Veel jonge gezichten waren er niet te zien bij ‘Kieskompas Live’ in JC Kompleks. En dat terwijl het evenement juist was opgezet voor jongeren in Dijk en Waard. De organisatoren, lijsttrekkers en burgemeester Maarten Poorter maakten er maar het beste van.
Voor Poorter bewijst de lauwe opkomst dat er nog veel moet gebeuren om jonge (bijna) volwassenen naar de stembus te krijgen. “Het is ongelooflijk belangrijk dat de opkomst omhoog gaat.” Het blijkt – ook dit jaar- een flinke uitdaging die inmiddels het imago van een jaarlijkse traditie heeft.
Het is niet dat er niets wordt gebrobeerd. Sterker nog, in Dijk en Waard wordt juist van alles gedaan om jongere inwoners warm te maken voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. De Jeugdraad, Living Lab, jongerenwerkers en de gemeente zelf werken samen om dat voor elkaar te krijgen.
Afgelopen week werdt afgetrapt met ‘Kieskompas Live’. Jongvolwassenen en ook minderjarigen waren welkom om in gesprek te gaan met lijsttrekkers en om samen met hen stellingen in te nemen aan de hand van vraagstukken die spelen voor jongeren. Kompleks stroomde vol met… politici en bestuurders. (tekst gaat verder onder de foto)
“We moeten de jeugd meer gaan bereiken en interesseren voor politiek”, zegt burgemeester Poorter tijdens de kick-off. Dit werd nog maar eens benadrukt door het feit dat er slechts drie jongeren aanwezig waren die niet betrokken zijn bij de organisatie.
“Het is ook hún politiek, ook hún democratie. Het is ongelofelijk belangrijk om naar onze jeugd te luisteren en hen alle ruimte te geven om hun ideeën te delen. Dus ongelofelijk fijn dat de Jeugdraad hier zo meteen ook van zich laat horen en dat ook in de campagne gaat doen.”
Sara Swiers van de Jeugdraad neemt over. “Ik zou heel graag willen stemmen, maar ik ben zestien jaar.” Ze wil heel graag dat jongeren die dat mogen wél gaan stemmen. Sara maakt zich zorgen over negatieve, stereotyperende uitspraken die ze hoort van oudere generaties, ook van politici. “Ze zien ons als onwetend en naïef. Ze zien ons als een obstakel in plaats van een deel van onze gemeenschap, die ook gewoon een stem heeft. (tekst gaat verder onder de foto)
Echter, zestig procent stemde niet en dat vindt Sara doodzonde. Ze vindt dat als je niet blij mee bent met bepaalde beslissingen die worden genomen, je de kans om te stemmen voor mensen die aansluiten bij je eigen inzichten niet moet laten liggen. “Verkiezingen kosten helemaal niks en je wint er veel bij.”
Dan is het tijd voor het stellingenspel, onder leiding van Living Lab, een studentengroep die vanuit SWV’27 projecten organiseert. De eerste stelling is: stemmen heeft geen zin. Iedereen staan bij de tafel met daarop een vel met het woord ‘oneens’, op studente Rashelle na. Zij staat half tussen ‘neutraal’ en ‘oneens’. Ze twijfelt, omdat ze het idee heeft dat stemmen weinig effect heeft.
Jongerenwerker Rob begrijpt wel als jongeren zo denken. “Als je geen stem geeft, dan weet je zeker dat er niks gebeurt. Als je stemt, wil het ook niet zeggen dat je alles voor elkaar kan krijgen. Het is altijd kijken wat haalbaar is, denk ik.” Zijn collega is stellig. “Als je niet stemt, mag je ook niet zeiken.” (tekst gaat verder onder de foto)
Andere stellingen waren onder andere dat er meer uitgaansgelegenheden moeten komen in Dijk en Waard, en meer cameratoezicht. De eerste leverde vooral ‘eensen’ en ‘neutralen’ op, de tweede zorgde voor meer verdeeldheid.
We vangen de burgemeester voordat hij vroegtijdig weg moet. Poorter werkte graag mee aan de eerste editie van Kieskompas Live. “Het is ongelofelijk belangrijk dat de opkomst voor verkiezingen omhoog gaat.” Hij betwijfelt of de veertig procent wel wordt gehaald. “Ik denk eerder tussen de twintig en dertig procent. We halen alles uit de kast. We proberen alles om de jeugd goed te bereiken.”
“Het is ook niet voor even nu”, gaat Maarten Poorter verder. “Het is ook voor de rest van je leven dat je leert dat stemmen bij je burgerplichten hoort, en dat het een recht is waarvoor gestreden is in het verleden. Kijk naar het vrouwenkiesrecht; dat is nog niet eens zo heel lang geleden ingevoerd – ruim honderd jaar geleden.”
De burgemeester betreurt de matige opkomst van de doelgroep, maar zegt dat het ging om meer dan dat. “Het gaat ook om dat we hier het debat hebben over de jeugd en dat de politici hun standpunten hierover kunnen delen. Dat de spotlight op de jeugd staat voor deze verkiezingen. Er zit dus veel meer waarde aan dan alleen de opkomst.” (tekst gaat verder onder de foto)
Kieskompas Live is ook pas het eerste salvo. Burgemeester Poorter somt op wat er te gebeuren staat, teruggaand vanaf 18 maart. “Op de verkiezingsdag zelf organiseren we het kiesfeest ‘Stem als een VIP – pak die shine’, met een rode loper. We proberen het stemmen ook leuk te maken. In het weekend voor de verkiezingen organiseren we op het Stadsplein een stempaviljoen dat ook een stembureau gaat dienen en de verkiezingsfeest. We hopen daar ook jeugd aan te trekken. En op scholen proberen we er zo veel mogelijk aandacht aan te besteden met lessen.”
“En wat ik al een aantal jaren doe is dat ik zelf ga stemmen met twee of meer jongeren die op de verkiezingsdag zelf 18 jaar worden. Het is heel erg leuk om te doen en begint een beetje traditie te worden.” Hier wordt dan vanzelfsprekend ook publiciteit aan gegeven. “En ja, mochten er meer ideeën komen dan staan we daar voor open.”
Roos Honigh is één van de drie aanwezige jongeren. Komende woensdag wordt ze stemgerechtigd en mede op aanraden van haar ouders is ze gegaan. “Ik weet er allemaal vrij weinig van, dus ik kwam hier eigenlijk in de eerste plaats om gewoon informatie op te doen en gewoon er iets meer over te weten te komen”, vertelt ze. En is dat gelukt? “Ja zeker, ik weet nu iets meer over stemmen, en over de partijen en over het Kieskompas.” (tekst gaat verder onder de foto)
Het evenement heeft bij Roos de motivatie om te gaan stemmen verhoogd. “Mijn hele familie, mijn omgeving, vindt stemmen heel belangrijk dus ik word door hen daar al een beetje in meegesleept van: goh, jij moet ook stemmen als je straks 18 wordt. Maar doordat ik hier nu geweest ben, en mensen hier allemaal duidelijk maken dat stemmen erg belangrijk is, denk ik nu ook zeker van: ik ga ervoor.”