Overal in Nederland, overal in de wereld zelfs, is dit weekeinde de holocaust herdacht. De moord op zo vele miljoenen joden mag nooit vergeten worden. Ook in Bergen was er een plechtig samenzijn om stil te staan bij de wereldgeschiedenis, en bij joodse inwoners van Bergen zelf – want ook zij werden slachtoffer van de jodenvervolging.
Zondag om 12.00 uur precies werd de holocaust herdacht op de algemene begraafplaats van Bergen. Burgemeester Lars Voskuil stond in een toespraak stil bij de geschiedenis en de doorwerking ervan op het heden. Daarna werden de namen genoemd van joden uit Bergen, Egmond en Schoorl. Want juist door hun namen te noemen, en te blijven noemen, worden deze slachtoffers niet vergeten. Dat is een belangrijk element van iedere herdenking, ingegeven door de joodse traditie. Hierna was er een moment van gebed, gevolgd door zang.
Een plechtige bloemlegging bij de Joodse Steen sluit de herdenking traditioneel af. Op de steen staan 18 namen van joodse inwoners van Bergen, die niet terugkeerden uit de vernietigingskampen van de Nazi’s. Jill Keefer, kleindochter van de familie De Kadt uit Schoorl, legde de bloemen neer, samen met burgemeester Voskuil en zijn echtgenoot. Daarna zwegen de aanwezigen voor een minuut stilte.
Maria Quartel mag zich een jaar lang de beste snert-kok van Nederland noemen. Dat is de uitkomst van het ‘NK Snert Koken’ dat zaterdag werd gehouden in Zuidschermer. Eén van de vaste bestanddelen van deze klassieker uit de Nederlandse keuken is knolselderij. Voor die groente is er jaarlijks extra aandacht vanuit Zuidschermer.
Het Nederlands Kampioenschap werd voor de elfde keer georganiseerd door boer Ted Vaalburg die knolselderij verbouwt. Dat is volgens hem dan ook een onmisbaar ingrediënt voor de perfecte erwtensoep. “Het is mijn grote geheim en je mag het tegen niemand zeggen”, begint hij lachend. “Maar dat is dat je er heel veel knolselderij in doet.”
Er werd zeker niet alleen maar erwtensoep gekookt in Zuidschermer. In de categorie ‘creatief met knolselderij’ won Guus Hamers met z’n knolselderij steak.
Het moge duidelijk zijn: boer Ted organiseert dit event en het NK ‘om de knolselderij meer onder de aandacht te brengen’. Want volgens hem zijn de mogelijkheden met deze groente eindeloos. “Je kan er zoveel van maken: paella, ijs en zelfs shoarma. En mensen kunnen het hier allemaal proeven.”
Naast knolselderij kunnen de paar duizend bezoekers genieten van verschillende lekkernijen, muziek en voor de kinderen is het springkussen opgeblazen. Maar het hoogtepunt van de dag is toch wel de bekendmaking van de Nederlands Kampioen snert koken. De grote winnaar blijk Maria Quartel, die samen met haar schoonmoeder meedoet. Tegenover de camera van mediapartner NH toont ze zich bescheiden: “Hij was iets te dun… Maar dat is op het laatste moment toch goedgekomen.”
Ook als er eigenlijk niet heel veel aan de hand is, kunnen we rekenen op de hulpdiensten. Dat bleek zondagnacht maar weer. Na een melding van brand in de Hobbemalaan in Alkmaar kwam de brandweer gauw ter plaatse om in te grijpen. Maar eenmaal in de Hobbemalaan bleek het om een klein keukenbrandje te gaan: ‘Heerlijke balletjes’, volgens een getuige, maar mogelijk toch wat aangebrand.
Volgens getuigen ter plaatse stonden de balletjes nog op het vuur toen de bewoner in slaap viel. Dat had zeker tot erger kunnen leiden, maar de politie en de brandweer waren gauw ter plaatse. Er hoefde uiteindelijk niet geblust te worden. De ambulance kwam ook naar de woning om de man na te kijken, maar nam hem niet mee naar het ziekenhuis.
De hulpdiensten hadden het in de nacht van zaterdag op zondag druk met meerdere brandmeldingen. Zo ging in Egmond aan Zee een dixie in vlammen op en moest de brandweer in Overdie zelfs een deur inrammen om zeker te stellen dat de brandende woning leeg was. Maar ook bij drukte gaat veiligheid voor alles en dus werd er ook opgetreden bij deze achteraf kleine brand.
Bij de loods van de stichting Caritas in De Rijp is het een komen en gaan van mensen die hulpgoederen hebben voor Oekraïne, schrijft NH, mediapartner van Streekstad Centraal. “We gaan wat kleiner wonen dus we hebben een hoop spullen die ze daar goed kunnen gebruiken”
Een buurtbewoner komt met een achterbak vol spullen langs. “Dat het op een goede plek komt, vind ik een mooie geruststellende gedachte.” De stichting moest noodgedwongen stoppen vanwege nieuwe regelgeving en een blokkade van Poolse vrachtwagenchauffeurs bij de grensovergang. De opluchting dat die blokkade ten einde is, is dan ook groot bij de vrijwilligers: “Het begon hier al aardig vol te raken.”
Over spullen heeft Jan Pilkes van stichting Caritas dan ook niets te klagen. “We merken wel dat er minder aandacht is voor de situatie in Oekraïne, omdat er nu ook oorlog is in Israël. Toch hebben we aan spullen geen gebrek. Dat loopt lekker door. Het gaat vooral om donaties, onze spaarpot raakt snel leeg. We hebben dus vooral behoefte aan geld. De tank van de vrachtwagen moet ook gevuld worden.”
En die spaarpot is ook een stuk leger geworden, omdat de transporten naar Oekraïne werden bemoeilijkt bij de grens. Vanwege nieuwe regels tegen corruptie en zwarte handel moest er even pas op de plaats worden gemaakt met inzamelen.
De blokkade van Poolse vrachtwagenchauffeurs bij de grens met Oekraïne, die protesteerden tegen oneerlijke concurrentie, gooide ook roet in het eten. “In december hebben we normaal vier vrachtwagens vol met hulpgoederen, nu waren dat er maar twee en dat is erg frustrerend”, aldus Pilkes. “Vooral omdat je met kerst en Sinterklaas een hoop mooie spullen krijgt.”
De opluchting is dus groot dat de Poolse vrachtwagenchauffeurs de blokkade hebben opgeheven en de regelgeving voorlopig is versoepeld. “We hebben normaal een vrije doorgang, maar het was zo’n toestand bij de grens waardoor onze chauffeur moest wachten. Dat kost je dan zo een paar duizend euro extra”, vertelt Pilkes. “We zijn nu weer op volle sterkte en dat is mooi want de mensen hebben onze hulp nog steeds hard nodig.”
Lid van de Orde van Oranje-Nassau. Zo mag Ben Bijl zich de rest van zijn leven noemen. Maar Ben Bijl is ziek, dodelijk ziek. Dat maakte het moment beladen, donderdagavond. De ontlading in de raad was groot. Juist híj maakt politiek alledaags, concreet, zichtbaar. “En dat blijf ik nog wel even doen ook.”
Streekstad Centraal spreekt Ben Bijl de dag nadat hij zijn onderscheiding kreeg. Zoals altijd heeft hij het druk, staat hij veel mensen te woord. “Maar het is niet dat de telefoon nu roodgloeiend staat hoor”, relativeert hij. “Het meeste gaat toch via de app.”
Dat was vorig weekend wel anders. Toen maakte Bijl wereldkundig wat bij de pers en bij zijn collega’s op het stadhuis al een tijdje bekend was, maar wat door niemand hardop werd gezegd: hij is ziek. Kanker. “Ik heb het een jaar voor me gehouden. Nu vond ik het vroeg genoeg om het te zeggen”, vertelt Bijl daarover. “De chemo slaat niet meer aan. Ik kon nog wel ’n kuur krijgen maar dat doe ik niet. Ik ga het gevecht zelf aan. Liefst zo gezond mogelijk.” (tekst gaat door onder de foto)
Ben Bijl. (foto: Streekstad Centraal)
Relativerend en hard tegelijk, met het hart op de tong: het is hoe Alkmaar de BAS-voorman heeft leren kennen – en waarderen. Hij raakte vergroeid met de gemeentepolitiek, zette die naar zijn hand. Dat is ook waar hij het liefste over spreekt, liever dan over zijn ziekte. “Dat ga ik op mij af laten komen”, zegt hij daar nog over. Strijdlustig: “Ik wil mijn huid duur verkopen.”
Want er is nog zo veel te doen. Alkmaar is mooi, maar kan altijd nog mooier. Een universitaire faculteit, dat zou Bijl een welkome toevoeging vinden. Meer historie herstellen, of dat nou stukken van de oude stadsmuur zijn, of middeleeuwse resten in de Oudorperpolder. Hij geniet er merkbaar van als hij daarover spreekt. Het verleden zichtbaar maken, dat wil hij, dat wil BAS.
“De Boompoort, daar ben ik trots op, dat is zo mooi geworden”, vertelt Bijl als we op zijn jarenlange politieke loopbaan terugblikken, die begon bij OPA. “Je kunt ook denken aan het Waagplein. Daar wilden ze een heel glazen gebouw tegenover zetten…” Mede dankzij Bijls inzet staat daar nu een rijtje moderne huizen dat wél aansluit bij het historische Alkmaarse stadsbeeld. Dat is het soort inzet waarvoor hij nu zijn onderscheiding gekregen heeft. (tekst gaat door onder de foto)
De Boompoort tijdens de bouw. (foto: Ben Bijl)
“De Schelphoek is daar ook een voorbeeld van”, vult Bijl aan. “Ze wilden daar zes grote grijze blokken gaan bouwen. Thema ‘Noordpool’. Zijn ze helemaal gek geworden, dacht ik.” Nu staat daar een hedendaags stadswijkje met grachtjes en individuele geveltjes.
“Ja, ach, ik heb mijn sporen nagelaten”, zegt Bijl, relativerend – maar zeker niet ontevreden. “Ik weet soms niet eens meer hóé ik ’t geregeld heb, maar het is er.”
En ‘dat waarderen wij zeer’, zei burgemeester Anja Schouten donderdagavond namens alle Alkmaarders. Want Bijls inzet voor de stad heeft echt verschil gemaakt. Daarom kreeg de politicus in de raadsvergadering zijn koninklijke onderscheiding opgespeld. “This is the moment”, kondigde de burgemeester aan. Daarna volgde een lang en luid applaus. Vriend en vijand gunden hem dit moment, deze blijk van waardering. (tekst gaat door onder de foto)
Bloemen, een kus van de burgemeester en een daverend applaus: zo ontving Bijl donderdagavond zijn onderscheiding. (foto: Streekstad Centraal)
Dat Bijl vijanden gemaakt heeft, dat staat buiten kijf. Zijn partij speelde een sleutelrol in de dramatische val van het college, begin 2023. Ook dáár kijkt hij met tevredenheid op terug: “Dat we toestanden als in Ter Apel hebben tegengehouden, met het COA, dat was goed. Ik heb daar heel veel reacties op gekregen, duizenden. Mensen kwamen bij me aan de deur.” Natuurlijk was er ook harde kritiek, maar die laat hij van zich afglijden: “Ik heb groene zeep op mijn rug.”
Het politieke drama schuwt Bijl niet, maar wat hem typeert is het oog voor de kleine dingen: een blindengeleidestrook, of ondergrondse vuilcontainers in de stad. “Ik werd gék van die meeuwen, blij dat we die containers nu hebben.”
Hoe het nu verder moet met BAS, zijn partij, zijn politieke kindje, dat is een vraag die hij zichzelf ook wel stelt. Maar hij laat zich er zeker niet gek door maken. Een tweede Ben Bijl komt er natuurlijk niet, maar misschien doet zijn opvolger het juist wel beter dan hij, overweegt hij. “Er zijn meerdere kandidaten. Ook dat gaan we keurig doen.”
Hij geeft het over, het is niet aan hem maar aan zijn opvolger om de toekomst te kleuren, weet Bijl. Maar toch. “Ik hoop dat ik nog wel kan kijken hoe het gaat, van boven. Dat ik toch hier en daar nog een beetje mag sturen.” Lachend: “Maar ze zijn gewaarschuwd. Als ze me dan één vinger geven, terwijl ik daar boven zit… Ja, dan neem ik de hele hand!”
De wandelaars in het Bergense duingebied moeten er nog wel even aan wennen. Na de kap van duizenden bomen zien ‘hun’ duinen er toch echt anders uit. En daar zijn ze niet allemaal even blij mee. “Ik schrik er echt van”, zegt een voorbijganger.
De houtoogstmachines lieten er geen gras over groeien, meldt NH, mediapartner van Streekstad Centraal. In korte tijd maakten ze het dennenbos van zestien hectare met de grond gelijk. Volgens PWN is dat nodig omdat het niet goed gaat met de duinnatuur. Door stikstofneerslag is de bodem zo verzuurd dat de biodiversiteit hard achteruit gaat. “Als de bomen weg zijn, krijgt de wind weer vrij spel en kan kalkrijk zand en zout de verzuring tegen gaan”, liet de natuurbeheerder eerder weten.
Toch hebben sommige wandelaars en fietsers in het gebied moeite met de kap. De naaldbomen hebben plaatsgemaakt voor een kale vlakte. Op dit moment is PWN bezig om de grond ‘af te plaggen’. Daarbij wordt de bovenste laag van de bodem verwijderd. Voor veel voorbijgangers is dat even schrikken en vooral heel erg wennen.
PWN begrijpt dat sommige mensen moeten wennen na de kap, maar geeft ook aan dat er veel naald- en andere soorten bos overblijven. “Je hebt nog steeds een afwisselend gebied. In het begin zal de plek waar het bos stond vrij kaal zijn, maar al snel zal de eerste begroeiing zich ontwikkelen.”
Bovendien wordt niet alles kaal. “Op een aantal plekken blijven stukjes kraai-, struikheide en eikvaren gespaard. Ook op de noordhellingen mogen de stobben en strooisellaag blijven zitten.”
