Bosbranden. Een drama voor Spanje en Frankrijk, maar ook heel leerzaam voor onze brandweer. Sam de Joode uit Castricum is nu met negentien Nederlandse collega’s in de Spaanse provincie Catalonië om te helpen en ondertussen doen ze belangrijke kennis en ervaring op. “Juist nu de natuur zo droog is kan een brand zich onwijs snel ontwikkelen.”
Sam de Joode en de andere Nederlandse brandweermannen reisden twee weken geleden af naar Catalonië om hun Catalaanse collega’s te helpen en om van ze te leren. In Spanje vinden ‘s zomers regelmatig natuurbranden plaats in uitgestrekte gebieden, dus extra handjes zijn welkom en er ligt daar een schat aan kennis en ervaring om op te pakken.
Serieuze natuurbranden komen in ons land niet zo vaak voor en als het gebeurt, zoals vorig jaar in Bergen aan Zee, zijn ze klein voor Spaanse begrippen. Zelfs de branden in de Schoorlse Duinen in 2010 waren beperkt in vergelijking met wat er in Spanje gebeurt. Maar er valt al een tijd weinig tot geen regen in onze regio. Warmte en droogte zijn in de toekomst vaker te verwachten.
De ‘Olandeses’ konden vrij rustig inweken. Kennismakingen, wegwijs worden, Spaanse brandweerkleding aanmeten, excursies. Voor Sam niet zo veel nieuws, hij was vorig jaar ook al op ‘werkbezoek’. En in de regio was toen niet veel aan de hand. De paar dagen erna mochten ze meerdere keren aan de bak om te voorkomen dat overmeesterde natuurbranden weer op zouden laaien. Eén contrast werd al snel duidelijk: er moest veel gelopen en geklommen worden. (tekst gaat verder onder de foto)
Na een kleine week van kennisuitwisseling en nabluswerk was het dan zo ver; de eerste echte brandbestrijding. Dat gebeurt in Spanje in meer afgelegen gebieden met dunnere slangen tot wel een kilometer lang, door vegetatie met handgereedschappen of met tegenvuur voor de brand te verwijderen, en met blusvliegtuigen en -helikopters. Sam en zijn collega’s waren met gereedschappen in de weer.
Een paar dagen geleden was het écht aanpoten. Tot diep in de nacht had de ploeg een brand midden in de Pyreneeën bestreden die door bliksem was ontstaan. “Je hebt zoiets als droog onweer”, vertelt Sam aan NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal. “Hierdoor heb je dus wél onweer, maar komt de neerslag niet aan de grond. De regendruppels zijn dan al verdampt voordat het de grond raakt.”
Het terrein maakte de klus uitdagend. “Het is een erg steil gebied en je bent genoodzaakt om te voet door het gebied te gaan. De eerste ploegen zijn met een helikopter afgezet bij de brand, maar wij gingen te voet.” Ook nu werd veelal met gereedschap gewerkt, zegt Sam. “Denk aan boomstronken en bosschages die we dan wegkappen en verplaatsen.” (tekst gaat verder onder de foto)
Zwaar fysiek werk maar ja, je hebt daar dus vaak weinig opties. Gelukkig is het ‘s nachts niet zo heet. Rond 05:30 uur kwam de brandweerlieden moe maar voldaan terug. Om 10:00 uur stonden ze ‘fris en fruitig’ weer klaar op de kazerne.
Vanwege het weidse en bergachtige landschap zijn strategie en taktiek extra belangrijk. Waar en hoe treed je op? De Spaanse brandweer is bedreven in het maken van risico-analyses voor de beste inzet van de beschikbare medewerkers en middelen. Dankzij de inzet tot diep in de nacht ging ‘slechts’ 50 hectare natuur verloren. “Het is natuurlijk zonde als zoveel mooie natuur afbrandt, maar we moeten ook realistisch zijn; dit was niet te voorkomen.” (tekst gaat verder onder de foto)
Niet alle branden ontstaan op natuurlijke wijze. Soms ontstaan deze door onachtzaamheid of opzettelijk. “Dat is zeer levensgevaarlijk, helemaal wanneer de brand zich bevindt tussen de woonwijken. Juist nu de natuur zo droog is kan een brand zich onwijs snel ontwikkelen tot een levensgevaarlijke situatie.”
Sam en zijn collega’s maken zich zorgen over branden deze zomer. Het valt allemaal mee vergeleken met de regio Madrid en Zuidwest Frankrijk, waar inmiddels tienduizenden mensen zijn geëvacueerd, maar dat kan snel veranderen. “Het is nu eind juli, natuurbranden die hier ontstaan zijn nog best vroeg voor dit seizoen”, legt hij uit. Bovendien is er weer een hittegolf voorspeld en blijft het droog. “Als dit zo doorgaat, wordt het nog een pittige maand voor de Spanjaarden.”
Vrijdag worden Sam en de andere negentien Nederlanders afgelost door een verse ploeg. (hoofdfoto: Brandweer Nederland)