Drones, scanapparatuur, op afstand bestuurbare waterspuiten en andere moderniteiten. De brandweer gaat mee met de tijd maar er gaat toch niets boven de traditionele basis: ervaring, kennis en gezond verstand. Daarom gaan de brandweervrijwilligers van Schoorl iedere zomer op excursie door het duingebied. Op de mountainbike, om de natuur niet te verstoren. “En zo zijn we nog een beetje sportief.”
De Schoorlse duinen zijn bijna 19 km² groot en op veel plekken kan de brandweer niet zomaar even met brandweerwagens komen. Voor de lokale brandweerlieden is het dus extra belangrijk dat ze snel kunnen bepalen waar een melding precies vandaan komt en wat daar de situatie is. Ja, in iedere brandweerwagen liggen speciale plattegronden van alle gebieden in de veiligheidsregio, maar niets gaat boven wéten hoe het werkgebied eruit ziet. (tekst gaat verder onder de foto)
Ruud Admiraal houdt als trainer jaarlijks verkenningsexcursies voor zijn collega’s. Hij zit al sinds 1996 bij Schoorlse brandweer en is postcommandant geweest. Hij kan vast geblinddoekt door het gebied. “Ha nee, dat zou ik niet zeggen, maar ik ben er wel vrij goed bekend mee. Ik ga nog wel eens hardlopen en met de hond het bos in, ik ben graag in de duinen. Ik heb ook veel kennis opgedaan tijdens de duinbranden in 2009 en 2010.”
Ondanks al zijn ervaring is het ook voor Ruud goed om zo nu en dan de duinen in te gaan. “Het gebied verandert steeds. Sommige paden groeien dicht of ze spoelen weg en dan komen wortels bloot te liggen, waar je niet overheen kan rijden. De vegetatie verandert ook en een brand in bijvoorbeeld helmgras en heide gedraagt zich heel anders dan in naaldbos. En Staatsbosbeheer heeft soms ideeën voor veranderingen, dan sluiten ze bijvoorbeeld een pad af.” (tekst gaat verder onder de foto)
“Het is dus belangrijk dat we dit soort oefeningen doen”, vertelt Ruud. “We gaan elk jaar op verkenning. De post bestaat uit ongeveer dertig personen, dus we verdelen de groep in tweeën. Ik neem de chauffeurs mee – ik ben zelf ook chauffeur – en een collega-trainer neemt de anderen mee. En omdat het gebied te groot is om in één avond te doen, heb ik de zuidkant met de chauffeurs verkend. Volgend jaar doen wij de noordzijde. We wisselen ieder jaar.”
Toch zijn gebiedskaarten cruciaal, zegt Ruud. Hierop staan niet alleen wegen en paden maar ook de paddenstoelen (richtingwijzers), knooppunten, bankjes met serienummers, uitkijkpunten, verzamelplekken en de twee waterputten die in 2010 zijn geboord na een reeks duinbranden. Niet alleen belangrijk om zelf je weg te vinden maar ook om andere eenheden de weg te wijzen, zeker als andere kazernes bijspringen. (tekst gaat verder onder de foto)
Maar ook met kaarten en gebiedskennis is het soms flink puzzelen na een brandmelding. Niet iedere beller weet goed zijn of haar positie door te geven. “Het is heel belangrijk dat mensen dit zo goed mogelijk doen. Soms zijn we wel 20 minuten aan het zoeken voordat we een brand vinden.” En dan kan het hard gaan als het zo droog is als nu.
“Als we de precieze locatie niet weten, sturen we een verkenningsvoertuig vooruit”, wijdt de voormalige postcommandant uit. “Aan de hand van wat we weten, tekent deze eenheid driehoeken op de kaart en stuurt collega’s naar deze vakken. En dan is het communiceren van: ik sta of rij daar en daar en ik zie in die richting rook. Om de aanrijroute te bepalen moeten we ook rekening houden met de windrichting.” (tekst gaat verder onder de foto)
De fietsexcursies worden door de hele kazerne gewaardeerd. “Iedereen is heel enthousiast, vooral de nieuwe collega’s. Het is ook een prachtig gebied om in te oefenen. Doordat we er met elkaar over praten, komen we samen tot oplossingen. Als we bijvoorbeeld een trap tegenkomen, wordt overlegd over alternatieve routes. En zo zijn we nog een beetje sportief. Ja, haha, zeker nu met al dat mulle zand door de droogte.”
Over nieuwe collega’s gesproken. Een paar jaar terug kampte de brandweer met een tekort aan vrijwilligers. “Ja dat klopt, de bezetting was aan de magere kant. Toen is het systeem met brandweerassistenten ingevoerd en daar zijn gelukkig mensen op af gekomen. De afgelopen paar jaar hebben zich bij ons zes nieuwe mensen aangemeld, daar zijn we heel blij mee. Al is het soms krappe sokken overdag als mensen werken of in de vakantieperiode, we zijn momenteel op volle sterkte.”
Recent schreven we over Sam de Joode en andere Nederlandse brandweerlieden in de Spaanse regio Catalonië. Ze hielpen mee met de brandbestrijding en deden ondertussen ervaring en kennis op. “Ja daar ben ik zelf bij geweest”, reageert Ruud direct als we dat aanstippen. “Vanuit Spanje en Frankrijk is trouwens brandweer hier geweest om ons te leren over duinbranden, daar hebben ze heel veel ervaring mee. Die fietsexcursies zijn voor mij persoonlijk niet zo leerzaam, maar van die uitwisselingen heb ik veel geleerd.”
De extra kennis kan binnenkort mooi worden toegepast tijdens een tweetal grote brandweeroefeningen in het duingebied. “Op 17 en 24 augustus gaan we in de buurt van Hargen oefenen”, vertelt Ruud. “Dat doen we met vier tankautospuiten, twee verkenners en een Officier van Dienst. We gebruiken rookmachines, borden die brand uitbeelden, linten en ook herkenningstekens voor burgers zodat zij weten dat het om een oefening gaat. We zijn nog aan het bespreken waar precies.”