Wethouder Robert te Beest heeft volgens Buurtcomité De Omval bewust informatie achtergehouden over Fetura Extra. Die – als dat inderdaad zo is – politieke doodzonde heeft hij volgens het Buurtcomité De Omval begaan toen de raad in juni een besluit moest nemen over de komst van het onderdak voor ernstige overlastgevers. Nee hoor, niks aan de hand, stelt de gemeente in een reactie op de kritiek.
De weggelaten informatie is volgens het buurtcomité aan het licht gekomen door honderden pagina’s door te spitten van documenten die zijn verkregen met een beroep op de Wet Open Overheid. Hun conclusies staan in een lange brief die ze hebben gestuurd aan de gemeenteraad van Alkmaar. Daarin doen ze het dringende verzoek om het besluit van juni vorig jaar te heroverwegen. (tekst gaat verder onder de foto)
In een gesprek met Streekstad Centraal leggen vertegenwoordigers Hans Mechielsen en Soraya Klaver Kramer van het buurtcomité uit, dat hun vertrouwen in de lokale politiek tot een dieptepunt is gedaald. Na maandenlang speurwerk in ambtelijke stukken van verschillende instanties, waaronder de gemeente Dijk en Waard en de Veiligheidsregio, stuitte het comité op informatie die nooit met de Alkmaarse raad is gedeeld.
De volgens het buurtcomité belangrijkste onthulling: de gemeente Dijk en Waard heeft serieus opties onderzocht om de voorziening binnen Dijk en Waard te houden, namelijk aan de Middenweg en de Buitenhof in Heerhugowaard. “De wethouder heeft ook richting de raadsleden, ondanks expliciete vragen wat de andere locaties waren, die informatie niet gegeven,” vertelt Klaver Kramer beslist. “De andere locaties zijn geheimgehouden.”
Soraya vervolgt: “Wij vonden nu zelf na Woo-verzoeken bij andere organisaties welke alternatieven er bekeken zijn. Die stukken zijn trouwens ook achtergehouden toen wij álle stukken opvroegen bij Alkmaar. Ook met een beroep op de Wet Open Overheid.” (tekst loopt door onder de foto)
De kern van de zorgen blijft de veiligheid in de buurt. Fetura Extra is bedoeld voor hardnekkige overlastplegers met complexe problemen, die ook wel de ‘1%-groep’ wordt genoemd. Mechielsen en Klaver Kramer wijzen op rapporten van deskundigen, die nooit met de gemeenteraad zijn gedeeld. Bureau DSP en de Veiligheidsregio concludeerden eerder dat deze doelgroep niet in een woonwijk moet worden gehuisvest, maar op een beschut instellingsterrein. De Omval voldoet volgens de bewoners niet aan die voorwaarden.
“Bij instellingen in bijvoorbeeld Castricum zie je een groot terrein waar mensen een rondje kunnen lopen en waar direct zorg is,” legt Mechielsen uit. “Dat is hier het punt: als ze hier de dijk oplopen, staan ze direct op het fietspad en midden in een woonwijk. Zijn er dan bij calamiteiten wel voldoende mensen in de omgeving om in te springen? Dat hebben we hier dus niet.” (tekst gaat verder onder de foto)
De vrees is dat incidenten direct impact zullen hebben op de veiligheid van de gezinnen die er wonen. Soraya maakt zich grote zorgen over haar jonge kinderen. “Ik heb een dochter, die wordt straks tien. Ik verwacht niet dat zij straks nog op de fiets kan als die mensen hier wonen,” zegt ze. “De angst dat ze een verkeerde tegenkomt is echt te groot. Mijn man en ik blijven ze brengen en halen, want wij durven het niet aan.”
Daarnaast heerst bij de bewoners het sterke gevoel dat Alkmaar de problemen van de buurgemeente aan het oplossen is. En dat zij daarbij van ondergeschikt belang zijn. De cliënten die in Fetura Extra komen wonen, woonden jarenlang in de gemeente Dijk en Waard. Uit de Woo-stukken maken de bewoners op dat die gemeente deze groep liever kwijt dan rijk is.
“Hoe kan het dat die tien inwoners te veel waren, dat ze daar geen plek voor wilden maken?”, vraagt Klaver Kramer zich hardop af. “Dat komt bij mij over als het probleem gewoon over de schutting willen gooien.”
De bewoners van De Omval vinden het onrechtvaardig zij de lasten moet dragen, terwijl er in Heerhugowaard op bestaande instellingsterreinen waarschijnlijk betere en veiligere plekken voorhanden waren. “We hebben ook nergens afspraken kunnen vinden dat Alkmaar deze groep van Dijk en Waard zou overnemen.” (tekst gaat verder onder de foto)
De frustratie over het proces is groot. Het participatietraject, dat door de gemeente wordt gepresenteerd als een manier om samen met de buurt tot goede afspraken te komen, wordt door het comité ervaren als schijninspraak. Vragen die de bewoners het afgelopen jaar per brief aan het college hebben gesteld, worden volgens hen stelselmatig niet beantwoord.
De gemeente ontkent dat niet. “Alle vragen, signalen en zorgen zijn in het voortraject zoveel mogelijk beantwoord. Waar dit niet is gebeurd zijn deze meegenomen in het debat in de gemeenteraad.” Sinds juni vindt de gemeente daarom dat het niet meer hoeft te reageren op vragen vanuit de inwoners.
Ze hebben het gevoel dat er alleen mag worden meegepraat over minder belangijke details, terwijl de fundamentele bezwaren worden genegeerd. Mechielsen schetst de situatie cynisch: “Wat gaan ze hier doen? Gewoon zeggen: ‘ons gebouw gaan we hier neerzetten en jullie mogen de kleur van de dakpannen bepalen’? Zo voelt het.” (tekst gaat verder onder de foto)
Nee, zegt de gemeente, zelfs daar mogen de buurtbewoners niet over meepraten. Ruimtelijke vraagstukken, zoals massa en vorm van het gebouw (zoals bouwhoogte) of materialen zijn uitgesloten van de inspraak. Buurtbewoners mogen alleen iets naar voren brengen over ruimtelijke details, “zoals landschappelijke inpassing”.
Het comité benadrukt dat hun weerstand niet voortkomt uit onwil om mensen te helpen, maar uit zorg over de geschiktheid van de locatie. “Ik ben helemaal niet tegen deze mensen,” verduidelijkt Klaver Kramer. “We erkennen dat deze mensen een plek nodig hebben. Dat vinden we echt. Maar wij zijn bang dat het hier niet goed gaat landen.” (tekst gaat verder onder de foto)
Met de laatste brief hopen de bewoners dat de gemeenteraad alsnog ingrijpt. Ze vragen niet om de discussie volledig opnieuw te openen, maar om het eerdere besluit op te schorten totdat er een eerlijke vergelijking is gemaakt tussen De Omval en de alternatieve locaties die nu boven water zijn gekomen. “De uitkomst van ons onderzoek is dat de wethouder onvoldoende informatie heeft verstrekt aan de raad, waardoor dit besluit is genomen,” vat Mechielsen samen.
Het comité doet een beroep op de raadsleden om politieke moed te tonen en te erkennen dat de besluitvorming onzorgvuldig is geweest. Volgens de bewoners is dit het moment om een fout te herstellen, voordat er vergunningen worden verleend en juridische procedures onvermijdelijk zijn. (tekst gaat verder onder de foto)
De gemeente Alkmaar laat in een reactie weten dat de locatiekeuze een gepasseerd station is. Volgens een woordvoerder hoefden de alternatieve locaties in Heerhugowaard, waar de bewoners naar verwijzen, niet met de raadsleden te worden gedeeld omdat ze al in een vroeg stadium waren afgevallen: “Ze waren niet beschikbaar of hadden een andere bestemming.”
De gemeente benadrukt dat De Omval bewust is gekozen als een rustige plek waar de toekomstige bewoners, die voornamelijk uit Alkmaar en de regio komen, op een veilige manier deel kunnen nemen aan de samenleving.
Het participatietraject dat nu loopt, is volgens de gemeente niet bedoeld om de locatie opnieuw ter discussie te stellen, maar richt zich puur op de inpassing en afspraken over beheer en veiligheid. De gemeenteraad heeft volgens het college vorig jaar een zorgvuldig besluit genomen na weging van alle belangen: “De opdracht aan het college is om dit besluit nu uit te voeren.”
De bewoners van buurtschap De Omval hebben een uitnodiging gekregen voor een bewonersavond op woensdagavond 4 maart.