Librije komt terug in de Grote Kerk van Alkmaar: “Met een beetje goede wil al in 2026”

Middeleeuws stenen gebouw met hoge ramen, gotische boogvensters en een dakbedekking van donkere leisteen.

Eeuwenlang zat er in de Grote Kerk van Alkmaar een bijzondere bibliotheek boven de ingang. De collectie historische en wetenschappelijke boeken en documenten werd ruim 200 jaar geleden echter overgebracht naar het stadhuis. Nu wordt gewerkt aan de terugkeer van de Librije, in een modern jasje. Afgelopen week kregen de iniatiefnemers groen licht van de gemeente.

De Librije van de Grote Kerk in Alkmaar werd in 1594 in gebruik genomen en fungeerde daarna lange tijd als een belangrijk kenniscentrum voor mensen in de wijde omgeving. Maar in 1819 werd besloten om de collectie materialen over te hevelen naar het stadhuis. Nu is de collectie te vinden in het Regionaal Archief. Maar dat gaat veranderen.

Stichting Behoud Grote Kerk Alkmaar is achter de schermen al even bezig met het in ere herstellen van de Librije, maar de uitvoering daarvan is niet zomaar even gedaan. De ruimte is niet geschikt als bibliotheek. Niet in deze tijd. In de zomer is het er te warm en in de winter te koud. Vanzelfsprekend moet de luchtvochtigheid ook goed zijn. (tekst gaat verder onder de foto)

Een oudere man met grijs haar en baard glimlacht naar de camera, buiten in een stedelijke omgeving.
Henk Adriaanse is samen met de andere bestuursleden van Stichting Behoud Grote Kerk Alkmaar al enige tijd bezig met het terugbrengen van de Librije. (foto: OPA)

“De bedoeling is om de ruimte eerst geschikt te maken voor gebruik door een pakket duurzaamheidsmaatregelen door te voeren”, vertelt bestuurslid Henk Adriaanse. “Daarna gaan we aan de slag met de inrichting. Denk aan boekenkasten, digitale werkplekken, een vergaderplek en een informeel zitje. Het moet een uitnodigend centrum worden voor mensen die hier willen studeren, iets onderzoeken of willen vergaderen in een inspirerende setting.”

Een setting die ook écht Alkmaars zal zijn. “De aanwezige boeken zullen als onderwerp de geschiedenis van Alkmaar en de Grote Kerk hebben”, zegt Adriaanse. Maar werken over andere Alkmaarse onderwerpen zijn ook welkom.”

De renovatie en de nieuwe inrichting kosten natuurlijk veel geld. De fondsenwerving loopt nu en er zijn inmiddels meerdere partijen die een bijdrage hebben toegezegd. Het zegt volgens Henk Adriaanse iets over het enthousiasme voor het project. Maar om het financiële plaatje rond te krijgen, zal ook een beroep worden gedaan op de vrijgevigheid van Alkmaarders. “We hebben een aantal publieksacties in voorbereiding. Mensen zullen nog van ons horen.”

Met enige goede wil kan al in 2026 gestart worden met de realisatie van de Librije – nieuwe stijl. Op dit moment staat de Librije ook centraal in een expositie in de Grote Kerk. (foto: Wikimedia / G.Lantin)