en Lars vonden het aan het begin koud, maar ze waren goed voorbereid met kleden en warme koffie. We maken een praatje met hen en hun kinderen Novan en Gindey, terwijl ze even geen klanten hebben. “Het gaat supergoed, we zijn al bijna uitverkocht”, zegt Priscilla tevreden. (tekst gaat verder onder de foto)
Priscilla en Lars met hun kinderen Novan en Gindey kozen onbewust een toplocatie en zijn al bijna door hun spullen heen. (foto: Streekstad Centraal)
Lars vult aan: “We zijn sinds vijf uur hier en toen konden we bijna geen plekje meer vinden, maar we hebben hier onbewust een toplocatie uitgezocht, mooi op het hoekje. Ik denk dat we rond de 30, 40 euro hebben verdiend.” Met zo’n goede verkoop moet het echt vriendenprijsjes gaan dan. “Ja zeker, dat klopt, alles moet de deur uit. Een boekje kost bijvoorbeeld 1 euro, we doen niet moeilijk.”
De kinderen zijn nog aardig fris maar mam en paps hebben al wel wat zwakke momenten gehad na het zo vroeg opstaan, bekennen ze. “Vrijdag moesten we gewoon werken en morgen moet ik gewoon weer aan de bak”, zegt Lars. “Nee Koningsnacht hebben we niet gedaan, die tijd hebben we een beetje gehad.” “Wij moesten om zes uur opstaan”, zegt Novan dan.
We vragen Novan en Gindey of ze moeite hadden met spullen afstaan. Gindey antwoordt direct: “Nee hoor, we willen van alles af! Anders was het de prullenbak ingegaan.” Novan knikt instemmend. “Ja, of anders was het naar de kringloop gegaan”, vult vader Lars aan. Bovendien krijgen de kids alle inkomsten. Gindey heeft er alvast iets van gekocht. Novan nog niet. “Ik wil misschien zo nog even kijken.”
Het was even schakelen voor de organisatie van de Oudorper vrijmarkt dit jaar. Het vertrouwde plekje op het veld van Nyenburgh was nog niet beschikbaar en dus moest heel het feest wat metertjes opschuiven. Maar dat ging gelukkig op z’n Oudorps: “Iedereen dacht mee.”
Voor Dick Kraaijenbrink van Oranje Vrienden Oudorp is hoe het uiteindelijk allemaal op z’n pootjes terecht kwam een mooi voorbeeld van het ‘kneuterige dorpsgevoel’ dat Oudorp kenmerkt. “De markt is dus niet op het plein zelf en de tent staat omgekeerd. De eigenaar van die tent, die komt ook uit Oudorp. Dan zie je meteen: die wil helpen, die denkt mee.”
Hij benadrukt de grote rol die vrijwilligers hebben bij het laten slagen van dit feest. “De betrokkenheid is groot. Dat zie je ook bij bedrijven die willen meebetalen. Echt het dorpsgevoel.” (tekst gaat door onder de foto)
Dick Kraaijenberg geniet van de dorpse sfeer van Oudorp (foto: Streekstad Centraal)
Een beetje ‘schipperen’ is het altijd wel, zo’n Koningsdag organiseren. Maar dit jaar was er een extra uitdaging. Onder het vertrouwde veld is een grote waterberging gebouwd en daarvoor moest alles op de schop.
Inmiddels is er wel weer gras ingezaaid, maar of het op tijd begaanbaar zou zijn allemaal, dat was onzeker. En inmiddels is wel duidelijk dat het gras ’te laat’ is. Het ooit groene veld is nog vooral een zandvlakte. De organisatie had daar al rekening mee gehouden. (tekst gaat door onder de foto)
Van gras is nog niet echt sprake. Maar een springkussen, dat kan er nog wel op. (foto: Streekstad Centraal)
“We konden als organisatie dat risico gewoon niet nemen”, legt Kraaijenbrink uit. “Door het natte weer kon het gras nog niet goed ingroeien. Het is intussen wel geëgaliseerd. Maar we durfden het dus niet aan om daar de markt neer te zetten.”
Die staat dit jaar dus op de Lijsterbesstraat en op het stenen deel van Nyenburgh, waar ook de wekelijkse woensdagmarkt normaal gesproken staat. Prima oplossing. (tekst gaat door onder de foto)
Ook op de nieuwe locatie wordt ongehinderd gehandeld (foto: Streekstad Centraal)
De markt zelf is als vanouds. Een bonte verzameling spulletjes, kinderen die ze enthousiast aanprijzen, grabbeltonnen en veel oranje overal. “Ja, kinderspellen en glaasjes limonade”, vat Kraaijenbrink het kernachtig samen. Precies zoals het bedoeld is.
Toch ontbreekt er ook iets. “De brandweer komt dit jaar niet, die zijn even onderbemand. Maar dat is in andere jaren ook niet altijd zo geweest hoor” , vertelt Dick aan Streekstad Centraal. (tekst gaat door onder de foto)
Een grotendeels leeg veld – mét vlaggenmast (foto: Streekstad Centraal)
Nog een bijzonderheid: de vlaggenmast op het plein. Die staat normaal even verderop en wordt met de hand, gewoon op de rug, naar het veld gedragen om het feest compleet te maken.
De feesttent – die is iets groter dan in andere jaren. En hij staat dus andersom, zodat markt en muziek mooi op elkaar aansluiten. Het zal niet alléén bij limonade blijven, ook dit jaar niet. “Maar we stoppen op tijd, tegen zessen. Zodat alle vrijwilligers weer gewoon naar huis kunnen. Zo houden we het leuk voor iedereen.”
Koningsdag in Broek op Langedijk, dat betekent: de optocht. Een traditie van negentig jaar oud, die als het even kan, de honderdste verjaardag gaat halen. Daarvoor werken de dorpelingen hard, in de dagen voorafgaand aan Koningsdag: “We gaan ook door het nieuwe deel van Broek op Langedijk, om ook de nieuwe gemeenschap mee te nemen.”
Dat zegt Chris Rijnders van Stichting Oranje Activiteiten in gesprek met NH, mediapartner van Streekstad Centraal. Er is hem veel aan gelegen om deze traditie dóór te geven, in stand te houden: “Honderd jaar optocht, dat zou heel bijzonder zijn.”
Het is iets dat echt bij Broek op Langedijk is gaan horen: de kinderen op de kar, de kleuren, de muziek. De optocht máákt Koningsdag – en vroeger Koninginnedag. (tekst gaat door onder de foto)
Opperste concentratie tijdens de voorbereidingen op het grote feest (beeld: NH)
Toch waren er de laatste jaren ook wat zorgen over de traditie. De animo liep terug, nieuwe inwoners van het dorp gingen er niet vanzelf aan meedoen. Maar met wat extra aandacht en een ommetje door de nieuwste straten van het dorp hopen de vrijwillegers iedereen weer mee te krijgen.
De jongste generatie, die zal het uiteindelijk ook weer moeten doorgeven. Daarvan is iedereen die meebouwt aan de optocht zich bewust. Gelukkig hebben de aanwezige kinderen er wel zin, merkt de verslaggever van NH. “Wat we gaan doen? Heel veel leuke dingen!”
Ouders geven dat enthousiasme van jongs af mee, bevestigt een moeder die als vierjarige al op de praalwagen stond: “Het plezier dat ik altijd heb ervaren op de kar, dat wil ik heel graag meegeven aan mijn kinderen.”
Het is even na negenen. Moeder en zoon lopen met tassen in de richting van het Kennemerpark. Met tóch een beetje de schrik in hun gezicht. Want ja, iedereen is er al. De Alkmaarse vrijmarkt mag dan officieel om 15:00 uur beginnen, de binnenstad is om negen uur al bijna helemaal gevuld.
“Ik kreeg om half zeven bericht van mijn ouders: ze zijn al bezig”, verzucht een verkoopster even verderop, op de brug over de Oudegracht. Zelf woont ze net buiten de binnenstad, maar ze had het geluk dat haar ouders haar plekje een beetje in het oog hielden. “Ik had eigenlijk nog wel wat andere dingen willen doen, maar nu ben ik maar hierheen gegaan.”
Het is wat Streekstad Centraal veel hoort, bij de vroege ronde over de vrijmarkt: omdat andere plekjes al zo vroeg bezet raakten, haastte de rest zich ook – soms met een beetje tegenzin. (tekst gaat door onder de foto)
Gelukkig hadden haar ouders de brug in de gaten, anders was het plekje misschien verloren gegaan (foto: Streekstad Centraal)
“Wij stonden hier om half acht”, vertellen verkopers in de Zilverstraat. “Half acht? Zes uur!”, horen we twee kramen verder. Duidelijk is dat het voor iedereen vroeg opstaan was, op deze zonnige zondag. ‘Prima vrijmarktweer’, verklaren kenners.
De uitgestalde waren trekken ondanks het vroege uur de nodige geïnteresseerden. Al wordt er nog niet heel veel gehandeld, het is vooral ‘kijken, kijken, niet kopen’. (tekst gaat door onder de foto)
De zeiltjes raken gaandeweg gevuld met van alles en nog wat (foto: Streekstad Centraal)
Wat opvalt is dat veel van de schoenen en kledingstukken die uitgestald liggen als nieuw ogen. Online bestellingen die niet meer zijn teruggestuurd – en nu dus op de vrijmarkt eindigen. Maar ook veel oude strips, schoolkaarten met een scheurtje, boeken over paarden en het nodige serviesgoed.
Op strategische plekken staan containers van HVC, waar afval in kan – zo houdt Alkmaar de vrijmarkt netjes. (tekst gaat door onder de foto)
Een container op de Ridderstraatbrug, voor dat wat overblijft… (foto: Streekstad Centraal)
“Zes uur, dan ben je eigenlijk niet goed bij je hoofd.” Aan de jongen die om 9:00 uur het vloerkleed uitrolt is dat vroege gedoe duidelijk niet besteed. “Ik ga ook niet zelf staan hoor, ik maak dit klaar en dan ga ik lekker weer mijn bed in.”
Niet ver naast hem hebben de moeder en zoon die even daarvoor nog met een drafje het Kennermerpark in gingen, hun plekje dan toch gevonden. Met stoepkrijt staan er nog wel meer namen zonder kraampje erbij, blijkt dan. Die komen nog, en voorlopig hebben ze nog plek. “Ja, ach, het zijn kinderen…”
Niet iedereen is even sportief, maar veel vrijmarkters eerbiedigen toch de regel: eens geclaimd, blijft geclaimd. (tekst gaat door onder de foto)
Eliza en Jayden waren er nog niet, maar hun plekje bleef vrij (foto: Streekstad Centraal)
Dat claimen was eerder deze week wel het gesprek van de dag, nadat bleek dat de gemeente handhavend optrad tegen de tentharingen en stukken tape. Die gingen pardoes de container in, niks claimen, het mag niet – weg ermee.
“Ja, daar schrok ik wel van”, bekent een verkoper aan de rand van het Kennemerpark. “Vandaag is het ook eigenlijk pas vanaf 15:00 uur hè. Dus ik twijfelde wel of ik eerder zou gaan, straks slingeren ze je op de bon of zo. Maar toen ik zag dat iedereen ging, ben ik ook maar gegaan.” (tekst gaat door onder de foto)
Met moeite baant het verkeer zich een weg door de vroege vrijmarkt (foto: Streekstad Centraal)
De stemming is ondanks die eerdere handhavingsactie gemoedelijk. Alleen de fietsers, díé hebben het er maar moeilijk mee, die voetgangers overal. Dat zullen er zondag én maandag alleen nog maar meer worden. Twee dagen feest – daar wil Alkmaar geen minuut van missen.
Aan deze barren was het nog stil, zondagmorgen – maar niet voor lang (foto: Streekstad Centraal)
Het had misschien al eerder moeten gebeuren, vóór dat vervelende incident met de brandweer, die het archief onderspoot tijdens een oefening. Vrijdag werd het eeuwenoude archief van het Alkmaarse Kaasdragersgilde overhandigd aan het Regionaal Archief Alkmaar, waar het professioneel zal worden bewaard: “Heel bijzonder dat het zó mooi is aangeleverd.”
Archiefdirecteur Paul Post toont zich meer dan tevreden met wat hij binnenkrijgt. De Kaasdragers hebben er, ondanks dat ongeluk met de brandweer, goed voor gezorgd. “Het gebeurt niet vaak dat we het zo netjes binnenkrijgen. Ik kan je wel wat bananendozen laten zien bij ons… We zijn Joris Jan erg dankbaar.”
Joris Jan de Vries zette zijn tanden in de klus: heel het archief ordenen, inventariseren, doorspitten. Zorgen dat alles in het juiste mapje komt. “We hebben 23 inventarissen”, zegt hij trots. (tekst gaat door onder de foto)
Een hartelijk welkom in de B&W kamer op het Alkmaarse stadhuis. Links kaasdrager Jette de Vries, in het midden geeft Joris Jan de Vries wethouder Jan Hoekzema een hand. (foto: Streekstad Centraal)
Alles opschrijven is één ding, dat ook nog een beetje knap bewaren op een manier die latere generaties toegang tot al deze herinneringen verschaft, dát is een huzarenstukje, zo blijkt uit De Vries’ verhaal. Hij weet van de hoed en de rand. “We hebben uiteindelijk drie meter archief. Alles wat speelde werd vastgelegd en nu krijgt dat een plek in de geschiedenis.”
De kaasdragers zijn hun archivaris dankbaar voor zijn noeste arbeid. “Het heeft 3,5 jaar geduurd”, blikt Jette de Vries – geen familie – terug. “En nu dus de officiële overhandiging op het stadhuis. Nou, zolang we maar voor tienen weer op de markt zijn…” (tekst gaat door onder de foto)
Het officiële moment: de Kaasvader tekent de overeenkomst voor eeuwige bruikleen. Rechts directeur van het Regionaal Archief Paul Post. (foto: Streekstad Centraal)
De ‘hoge heren van het gilde’, zoals wethouder Jan Hoekzema ze aankondigde, zijn dan al gaan zitten in een sierlijke zaal in het Alkmaarse stadhuis. Hier vergaderen normaal de burgemeester en de wethouders, maar vandaag is het even feest. “Ik ben gewend om zélf het woord te voeren, maar dat laat ik nu dus aan de hoge heren”, lacht de wethouder.
Op 17 juni 1593 begint de geschiedenis die in die drie meter archief ligt opgeslagen. Lang niet alles is bewaard, veel ging verloren toen die brandspuit erover ging, zo door een raampje hoog in de Waagtoren waarachter het toch veilig leek – maar heel veel is er ook nog wél. (tekst gaat door onder de foto)
Vooruit, ook maar een foto voor het archief. (foto: Streekstad Centraal)
Bijnamen bijvoorbeeld. Kaasdragers hebben altijd een bijnaam en welke bijnaam bij welke hoort, ook dat is – meestal tenminste – in de stukken terug te vinden. “Dat zijn wel persoonsgegevens”, zegt archiefdirecteur Post daarover. “Daar gaan we voorzichtig mee om.” Niet zomaar online zetten dus, maar wie hier onderzoek naar doet, kan er wel over beschikken.
Dat is mooi voor mensen die stamboomonderzoek doen, vindt Joris Jan de Vries. “De kaasdragers waren sjouwers. Dat was lange tijd zo’n beetje het laagste beroep, het waren mensen waarover nooit werd geschreven, maar in Alkmaar werd dat anders met de oprichting van dit gilde. Daardoor zijn ze terug te vinden.” Zo komen voorvaderen tot leven die anders dat plekje in de geschiedenis misschien wel nooit bevochten hadden. (tekst gaat door onder de foto)
Opmerkelijk vervoer in Alkmaar, waar kaasdragers natuurlijk altijd voorrang hebben op het overige verkeer (foto: Streekstad Centraal)
“Wie weet leidt dit archief nog tot een boek, of een andere publicatie”, zegt Post. Hij weet uit ervaring wat ‘zijn’ archief voor geschiedenisliefhebbers kan betekenen. “Geschiedenis, daar zijn wij trots op. En wat is er nou Alkmaarser dan de geschiedenis van de Kaasdragers?”
Om dat nog extra te onderstrepen werden de archiefdozen op de ‘mallejan’, mét kazen uiteraard, tot aan de poort van het Regionaal Archief gesjouwd. Daarna was het echt zo ver en was het uit handen – de twee kaasdragers konden voldaan weer terug naar de markt. (tekst gaat door onder de foto)
Kaasdragers zijn ze allereerst en bovenal, maar daarnaast ook professionele bezorgers, tot aan de deur van het archief (foto: Streekstad Centraal)
Kaasvader Willem Borst is er eerder die ochtend natuurlijk ook bij, in het stadhuis. Hij zet zijn handtekening, onder die bruikleen dus. Het archief blijft van het gilde, dat is daarmee wel vastgelegd.
“Eeuwigdurend, wat is eeuwigdurend”, filosoferen de aanwezigen. Joris Jan de Vries ziet dat vrij nuchter: “Als een van beide omvalt, het archief of de kaasdragers, dan gaat het archief naar de ander.”
Bij Willem Borst is er gelukkig geen twijfel over die toekomst. “De Kaasmarkt, ons gilde, dat zijn dingen die altijd blijven bestaan. We moeten dit doorgeven. Als wij straks zélf ‘katje-wijle’ zijn, gaan de jongeren hiermee verder. Dat is eeuwig.”
Of ze met z’n tweeën zouden komen. Of met z’n vieren. Dat wilde de gemeente Alkmaar eigenlijk wel weten, voorafgaand aan het moment dat de wethouder had vrijgemaakt voor jonge Alkmaarders die het nachtleven op de agenda wilden krijgen. Ze kwamen uiteindelijk met z’n tienen. “Zeg maar jij.”
Wethouder Jan Hoekzema is niet zomaar van z’n stuk te brengen, zoveel was duidelijk. Met wat extra stoelen kon hij iedereen gewoon ontvangen. “Is het voor jou de eerste keer op het stadhuis? Ja?”
Tegenover hem: jonge Alkmaarders, met ideeën, plannen – maar vooral een goed onderbouwd verhaal. Dát kwamen ze hier presenteren. Vragen én antwoorden, cijfers zelfs. “Als we de jongeren die nú allemaal naar Amsterdam gaan hier houden, levert dat voor Alkmaar 32 procent groei op. (tekst gaat door onder de foto)
Martijn schreef mee aan het onderzoek ‘Wij willen dansen!’ (foto: Streekstad Centraal)
Dat zegt Martijn Martens, die meeschreef aan het rapport dat hij en de andere verzamelde initiatiefnemers inleverden. Allemaal Alkmaarders en allemaal toch wel ontevreden met wat de nacht hen in hun eigen stad te bieden heeft. “Ik heb van alles gedaan, maar één ding veel te weinig: dansen! Ik merk dat ik daarvoor naar andere steden moet.”
Natuurlijk, ze zijn er, de kroegen waar je tot in de kleine uurtjes dicht tegen elkaar aan kunt staan. Maar dat is toch eigenlijk niet wat Martijn en de andere indieners bedoelen. Dat is geen dansen. “We hebben dit voorgelegd aan Alkmaarders, en wat blijkt: heel veel mensen zijn ontevreden. Mensen voelen zich opgesloten in de drukte.”
Er zou meer alternatief aanbod moeten zijn, vindt Martijn. “Diverser. Iets anders dan er nu al is. We horen onze ouders praten over hoe gaaf het vroeger in Extase was. Maar wat is er voor ons?” (tekst gaat door onder de foto)
De indieners in gesprek met wethouder Hoekzema (foto: Streekstad Centraal)
“Live muziek in de stad, dat is óók erfgoed dat de gemeente zou moeten beschermen”, vult Maya Link aan – zelf vertrouwd met het podium. Ook zij ziet hoe er in Alkmaar vooral veel verdween, zonder dat er veel voor terug kwam. “Ik zeg dan wel: jongeren mogen best meer lef hebben. Maar de gemeente moet wel zorgen dat dat kan, dat dat mag.”
Want daar knelt het wel, ervaart ook Ryan Laan. Als bewoners gaan klagen staan die jongeren met lef al gauw met lege handen. Zelfs in Hal 25, toch niet midden tussen de huizen, merken ze dat er klachten komen over bepaalde muziek. Én dat het vaak lastig is om iets te organiseren, want er is veel regelgeving, er mag heel veel niet.
“We voeren geen negatief beleid”, reageert de wethouder. “Het is niet zo dat we deze initiatieven niet willen. Maar het moet wel van de ondernemers komen. Horeca-ondernemers hebben een ander beeld voor ogen dan jullie.” (tekst gaat door onder de foto)
Maya had ook een heuse discobal meegenomen, opdat het nachtleven een vast plekje verwerft in het stadhuis (foto: Streekstad Centraal)
Ondernemers die op zaterdagavond een volle tent hebben, die hóéven ook niet zo nodig wat anders, haalt Maya aan. “Die kroegeigenaren zijn tevreden met hoe het is en vinden het valse concurrentie als er wat anders begint. Daar zit een ontzettende schuring. Doe daar ook onderzoek naar, gemeente. Kijk naar welke doelgroepen worden bereikt en welke niet.”
Want ja, die trein naar Amsterdam, die is er ook gewoon. Maar Alkmaarders hebben ook eigen ontmoetingsplekken nodig. Een huiskamer in de stad, zoals Atlantis dat ooit was. Er is al zo veel verdwenen, zien ook de jongeren die verzameld zijn in het stadhuis.
“Maar het is breder dan alleen horeca”, nuanceert Martijn. “Het is echt: nachtleven. Een plek waar we naartoe kunnen. Er zijn wel feestjes, maar dat zijn dan evenementen, een keer in de zoveel maanden. Dat is niet genoeg.”
De wethouder brengt daar wel tegenin dat er ook aan verdiend moet kunnen worden. Juist bij alternatieve initiatieven schort het daar nogal eens aan. En die strenge regels – die komen ook vanuit de provincie, zijn ingegeven door bewonersrechten. Daar kan de gemeente niet zomaar wat aan veranderen. “Maar ik kan wel zeggen dat we zoeken naar alternatieven. Bijvoorbeeld naar een nieuwe plek voor als Hal 25 straks verdwijnt, als daar woningen komen. Daar is de gemeente echt wel mee bezig. En ik wil ook zeker dat er goed naar jullie inbreng gekeken wordt. We gaan elkaar zeker nog spreken.”
Niet veel daarna staan de indieners weer voor de sierlijke trappen van het stadhuis. Het is zonovergoten, de nacht lijkt ver weg. Maar er is tenminste een gesprek, een opening. “Ik denk dat we een goed verhaal hadden”, blikt Maya terug op het optreden boven bij de wethouder. “We hebben dit echt voorbereid. Het is goed gegaan. Ik hoop dat het iets verandert.”
De Bloemendagen in Limmen trekken ook dit jaar weer volop bekijks. Tijdens de 72e editie zijn de straten van het dorp gevuld met kleurrijke, handgemaakte bloemenmozaïeken. Zaterdagavond zijn de winnaars bekendgemaakt, waarbij een bijzonder eerbetoon aan televisiepresentator Martijn Krabbé de hoofdprijs in de wacht sleepte.
Het winnende werk, gemaakt door prikteam De Beunhazen, leverde hen de Zilveren Narcis op. Het mozaïek is een ode aan de zieke tv-persoonlijkheid en maakte indruk op zowel de jury als het publiek.
Aanvoerder Jan Kraakman licht toe: “We hebben een mooi eerbetoon gemaakt voor Martijn”. Volgens hem verdient de presentator meer erkenning: “Het is een man die al jaren in het tv-vak zit en eigenlijk ondergewaardeerd is, tot hij ziek werd”. Daarom vond het team het belangrijk om hem centraal te stellen, vertelt hij aan NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal: “Denk je: zo’n grootheid mag echt wel een mooi plekje krijgen.”
Ook Martijn Krabbé zelf reageerde op het eerbetoon. Via Instagram liet hij weten geraakt te zijn door het werk en bedankte hij de makers met de woorden: ‘Je verzint het niet’, vergezeld van drie hartjes.
De Bloemendagen draaien niet alleen om kunst, maar vooral om verbinding in het dorp. Dagenlang werken buurtbewoners samen aan de mozaïeken. Voorzitter Frank Mous benadrukt het sociale karakter van het evenement: “Het is een leuke week met vrienden, familie en buren bij elkaar.” (tekst gaat verder onder de foto)
Het prijswinnende eerbetoon aan Martijn Krabbé was een blikvanger tijdens de Bloemendagen in Limmen. (foto: NH Media)
Die gezamenlijke inzet begint al ruim vóór het evenement. In de weken voorafgaand wordt er intensief gewerkt op de bollenvelden, waar hyacinten zorgvuldig worden voorbereid. Om verspreiding van virussen tegen te gaan, gebeurt dit zelfs in beschermende kleding.
Naast het winnende eerbetoon zijn er meer opvallende creaties te zien, zoals het mozaïek van Star Wars-personage Yoda dat won in de categorie kleinere kunstwerken. Het werk bevat een duidelijke boodschap. Maker Sander Schouws legt uit: “Het idee is: stop wars”. Daarbij verwijst hij naar het karakter zelf: “Yoda is een van de meest vredelievende mensen in het Star Wars universe”. De boodschap is volgens hem ook buiten de filmwereld relevant: “Dat kunnen we wel gebruiken in ons universe.”
Een andere inzending speelt in op een lokaal en actueel onderwerp: het datalek bij telecombedrijf Odido. Prikploeg van Arno Kuijper verwerkte dit thema in een bewegend bloemenmozaïek. Hij legt uit hoe het idee ontstond: “Wij hebben hier best wel een aantal kabels door de straat gehad”. De overlast vormde de basis voor het kunstwerk, aangevuld met de actualiteit: “En het fenomeen datalek bij Odido maakte dit verhaal compleet.”
Verspreid door het dorp staan tientallen mozaïeken, variërend van persoonlijke eerbetonen tot maatschappijkritische kunstwerken. Daarmee blijft het evenement een opvallende combinatie van creativiteit, actualiteit en saamhorigheid. De Bloemendagen Limmen zijn nog tot en met woensdag te bezoeken.
De vermaarde puzzeltekenaar Jan van Haasteren, inwoner van Bergen, heeft afgelopen weekend een bijzonder en emotioneel eerbetoon gekregen tijdens het NK Legpuzzelen in Roelofarendsveen. De illustrator, die onlangs zijn 90e verjaardag vierde, werd daar verrast door honderden fans die hem toezongen.
Van Haasteren is al decennialang een begrip, niet alleen in Nederland maar ver daarbuiten. Zijn kenmerkende, drukke en humoristische tekeningen vormen de basis van een immens populaire puzzelreeks. Dat de Bergenaar nog altijd zo’n grote schare fans heeft, bleek wel uit de indrukwekkende hulde.
Tijdens het evenement werd Van Haasteren naar het podium gehaald, waar het publiek hem luidkeels toezong. In de zaal ontstond een zee van zwaaiende sjaals, speciaal voor de gelegenheid ontworpen. De tekenaar was zichtbaar geraakt.
“Het was een kippenvelmoment,” liet hij weten. “Je probeert je erop voor te bereiden, maar het overviel me toch compleet.”
Jan van Haasteren woont al geruime tijd in Bergen en is één van de bekendste inwoners van het dorp. Met zijn illustraties, vol terugkerende figuren en verborgen grapjes, weet hij al generaties lang puzzelaars te boeien. (tekst gaat verder onder de foto)
Voor de Kunstmarkt in Bergen maakt Van Haasteren ook een speciale prent die als puzzel verkrijgbaar was. (illustratie: Jan van Haasteren)
Sinds 2003 richt Van Haasteren zich, samen met Rob Derks en Dick Heins, op het tekenen van grote Jumbo puzzelprenten waarop van alles gebeurt. Zijn signatuur is daar de haaievin. In 2006 werd hij door Het Stripschap onderscheiden met de Bulletje en Boonestaak Schaal. In 2013 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.
Zijn werk wordt wereldwijd verkocht en is voor velen een vaste waarde op tafel tijdens vrije momenten en feestdagen. Ondanks zijn leeftijd blijft Van Haasteren een inspiratiebron binnen de illustratie- en puzzelwereld.
De viering van zijn 90e verjaardag vormde de aanleiding voor het eerbetoon. Voor fans was het een kans om hun waardering te tonen aan de man achter de iconische tekeningen.
Met het warme ontvangst en de massale steun werd nog maar eens duidelijk hoeveel impact de Bergenaar heeft gehad – en nog altijd heeft. Voor Bergen is Van Haasteren daarmee niet alleen een bekende inwoner, maar ook een bron van trots.
Monumenten, archeologie, dorpsgezichten, cultuurlandschappen, verhalen en tradities. Het is er allemaal in de gemeente Bergen en het verdient ook allemaal bescherming. Daarom stelde het college van Bergen deze week het ‘Erfgoedprogramma’ vast. “Een inspiratiebron.”
Zo noemt wethouder Ernest Briët het nieuwe programma, dat er volgens hem voor zal zorgen dat het erfgoed in de gemeente Bergen beter behouden zal worden. Zo zal er onder meer beter worden gekeken naar het behoud van kerkgebouwen en gaat de gemeente het karakteristieke aanzien van dorpen en buurten beschermen.
“De gemeente Bergen is gezegend met ongekend veel erfgoed dat voor een belangrijk deel de unieke uitstraling van onze dorpen en landschappen bepaalt”, stelt de wethouder. (tekst gaat door onder de foto)
Het Vredeskerkje in Bergen aan Zee: kwetsbaar, maar veerkrachtig door een bredere bestemming. (foto: Streekstad Centraal)
Bergen zal in navolging van andere gemeenten een Erfgoedkaart op gaan stellen. Daarop staat duidelijk waar welke plekken bescherming verdienen. Bij deze klus hoort ook het aanwijzen van ‘karakteristieke bouwwerken’, die misschien zelf dan geen monument zijn, maar wél kenmerkend zijn voor hun buurt. “Daardoor worden deze waardevolle gebouwen minder snel gesloopt”, zegt de gemeente.
Wie een monument bezit kan in de toekomst terecht bij het ‘Monumentenloket’ voor vragen over bijvoorbeeld kleine verbouwingen aan het monument. Dat geldt in het bijzonder voor kerkgebouwen. Kerken die niet meer als zodanig worden gebruikt moeten een andere bestemming krijgen om toch bewaard te blijven.
De gemeente wil voor de bescherming van het Berger erfgoed de samenwerking zoeken met inwoners, ondernemers en organisaties in de gemeente. Er komt iedere twee jaar een evaluatie, zodat Bergen continu de vinger aan de pols hangt en het programma aan kan passen als dat nodig is.
