Duurzaamheid stond bij alle partijen op de agenda tijdens de verkiezingscampagne in 2021. Minder uitstoot, meer groen, huizen isoleren en schone energie opwekken – het kwam allemaal voorbij. Met het eerste college van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD leek er ook een meerderheid om daar stappen in te zetten. Maar dat college viel eind 2022.
Daarna werd een nieuwe coalitie gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. In het nieuwe coalitieakkoord “Thuis in Dijk en Waard” blijft de hoofdlijn van het duurzaamheidsbeleid grotendeels hetzelfde. Wel komt er meer nadruk te liggen op klimaat, vergroening en duurzame energie. (tekst gaat verder onder de foto)
Windenergie was een van de gevoeligste onderwerpen. Senioren Dijk en Waard wilde tijdens de verkiezingen een duidelijke regel: windmolens moesten minimaal tien keer hun tiphoogte van woningen af staan. In het coalitieakkoord is die regel nergens terug te vinden. Daar staat alleen dat de gemeente “terughoudend” wil zijn met windturbines op landbouwgrond. Dat klinkt netjes, maar zegt maar weinig. Een duidelijke afstandsnorm ontbreekt.
Ook bij zonne-energie kiest de gemeente voor een voorzichtige aanpak. Zonnepanelen moeten vooral op daken komen. Dat is in beide coalitieakkoorden het uitgangspunt. Grootschalige zonnevelden liggen gevoeliger, omdat het landschap open moet blijven. Dat klinkt logisch, maar zonder duidelijke keuzes gaat het langzaam. Elk project vraagt overleg en elke locatie zorgt voor discussie. Zo wordt duurzaamheid vooral een proces, geen versnelling. (tekst gaat verder onder de foto)
Niet alles rond duurzaamheid leidt tot politieke strijd. Op het gebied van klimaatadaptatie – zoals wateropvang, minder tegels en een betere inrichting van straten – wordt vooral doorgewerkt. De Dijk en Waardse Onafhankelijke Partij (DOP) pleit al langer voor meer groen en een parkachtige inrichting van nieuwe gebieden. In plannen voor klimaatbestendige wijken zie je die ideeën terug.
Partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie leggen in hun verkiezingsprogramma’s daarnaast meer nadruk op vergroening, energiebesparing en het verminderen van CO₂-uitstoot. Zo pleitte GroenLinks voor meer ruimte voor groen en duurzame energie, terwijl PvdA en ChristenUnie extra aandacht vroegen voor energiebesparing en het ondersteunen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning. (tekst gaat verder onder de foto)
De koers verandert echter niet fundamenteel. Zowel het eerste als het tweede coalitieakkoord zetten in op verduurzaming en energiebesparing. In het tweede akkoord ligt wel iets meer nadruk op klimaatadaptatie, vergroening en het helpen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning.
Maar waar DOP sprak over een duidelijke groene koers, zie je in de uitvoering vooral compromissen. Zo zag de partij een parkachtig Westpoort voor zich tijdens de campagne. In de praktijk krijgt woningbouw vaak voorrang. Hoe meer huizen, hoe minder ruimte er overblijft voor een brede groene opzet. Het gebied is groener dan voorheen, maar niet zo parkachtig als beloofd. (tekst gaat door onder de foto)
Ook bij energiebesparing zie je dat verschil tussen belofte en werkelijkheid. Senioren Dijk en Waard en DOP benadrukten het belang van hulp bij energiekosten en isolatie, vooral voor inwoners met een lager inkomen. Die regelingen zijn er ook gekomen. Er wordt geholpen met isolatie en er is aandacht voor energiearmoede.
Maar de mogelijkheden blijven beperkt. Veel geld komt uit landelijke subsidies. De gemeente kan inwoners ondersteunen, maar niet zelfstandig grote stappen zetten. Wat tijdens de verkiezingen klonk als een stevige inzet op energiebesparing, blijkt in de praktijk sterk afhankelijk van Den Haag. (tekst gaat verder onder de foto)
Wat opvalt, is dat geen enkele coalitie uiteindelijk kiest voor een harde koers. Zowel het eerste als het tweede coalitieakkoord spreekt over verduurzaming, maar zonder scherpe normen of ingrijpende keuzes. Draagvlak onder inwoners en bescherming van het landschap blijven belangrijke uitgangspunten.
Dijk en Waard doet mee met regionale afspraken, voert klimaatmaatregelen uit en stimuleert isolatie. Maar loopt niet voorop met strenge regels of grote doorbraken. De vraag is dus niet of er iets gebeurt – dat gebeurt er wel. De vraag is vooral of het tempo hoog genoeg ligt. Dat zal de komende jaren moeten blijken.