PCC Fabritius in Alkmaar ‘verbouwt’ zijn onderwijs voor het schooljaar 2020-2021. Met een latere start van de lesdag en iets kortere lessen ontstaat ruimte voor veel mentormomenten en veel maatwerk. De leerlingen die twee weken proef draaiden op de school in De Hoef zijn enthousiast dat ze niet eerder dan 09:00 uur mochten beginnen en veel meer gerichte aandacht krijgen.
De 12-jarige Milou uit De Rijp is tweedejaars vwo/havo-leerlinge en nam deel aan de proefperiode: “Een lesdag opstarten samen met de mentor is prettig. We hebben de komende proefwerkweek doorgenomen en gepraat over nieuwe dingen van die week. Tijdens de maatwerklessen koos ik voor geschiedenis en economie, want met die vakken heb ik niet zoveel. Doordat die lessen werden gegeven door een andere docent, krijg je een heel nieuwe uitleg en dat werkt!”
Afdelingsleider Janneke van Laar: “Door de latere start van de lessen en gevarieerde invulling van het eerste half uur, komen leerlingen meer verspreid naar school. De start van de dag is daardoor veel rustiger. Het schijnt ook aantoonbaar beter te zijn voor het puberbrein.”
Docenten komen veelal om 08:00 uur naar school en gebruiken de tijd voor afstemming, ter voorbereiding op de les of om een leerlingbespreking in te plannen. Leerlingen hebben ook de gelegenheid om in het open leercentrum nog even aan een opdracht te werken, of bij een docent langs te gaan met vragen.
De mentormomenten aan het begin van een lesdag zijn bedoeld voor de hele klas of voor individuele gesprekken met leerlingen. De invulling draait volledig om verdieping, verbreding en verrijking. Van Laar: “Leerlingen mogen kiezen voor welke vakken ze extra uitleg willen krijgen, of juist om te werken aan een nieuwe vaardigheid. Als een groepje leerlingen een scheidsrechterscursus wil volgen, gaan we kijken of zoiets binnen de maatwerkuren is te realiseren. Maatwerk midden op de dag is verplicht, maatwerk aan het eind van de dag is facultatief, maar vooraf aanmelding is altijd noodzakelijk.”
Om alle veranderingen mogelijk te maken, werd de reguliere lestijd met vijf minuten ingekort en ook de lessentabel aangepast. “Waren voorheen standaard vier lesuren per week ingeroosterd voor een vak, dan is dat nu bijvoorbeeld drie uur. Leerlingen die dat nodig hebben, volgen dat vierde lesuur via het maatwerk. Leerlingen die dat niet nodig hebben, kiezen voor iets anders”, aldus Van Laar.
De ontwikkelingen zijn gefundeerd op het uitgangspunt dat lesmethodes niet langer leidend zijn. “We kiezen er nadrukkelijk voor om het eindresultaat (de leerdoelen) centraal zetten. Die willen we bereiken op een manier die voor de leerling het beste werkt. Docenten krijgen daartoe meer eigen ruimte en het werken met Chromebooks is daar ondersteunend aan.”
Het nieuwe onderwijs bevalt de leerlingen prima. Milou: “Dat de lessen 5 minuten korter zijn, heb ik goed gemerkt. De schooldag leek wel sneller voorbij te gaan. Best fijn!”
