Het is koud op de tribune van het AFAS-stadion. Op de rode stoeltjes zitten dit keer bezoekers die zich bezighouden met de toekomst van jonge vakmensen. Gemeentebestuurders, werkgevers en onderwijsmedewerkers zijn maandag bij AZ bijeen voor een middag en avond over stages. De voetbalclub biedt een inspirerend voorbeeld: jonge talenten uit de eigen streek die samen opgroeien en successen boeken.
Talland College organiseert de bijeenkomst over het Stagepact, met afspraken over voldoende stageplekken, goede begeleiding, het tegengaan van stagediscriminatie en een passende vergoeding. Volgens de school zijn ongeveer 650 deelnemers aanwezig. Achter de sprekers is het stadionveld een zandbak, omdat de grasmat wordt vervangen. De hoveniers hebben deze middag publiek en oogsten af en toe applaus van de bezoekers in hun winterjassen.
Het is een grappige onderbreking van de paneldiscussie over leren en werken. Een stage is vaak de eerste kennismaking met een beroep én met een mogelijke werkgever. Daarmee heeft een stagebedrijf invloed op de keuze waar een student later aan de slag gaat. (tekst gaat verder onder de foto)

Talland-bestuursvoorzitter Omar Ramadan benadrukt dat studenten aantrekkelijk werk moeten krijgen, goed moeten worden voorbereid en begeleid, en een vergoeding verdienen. Daarmee wil de school ook voorkomen dat jonge vakmensen hun toekomst elders zoeken. Noord-Holland boven het Noordzeekanaal heeft hun talent hard nodig.
Ook de gemeenten hebben daarin een rol. Tijdens het panelgesprek gaat het over stageplaatsen, maar ook over betaalbare woningen en bereikbaarheid. Wie hier wordt opgeleid en een baan vindt, moet hier immers ook kunnen wonen. “Ook juist voor jonge mensen, zodat je dicht bij je werk kunt blijven wonen”, stelt burgemeester Maarten Poorter van Dijk en Waard.
Binnen de gemeentelijke organisaties moeten mbo-studenten eveneens een plek krijgen. Poorter roept op verder te kijken dan de tijd en het geld die begeleiding kosten. “Ik hoor dat bezwaar nog te vaak. Maar het kost ons ook heel erg veel als we hier niet in investeren. Dus laten we ons dat met z’n allen voornemen na vandaag. Een klein beetje tijd vind je echt wel.” (tekst gaat verder onder de foto)

AZ en Talland zetten die middag een handtekening onder een overeenkomst om hun samenwerking uit te breiden. Studenten lopen al stage als steward bij thuiswedstrijden. Daar moeten meer mogelijkheden bij komen, onder meer rond evenementen, sport, veiligheid, ICT en communicatie.
Algemeen directeur Merijn Zeeman laat vervolgens zien waarom juist AZ iets kan vertellen over talentontwikkeling. De club kan financieel niet op tegen de grootste Nederlandse concurrenten. Daarom investeert AZ nadrukkelijk in de eigen opleiding. Jonge spelers krijgen de tijd en begeleiding om door te groeien.
Zeeman toont het elftal dat in 2023 de UEFA Youth League won. Het overgrote deel van die eigen kweek komt volgens hem uit de eigen streek: ze groeiden op op minder dan vijftig kilometer van het trainingscomplex in Wijdewormer. Onder hen bijvoorbeeld Kees Smit uit Heiloo. Jongens uit de eigen omgeving, die jarenlang samen trainen, de Europese top van het jeugdvoetbal verslaan en daarna een vaste waarde zijn in het eerste elftal.
Volgens Zeeman is dat resultaat geen toeval. Het laat zien wat een goed opleidingsprogramma kan opleveren. Spelers die als kind binnenkomen, groeien samen door en krijgen kansen in het eerste elftal. Zo blijft hun talent jarenlang verbonden aan de club. (tekst gaat verder onder de foto)

Daar ligt ook de verbinding met de werkgevers op de tribune. Een jonge vakman hoeft zijn toekomst niet buiten de regio te zoeken als hij hier de kans krijgt zich te ontwikkelen. Een goede stage kan het begin zijn van een langdurige band met een bedrijf. Zoals AZ voortbouwt op de eigen jeugd, kunnen werkgevers investeren in studenten die later hun collega’s worden.
Daarvoor is ook de werksfeer belangrijk, vertelt Zeeman vanuit zijn eerdere werk bij wielerploeg Jumbo-Visma. Hij beschrijft een omgeving waarin mensen elkaar onvoldoende vertrouwden en nieuwkomers klein werden gehouden. Verbetering begon met gesprekken over hoe medewerkers met elkaar wilden omgaan.
Bij AZ moet iedereen bijdragen aan het gezamenlijke resultaat, ook de stagiair. “Omdat wij samen een team zijn. Dus of je nou onze stagiair bent of dat je medewerker bent bij AZ, iedereen draagt uiteindelijk bij aan de successen die wij hier op dit veld willen halen.”
Dan draait hij zich om naar de zandbak. “Als we straks weer een veld hebben, tenminste.”
Na het plenaire programma begint het licht te regenen. Binnen, in de Kees Kist Lounge, krijgt goede begeleiding een praktische uitwerking in een aantal workshops. Bij de workshop ‘Van lastige stagiair naar waardevolle collega’ bespreken Robin Schouwvlieger en John In ’t Veld van InWerking de aannames die begeleiders maken.

Zij werken met jongeren en volwassenen die extra ondersteuning nodig hebben. In ’t Veld benadrukt dat hij bewust extreme voorbeelden kiest. Die beschrijven niet de gemiddelde mbo-student, maar moeten werkgevers aansporen verder te kijken dan lastig gedrag.
Zo vertelt hij over een jonge kok die steeds te laat kwam bij vroege diensten. De jongen bleek thuis voor familieleden te zorgen. Met tijdelijk aangepaste werktijden en hulp thuis kon hij verder met zijn opleiding.
Een stagebegeleider bij een overheidsinstelling heeft veel opgestoken van de sessies. “Vaak krijg je het begeleiden van stagairs in je mik geschoven. Maar ook als begeleiders leren we van elke stagiair, en vaak kunnen we zelf ook wel wat bijscholing gebruiken hoe we die begeleiding wat beter kunnen doen.” (Hoofdfoto: Richard Rood)
