Alkmaar en omgeving werd precies een jaar geleden vol getroffen door een enorme clusterbui. Onder een volgelopen viaduct kon daardoor vrolijk worden gezwommen, maar in de binnenstad stonden straten blank en werden bewoners getrakteerd op een stinkend goedje: poep, dat uit het riool mee omhoog kwam. Daarnaast ontstond er flinke waterschade.
De woning van de Alkmaarse Mariella is nu pas – op het laatste schilderwerk na – klaar nadat vorig jaar een ‘zondvloed’ haar woning binnenstroomde. Zo vertelt ze aan mediapartner NH Nieuws. Ze woont aan de Koningsweg waar het regenwater “toch wel zeker dertig tot veertig centimeter hoog kwam.”
“Ik kwam die vrijdag net thuis met mijn zoontje. We hadden onderweg op de fiets al de donkere wolken gezien. En toen barstte het los. In een mum van tijd stond het blank. Het kwam tot halverwege de woonkamer, soms in golven door een passerende auto.”
“Mijn houten vloer, muren, meubels, de schoenen en spullen in de gang; alles was doorweekt en alles zat onder het ‘strontwater’. Dus niet alleen stuk, maar ook stinkend.” Voor de schade – enkele tienduizenden euro’s – klopte Mariella aan bij haar verzekering. “Daarmee had ik in ieder geval de dagwaarde terug van alles wat kapot was. Maar geen bewoonbaar huis.”
“Ik moest daarom een tweede hypotheek nemen. Ook om gelijk mijn woning aan te passen. Dit is een huisje van voor 1900, en mijn drempel lag lager dan de straat omdat die is opgehoogd. Die drempel en mijn hele entree heb ik nu met tien centimeter laten verhogen.”
Maar de zorgen zijn voor Mariella nog niet verdwenen. “Het water stroomde toen zo van de Paardenmarkt onze straat in. Wij zijn letterlijk het afvoerputje. Dat maakte dat het hier zo extreem hoog kwam. Daar zou de gemeente wat aan moeten doen.”
“Maar denk ook aan de Gedempte Nieuwesloot hiernaast. De naam zegt het al: die straat wás een sloot, en misschien wel niet voor niks. Er is de aflopen jaren hier veel meer versteend.”
En niet alleen de Koningsweg stond blank. In het naastgelegen Ramen speelde hetzelfde euvel: naast de eigen stortbui, kreeg die straat het aflopende water van het Doelenveld te verwerken. Gevolg: flinke schade. Voor Kyra bleek het ‘einde oefening Alkmaar’.
Kyra Schmitz (30) woont nu in Heemskerk. “En dat was niet mijn eigen keuze. Mijn benedenwoning bleek echt onbewoonbaar na dat noodweer. Er zat overal zwarte schimmel; er moest dus flink gerenoveerd. Mijn huisbaas wilde dat ik de huur bleef betalen al die tijd, en daar was ik het niet mee eens. Uiteindelijk is mijn huurcontract niet verlengd.”
De geboren en getogen Alkmaarse baalt dat ze haar stadje uit is. “Maar als het even kan, kom ik weer terug. Verder heeft de verzekering me goed geholpen met bijvoorbeeld de laptop en iPad die toen gesneuveld zijn. Maar mijn foto’s en diploma’s, die ben ik kwijt.”
Volgens de gemeente Alkmaar is er tijdens de bui van 18 juni zo’n 90 mm water gevallen in anderhalf uur tijd. “Met die hoeveelheid mag er een aantal uur water op straat staan”, legt een woordvoerder uit. “Anders zou je zulke grote rioolbuizen moeten hebben, dat ze niet in de grond passen.”
“We hebben alle locaties en woningen met problemen geïnventariseerd, met bewoners gesproken en ze adviezen gegeven. Daarnaast konden binnenstadbewoners een enquête invullen. We onderzoeken nu welke maatregelen we kunnen treffen om schade door wateroverlast zoveel mogelijk te beperken.”
De schade die bewoners door de clusterbui in hun woning hebben opgelopen zijn niet voor de gemeente: “Dat is via de verzekering van de bewoners zelf afgehandeld.”
“In 2050 moeten alle gemeenten in Nederland klimaatadaptief zijn ingericht, dus Alkmaar ook. Vorig jaar is daarvoor een klimaatadaptatiestrategie vastgesteld.” Daarin staat welke aanpassingen nodig zijn voor extremer weer, en hoe regenwater kan worden vastgehouden. “Ook wordt er samengewerkt met Steenbreek Alkmaar.”
“We kunnen het echter niet alleen. Zeventig procent van de grond in de gemeente is niet van de gemeente, maar van bedrijven of inwoners. Daarom hebben ook zij een belangrijke rol om het hemelwater vast te houden.”
Dat het lastig is om in een stad met zulke enorme hoeveelheden water om te gaan, beaamt bestuurder Klazien Hartog van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.
“Je kan in een stad niet zomaar overal waterbergingen aanleggen, maar een park zou je daar (tijdelijk) prima voor kunnen gebruiken. We zeggen het al langer: die tegels moeten er uit, er moet meer groen in.”
Gemeentes moeten volgens haar ook aan de slag met gescheiden rioolstelsels. “Je zag in Alkmaar dat er gezwommen werd onder dat viaduct. Dat is eigenlijk niet wenselijk want je zwemt in rioolwater. Dat willen we niet.”
Alkmaar erkent, daarnaar gevraagd, dat een gescheiden stelsel vaak problemen oplost. “Echter moeten de woningen dan ook een gescheiden stelsel hebben. En dat is vaak niet zo bij bestaande woningen in de binnenstad. Of een extra hemelwaterafvoer of gescheiden riolering daar mogelijk is nemen we ook mee in ons onderzoek.
Hoogheemraad Hartog heeft nog wel een boodschap voor mensen in de stad: “Weet wat je doet als er water komt. Stop die zandzak in je toilet, zodat dat water niet omhoog komt. En op sommige plekken waarvan je weet dat het water komt: een vloedschot voor de deur. Wees er in ieder geval bewust van dat dat water een keer kan komen met zo’n clusterbui, en je dan schade kan hebben.”
