De atoomkelder van de voormalige telefooncentrale in Alkmaar is decor geweest voor de film Verlangen in het IJzerblok. Rauwkost Film maakt een post-apocalyptische, dystopische film waarin mensen hun hele leven al in een bunker leven. Ze leven volgens strikte regels in twee sociale klasses: de arbeiders en bewakers. Het leven is grauw, zonder liefde en passie, tot er op een dag iets vreemds ontstaat tussen een arbeider en een bewaker.
Tot e
Het enige wat de bewoners weten, is dat ze met elkaar opgescheept zitten in een enorm betonnen complex waarin alles draait om functionaliteit en productie. Er is geen enkel spoor van kunst en passie te vinden. Ook verliefdheid is een onbekend fenomeen.
Tot het ondenkbare gebeurt: een arbeider en een bewaker worden besmet met een onbekend virus dat later verliefdheid blijkt te zijn.
ramp waarvoor de bunker ooit werd gebouwd, bleef uit. Nu is het alsnog het decor van een dystopische wereld, voor even dan. De voormalige atoombunker onder De TelefoonCentrale in Alkmaar is het toneel van een nieuwe sciencefictionfilm, met daarin een rol voor Alkmaarse Nea (13).
Een voor een druppelen de acteurs en figuranten de kantine op de filmset binnen. De ’draaiselaars’ in een donkerblauw overal, de ’bewaakselaars’ in een donkergroen overal. Hun helmen mogen weer even af, sommigen vegen het zweet van hun voorhoofd.
,,Het zijn intensieve dagen voor iedereen”, zegt regisseur Rogier Mulder. Het is zijn tweede volledige dag in de bunker, en er volgen nog twee draaidagen. De gehele film wordt opgenomen in de bunker. ,,Het werkt wel vervreemdend, een hele dag in een bunker zitten.”
Vier dagen ondergronds
Voor hun nieuwe film, Verlangen in het IJzerblok, is het Rotterdamse productiebedrijf Rauwkost Film naar Alkmaar uitgeweken. Vier dagen lang brengen ze door in de voormalige atoombunker onder De TelefoonCentrale om een verhaal op beeld te zetten waaraan zes jaar brainstormen, voorbereiden en finetunen voorafging.
De voormalige atoombunker, ofwel Nucleair Chemisch Onderkomen (NCO), is tussen 1964 en 1972 aangelegd. Mocht zich in Nederland tijdens de Koude Oorlog een rampscenario ontvouwen als gevolg van een conflict met de Sovjet-Unie, moesten het telefoonnetwerk en noodnet via deze bunker operationeel blijven.
De bunker ligt verscholen onder een meter dikke betonnen constructie. Belangrijke ruimtes stonden op metalen veren om de trillingen van een eventuele bomaanslag te beperken.
De ramp waarvoor de bunker ooit werd gebouwd, bleef uit. Nu is het alsnog het decor van een dystopische wereld. Verlangen in het IJzerblok is een sciencefictionfilm waarin twee sociale klassen – de arbeiders, ’draaiselaars’ en de bewakers ,‘bewaakselaar’ – samenleven in een dystopische wereld waarin zich lang geleden een onbekende ramp heeft voltrokken.
Het enige wat de bewoners weten, is dat ze met elkaar opgescheept zitten in een enorm betonnen complex waarin alles draait om functionaliteit en productie. Er is geen enkel spoor van kunst en passie te vinden. Ook verliefdheid is een onbekend fenomeen.
Tot het ondenkbare gebeurt: een arbeider en een bewaker worden besmet met een onbekend virus dat later verliefdheid blijkt te zijn.
Perfecte locatie
,,Deze bunker is de perfecte locatie om dit verhaal op beeld te zetten”, zegt Mulder. ,,We wilden vooral een hele sombere locatie hebben. Heel grauw, heel dystopisch.”
,,In onze zoektocht naar zo’n locatie kwamen we in contact met Rutger Noorlander”, vertelt Mulder. ,,Hij is echt een bunker-nerd en tipte ons deze bunker in Alkmaar. Toen ik ging kijken, zag ik het direct helemaal zitten. Met al die grauwe betonnen muren kan je hier perfect een film opnemen die zich in een dystopische wereld afspeelt.”
Eén van de mensen die zich in die dystopische wereld begeeft, is Nea Mulder (13), de enige Alkmaarder op de filmset. Hij komt net van de opname van een scène waarin hij pap moest opscheppen terwijl hij op een klein trappetje moest blijven staan – ,,een pittige taak”, aldus zijn collega-figurant.
Nea zelf haalt er zijn schouders over op. Viel wel mee, vindt hij. ,,Het gaat heel goed met opnemen en het is ook leuk”, zegt Nea. Hij heeft al vaker geacteerd, maar dat hij het nu mag doen in zijn thuisstad is ’heel bijzonder en mooi’.
Ondertussen krioelt het tussen de takes door van de mensen in de krappe gangetjes in de bunker. Over en weer worden via krakende walkietalkies instructies gegeven. Kostuumwissel hier, setverbouwing daar.
,,Kijk uit voor alle draden”, waarschuwt Mulder terwijl hij zich door de filmlichten en camera’s manoeuvreert richting de ’poep- en plaskamer’, de volgende kille ruimte in de bunker. ,,We hebben bewust gekozen voor wat kinderachtige en vreemde namen voor de film”, verklaart hij.
Veel aanpassingen kon Mulder niet doen aan de bunker voor de filmopnames. ,,Het is een monumentaal gebouw, dus daar mag je niks aan veranderen. Maar dat is gelukkig ook niet nodig. Deze bunker is van zichzelf al grauw genoeg.”
Alles en niets
De film vertelt volgens Mulder niet één verhaal over de huidige maatschappij. Iedereen kan er zijn eigen lessen uit halen. ,,Ik kan niet voor de kijker zeggen wat de film over de wereld van nu vertelt. De film gaat eigenlijk over alles en tegelijkertijd niets. Iedereen kan hier wat anders uithalen.” Over de releasedatum van de film blijven de lippen op elkaar. ,,Daar doe ik liever geen uitspraken over.”
Dan wordt Mulder geseind door de productiemanager. Of hij wil afronden, de volgende opname gaat beginnen. Samen met Nea duikt hij weer de gangenstelsels van de voormalige Alkmaarse atoombunker in.