Geel gras, keiharde grond… En misschien wel scheuren in dijken. Vanwege de aanhoudende droogte voert Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) deze week dijkinspecties uit. In totaal 65 kilometer aan dijken, waarvan bekend is dat ze kwetsbaar zijn tijdens droogte, zullen de komende dagen worden gecontroleerd.
Vooral oude dijken waar veel veen in zit zijn kwetsbaar. Denk in onze regio aan de Eilandspolder en de Starnmeer. Immers, als veen uitdroogt dan ‘klinkt het in’ en zo kunnen er scheuren in de veengrond zelf ontstaan, of eventueel in de laag klei die erop is gelegd.
Nou zal dat niet snel tot een dijkdoorbraak leiden waarbij duizenden mensen in gevaar zijn. Naast dat het veelal om dunbevolkte gebieden gaat, bezwijkt een dijk niet zomaar. Maar als er een stortbui valt op een droge dijk met scheuren, dan verergert de schade door uitspoeling rap.
Woordvoerder Jorrit Voet van het hoogheemraadschap bevestigt onze verwachting dat de inspectie zich binnen regio Alkmaar richt op veendijken, waaronder stukken dijk in de Eilandspolder en de Starnmeer. “Ja en verder nog de dijken rond de Sapmeerpolder bij Noordeinde en rond de Graftermeerpolder. Maar het gaat niet om grote stukken dijk hoor. De meeste veendijken in ons werkgebied liggen in de regio Waterland.” (tekst gaat verder uit de video uit 2022)
“De eerste inspectie is op het oog. Als er scheuren worden aangetroffen wordt de grootte met een prikstok gepeild”, licht Voet toe. “Die scheuren worden daarna gemonitord met drones.” Deze drones werden in 2022 geïntroduceerd, en zijn gekoppeld aan slimme software die dijkschades herkent.
Het neerslagtekort is hier nu rond 210 millimeter en het landelijk gemiddelde ligt op 221 mm. Daarmee behoort 2026 met gemak tot de 5 procent droogste jaren sinds landelijke monitoring. Het historisch gemiddelde is 110 mm. De verwachting is dat het tekort de komende twee weken oploopt naar 245 mm, al houdt het KNMI met name volgende week een slag om de arm.
“Bij 275 millimeter gaan we ook andere risicovolle dijken inspecteren, dat is iets van 500 kilometer aan dijken”, aldus Jorrit Voet. (tekst gaat verder onder de foto)
De weersvoorspellingen zijn gunstig voor uitgedroogde grond, volgens de HHNK-woordvoerder. Voor deze week is mondjesmaat regen voorspeld, de week daarop wat meer. Zo kan de grond langzaamaan vochtiger en zachter worden, en dan kan deze weer veel makkelijker een hoosbui absorberen.
Over zoetwatertekort maakt het waterschap zich nog weinig zorgen. “Het waterpeil in de vaarten en sloten is hoog genoeg”, zegt Voet. “Met wat we gebufferd hebben kunnen voorlopig voort.”
En de droogvallende rivieren dan? “Dat is ook nog geen probleem. De peilen van het IJsselmeer en het Markermeer zijn nog hoog genoeg. Overigens wordt er pas bij 325 millimeter neerslagtekort echt gekeken naar waterverdeling. Dan zullen bepaalde sectoren minder water mogen gebruiken. Maar dat is nog maar weinig gebeurd en de laatste keer was in 2018.”