In Alkmaar is een nieuw project van start gegaan waarbij met ‘slimme’ kastjes vogelgeluiden worden opgenomen en geanalyseerd met behulp van kunstmatige intelligentie. Op die manier moet duidelijker worden hoe het staat met de vogelpopulaties in de stad.
Helemaal automatisch gaat het nog niet, vrijwilligers van de Vogelwerkgroep Alkmaar controleren de uitkomsten. En dat is – zeker in deze fase – ook echt nodig. “Dat hij denkt dat het klokkenspel van de Grote Kerk een kraanvogel is, is een mooie ja.”
“Dit is het eerste pilotproject in Nederland”, vertelt Jeroen van Wetten van de Vogelwerkgroep Alkmaar aan NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal. “Er hangen nu twintig kastjes in verschillende wijken verspreid om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de vogelstand.”
De kastjes registreren omgevingsgeluid en sturen die fragmenten door naar een computersysteem, waar de AI de verschillende vogelsoorten probeert te herkennen. Via een app is vervolgens te zien welke soorten in een tuin of op een balkon zijn waargenomen. “Alle geluiden samen geven een totaalplaatje van de vogelstand”, aldus Van Wetten. (tekst loopt verder onder de foto)
Het meetnet, dat de naam ‘Trackvogel’ draagt, is een samenwerking tussen de gemeente Alkmaar, de Vogelwerkgroep en Sovon Vogelonderzoek Nederland. Het doel is om beter inzicht te krijgen in welke soorten binnen de gemeentegrenzen voorkomen en of het huidige natuurbeheer toereikend is.
Met die informatie kan sneller worden ingegrepen als een soort plotseling minder of juist vaker wordt gehoord. “Vogels spotten, zoals tijdens de Nationale Tuinvogeltelling, stopt niet. Maar vogels hoor je beter dan dat je ze ziet. Dit gaat helpen om die tellingen te verbeteren.”
Het systeem werkt grotendeels automatisch, maar is nog in ontwikkeling. Daarom luisteren leden van de Vogelwerkgroep mee om de resultaten te controleren en waar nodig te corrigeren. “Dat corrigeren we dan. Zo trainen we die AI het komende jaar.” (tekst loopt door onder de foto)
Angst dat er nu overal microfoons hangen die gesprekken oppikken is volgens de initiatiefnemers niet nodig. “Hij filtert de stemmen eruit voor de privacy”, zegt Van Wetten. “Je hoort geen mensen praten, maar we horen wel door mensen gemaakte geluiden, zoals verkeer. Het is geen luistervink, maar luistert wel naar vinken”, lacht hij.
De komende tijd moet het aantal meetpunten verder worden uitgebreid om een nog nauwkeuriger beeld te krijgen. Inwoners die meer informatie willen of zelf een kastje willen ophangen, kunnen contact opnemen met de gemeente Alkmaar.