Woensdag zijn de verkiezingen voor alle gemeenteraden in de regio. Dit weekend zetten in de hele regio alle politieke partijen hun eindsprint in. In direct contact met de inwoners doen kandidaten een laatste poging om zich met hun charme en standpunten te verzekeren van de stem van zoveel mogelijk 18-plussers in hun gemeente.
In tegenstelling tot politieke partijen hebben burgemeesters geen rol in de campagnes. Volgens de Nederlandse bestuurlijke traditie staan zij boven de partijpolitiek. Hun taak is om het democratische proces te bewaken en inwoners aan te moedigen gebruik te maken van hun stemrecht, zonder zelf een voorkeur uit te spreken.
Dat principe geldt zelfs wanneer een burgemeester lid is van een politieke partij. In hun functie spreken zij zich nooit uit over de verkiezingsstrijd en nemen zij geen deel aan campagneactiviteiten. (tekst gaat verder onder de foto)
De burgemeester van Heiloo kon uitleggen dat er in haar gemeente keuze is uit zes partijen. (foto: Streekstad Centraal)
Een voorbeeld van die neutrale rol was deze week te zien in Heiloo. Burgemeester Mascha ten Bruggencate bezocht een klas van de Radboudschool om leerlingen uit groep 6 en 7 uitleg te geven over democratie en de gemeenteraadsverkiezingen.
Tijdens de les vertelde zij hoe de gemeenteraad werkt, welke rollen raadsleden, wethouders en de burgemeester hebben en waarom verkiezingen een belangrijk onderdeel zijn van het lokale bestuur. De leerlingen stelden vragen over onder meer wie beslist over speelplekken, waarom kinderen nog niet mogen stemmen en waarom in Nederland met een rood potlood wordt gestemd.
Volgens Ten Bruggencate is het belangrijk dat kinderen al vroeg leren hoe democratie werkt, ook al zijn zij nog niet stemgerechtigd. Zo krijgen zij inzicht in hoe besluiten in hun gemeente tot stand komen en waarom verkiezingen belangrijk zijn. (tekst gaat verder onder de foto)
Burgemeester Masscha ten Bruggencate van Heiloo.
Met de verkiezingsdag in zicht richten politieke partijen zich de komende dagen op het overtuigen van kiezers. Burgemeesters en gemeenten beperken zich tot het faciliteren van het proces: het organiseren van stemlokalen en het informeren van inwoners over hoe en waar zij kunnen stemmen.
De centrale boodschap blijft daarbij voor alle inwoners hetzelfde: maak gebruik van het stemrecht. Dat is volgens bestuurders en verkiezingsorganisaties een essentieel onderdeel van de lokale democratie.
Woensdag 18 maart gaan de stemlokalen in de regio open. Dan bepalen inwoners wie de komende vier jaar plaatsneemt in de gemeenteraad.
Tijdens de verkiezingscampagne van 2021 beloofden partijen verantwoordelijkheid. Geen financiële avonturen, maar wel investeren waar dat nodig is. Met het eerste college van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD leek dat ook haalbaar. Maar dat college viel in december 2022. In het latere coalitieakkoord “Thuis in Dijk en Waard”, waarin ook GroenLinks, PvdA en ChristenUnie aansloten, bleef de hoofdlijn overeind: een stabiele begroting, maar wel ruimte om te investeren.
Dat geeft rust. Tegelijkertijd groeit de druk op de begroting. De zorgkosten blijven stijgen, grote projecten vragen langdurige investeringen en vanaf 2026 krijgen gemeenten minder geld van het Rijk. Op papier zijn de cijfers in balans. Maar die balans hangt ook af van verwachtingen: dat de woningbouw doorgaat, dat de economie blijft groeien en dat kosten niet sneller stijgen dan gedacht. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Fred Ruiten van de ChristenUnie had de laatste drie jaar de sleutel van de Dijk en Waardse schatkist onder zijn hoede. (foto: Streekstad Centraal)
De fusie tussen Heerhugowaard en Langedijk werd gepresenteerd als een manier om efficiënter te werken. Minder dubbel werk, meer bestuurskracht en een sterkere financiële positie. In de praktijk zijn de organisatie samengevoegd en geharmoniseerd. Dat geeft meer overzicht. Maar duidelijke, structurele besparingen zijn niet zichtbaar. De kosten zijn niet spectaculair gedaald. De gemeente is bestuurlijk groter geworden, maar niet aantoonbaar goedkoper.
Dat betekent niet dat de fusie mislukt is. Wel dat het financiële voordeel minder duidelijk is dan destijds werd voorgespiegeld. Opvallend is ook dat de coalitie niet kiest voor harde bezuinigingen. Er wordt juist geïnvesteerd in armoedebeleid, preventie, de openbare ruimte en gebiedsontwikkeling. Dat zorgt op korte termijn voor stabiliteit. Er is geen kaasschaafbeleid. Tegelijk maakt het de begroting minder flexibel, omdat structurele uitgaven blijven doorlopen. (tekst gaat door onder de foto)
De gemeentehuizen in Langedijk (l) en Heerhugowaard (r). (foto: Streekstad Centraal)
.De VVD sprak tijdens de verkiezingen de ambitie uit om van Dijk en Waard de “MKB-vriendelijkste gemeente van Nederland” te maken. Die ambitie werd ook opgenomen in het eerste coalitieakkoord van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD. Na de val van dat college eind 2022 verdween de VVD uit het bestuur. In het latere coalitieakkoord ligt de nadruk minder op die specifieke ambitie en meer op brede welvaart, duurzaamheid en werkgelegenheid.
Senioren Dijk en Waard koos bewust voor investeren in ondersteuning en preventie. Maatregelen als een ouderenadvies en armoedebeleid leveren zichtbaar resultaat op. Maar ze zorgen ook voor vaste uitgaven die niet eenvoudig terug te draaien zijn. DOP legde de nadruk op leefbaarheid, groen en kwaliteit van de openbare ruimte. Dat levert niet direct geld op, maar vraagt het wel structurele investeringen. (tekst gaat verder onder de foto)
In 2022 werd nog op gepaste afstand van elkaar vergaderd over de begroting door de pandemie. (foto: Streekstad Centraal)
Daarmee wordt duidelijk dat de economische koers van de gemeente positief wordt omschreven, maar niet altijd scherp is uitgewerkt. In het eerste coalitieakkoord ligt de nadruk vooral op een sterk ondernemersklimaat. In het latere coalitieakkoord verschuift het accent iets. Economische ontwikkeling wordt daar nadrukkelijk gekoppeld aan brede welvaart, duurzaamheid en werkgelegenheid.
Vanaf 2026 krijgen gemeenten minder geld van het Rijk. Dijk en Waard benoemt dat in begrotingen en meerjarenramingen. Maar harde keuzes zijn tot nu toe vooruitgeschoven. Dat is begrijpelijk – weinig bestuurders bezuinigen graag op voorhand. Tegelijk betekent het dat toekomstige colleges mogelijk met lastigere keuzes worden geconfronteerd dan deze coalitie. (tekst gaat verder onder de foto)
Het college kreeg deze bestuursperiode de financiering rond van de ondertunneling van het spoor bij de Zuidtangent. (foto: Shane van Hattum / duckdev.)
Dijk en Waard staat er financieel dus niet slecht voor. Er is geen crisis. Maar de ruimte is kleiner dan tijdens de verkiezingen werd gesuggereerd. De vraag is daarom niet of het financieel slecht gaat. De vraag is vooral hoeveel tegenwind de gemeente kan hebben voordat echte keuzes onvermijdelijk worden. Dat antwoord is nog niet getest. En misschien is dát wel het spannendste aan dit dossier.
In Alkmaar is donderdagavond een man aangehouden die een verkiezingsbord aan het bekladden was. De politie kon de verdachte oppakken nadat handhaving hem via camerabeelden op het Canadaplein had gezien. Het gaat om een 68-jarige Alkmaarder.
De aanhouding volgt op meerdere incidenten waarbij verkiezingsborden in de stad zijn vernield of beklad. Burgemeester Anja Schouten laat in een raadsinformatiebrief weten dat de gemeente deze incidenten serieus neemt en samen met politie en handhaving extra maatregelen heeft genomen om verdere schade te voorkomen en daders op te sporen.
Op het Canadaplein hangen al jarenlang permanent camera’s. Daardoor kon handhaving zien dat iemand posters aan het bekladden was en de politie gericht laten ingrijpen. (tekst gaat verder onder de foto)
Er is een aanhouding verricht na vernieling van een verkiezingsbord op het Canadaplein, dankzij het cameratoezicht. (foto: Streekstad Centraal)
Schouten spreekt in de brief van een voorbeeld dat de genomen maatregelen effect hebben. De gemeente werkt daarbij met zowel zichtbare als minder zichtbare controles in de stad.
De afgelopen weken zijn op verschillende plekken in Alkmaar verkiezingsposters beschadigd. Onder meer op gemeentelijke verkiezingsborden – in vaktaal ‘trotters’ – werden posters vernield of beklad.
Zo werden op sommige plekken posters bekrast en werden er haatuitingen op aangebracht. De vernielingen leidden tot vragen vanuit de lokale politiek over de aanpak van het vandalisme.
Volgens burgemeester Schouten is het belangrijk dat alle partijen hun boodschap op een eerlijke manier kunnen tonen tijdens verkiezingen.
“Verkiezingen zijn het fundament van onze democratie. Iedere politieke partij moet haar boodschap op een eerlijke manier kunnen laten zien. Het vernielen of bekladden van verkiezingsborden past daar absoluut niet bij,” schrijft zij aan de gemeenteraad. (tekst gaat verder onder de foto)
De Alkmaarse FVD-lijsttrekker Jelle Wittebrood drong bij de burgemeester aan op maatregelen tegen het vandalisme nadat FVD-posters doelwit waren. (foto: Streekstad Centraal)
De gemeente doet volgens haar altijd aangifte wanneer borden worden vernield. Beschadigde verkiezingsborden worden zo snel mogelijk vervangen.
Sinds de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 werkt Alkmaar met grote verkiezingsborden waarop posters van alle deelnemende partijen vooraf digitaal worden verzameld en in gelijke vakken worden afgedrukt.
De zogenoemde trotters staan op zestien locaties in de stad. Het systeem werd ingevoerd om eerdere ‘plakoorlogen’ tussen partijen te voorkomen, waarbij posters over elkaar heen werden geplakt. De recente vernielingen laten volgens de gemeente zien dat ook dit systeem niet volledig bestand is tegen vandalisme. De politie onderzoekt de zaak verder.
Nadat posters van Forum voor Democratie doelwit waren, drong lijsttrekker Jelle Wittebrood van die partij bij de burgemeester aan op maatregelen. Het cameratoezicht op het Canadaplein is niet speciaal voor het vandalisme tegen verkiezingsborden, maar geldt daar permanent. Waarom de burgemeester de aanhouding daarom benoemt als een voorbeeld dat ‘de genomen maatregelen’ effect hebben, is daarom niet helemaal duidelijk.
Huiselijk geweld tegen vrouwen, of ‘geweld thuis’ zoals de burgemeester Anja Schouten het liever noemt. Vaak vinden slachtoffers in Alkmaar de juiste hulp wel, maar er zijn ook vrouwen die vastlopen en daardoor in een risicovolle tot ronduit levensgevaarlijke situatie blijven hangen. Voor hen springt de burgemeester nu persoonlijk in de bres. “Soms moet iemand buiten de lijntjes durven kleuren.”
“Geweld achter de voordeur is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland,” stelt burgemeester Anja Schouten wanneer we haar spreken. Maar, merkt ze, toch heeft dat de afgelopen jaren veel minder aandacht gekregen dan andere geweldsvormen. Niet bij haar. Het heeft diepe indruk gemaakt toen ze er mee in aanraking kwam via haar werk bij de politie.
Schouten was directeur van diverse landelijke afdelingen en politiechef van Eenheid Noord-Holland. “En hoe langer je of hoe meer je je erin verdiept, hoe meer vrouwen, hulpverleners en vrijwilligersorganisaties je spreekt die met verhalen komen waar je echt akelig van wordt.”
“Voor de meeste slachtoffers werkt de hulpverleningsstructuur gewoon goed”, benadrukt ze. “Maar een kleine categorie komt klem te zitten tussen alle goede onderdelen van ons systeem. Ik voel me verplicht om te kijken of ik een handje kan helpen. Wat me drijft zijn die verhalen van vrouwen, de onmacht die je daarbij kan voelen en dat je denkt: nou dat kan toch niet waar zijn!? Ik zie ook zulke goede en betrokken hulpverleners en tóch lukt het soms niet met z’n allen.” (tekst gaat verder onder de foto)
Burgemeester Anja Schouten zet haar deur open voor slachtoffers van geweld thuis, die klem zitten in het zorgsysteem. (foto: Streekstad Centraal)
Tijdens Orange the World eind vorig jaar deed Schouten tijdens een interview een oproep aan Alkmaarse slachtoffers die tussen de wal en het schip zijn gevallen, om haar persoonlijk te mailen. “Dat heb ik afgekeken van de burgemeester van Rijswijk.” Die oproep heeft tot nu toe zes gesprekken opgeleverd.
Een voorbeeld van wat ze zoal hoorde, geeft de burgemeester liever niet en verwijst naar het boek ‘Zij is van mij’ van Saskia Belleman. Hierin worden schrijnende situaties geschetst, en ook levensbedreigende. Situaties waarin het slachtoffer volledig in de macht van de man is gekomen, waarin hij haar heeft geïsoleerd en haar geloofwaardigheid heeft ondermijnd – de man met zijn rationale verklaringen versus de emotionele vrouw. “Geweld thuis is de meest gevaarlijke vorm voor vrouwen.” (tekst loopt door onder de foto’s)
De poster en flyer van de bewustwordingscampagne rond geweld in huis. (foto: Streekstad Centraal)
De vraag is wat de toegevoegde waarde kan zijn van Anja Schoutens persoonlijke betrokkenheid. Sowieso krijgt ze een beter beeld van waar slachtoffers in Alkmaar tegenaan lopen, maar ze kan er dan ook naar handelen. Als burgemeester kan ze gewicht in de schaal leggen. “Ik kan door te luisteren, te bellen, of een verantwoordelijkheid te nemen iets realiseren wat in het totaal van het systeem nog niet gelukt is. Ik zou ook een lelijke brief kunnen schrijven. Soms moet iemand de verantwoordelijkheid nemen om buiten de lijntjes te gaan.”
Verder kan een burgemeester makkelijker huisvesting regelen voor het slachtoffer en eventueel kinderen, desnoods door een woning te huren, maar de vermeende dader tot 28 dagen zijn huis uit zetten kan ook. “En of hij nou de kostwinnaar of eigenaar van het huis is, dat maakt dan allemaal even niet uit.”
Schouten dringt er samen met andere burgemeesters bij de Tweede Kamer op aan om de grens op te rekken naar een heel jaar, net zoals in het Verenigd Koninkrijk. Na de moord op Clare Wood werd daar Clare’s Law ingesteld om daders tot een jaar een huisverbod op te leggen. “Vaak blijkt 28 dagen niet genoeg om de situatie te kalmeren.” (tekst gaat verder onder de foto)
Geweld achter de voordeur houdt Anja Schouten al bezig sinds ze bij de politie werkte. (foto: Streekstad Centraal)
Ook pleit de Alkmaarse burgemeester voor meer hulp voor daders, zoals bij het Rotterdamse expertisecentrum Filomena. “Daar gaat de helft van de zorg uit naar de daders. Strafrecht moeten we zeker inzetten, maar we moeten er ook voor zorgen dat er iets in hun hoofd om gaat, anders kan het geweld zich opnieuw voordoen. Misschien niet in deze relatie, maar in een volgende.” Hulp beide kanten op helpt ook bij vechtscheidingen met kinderen. “Dan moet je toch een manier van omgaan met elkaar vinden.”
Schouten weet dat de uitdagingen binnen het zorgsysteem niet zomaar zijn opgelost. Personeelstekorten, beperkte budgetten en wachtlijsten zijn een realiteit. “Kijk, ik heb geen toverstafje, maar de meest gevaarlijke situaties, die moeten we proberen snel op te lossen.”
De inmenging van de Alkmaarse burgemeester valt samen met een bewustwordingscampagne rond de acht ‘rode vlaggen’ van femicide. Zodat vrouwen vroegtijdig machtsspelletjes, neigingen tot geweld en dergelijke leren herkennen en rechtsomkeert maken. En zodat sporen van geweld, machtsmisbruik, stalking en angsten bij stille slachtoffers worden opgemerkt door familie, vrienden of hulpverleners en zij een helpende hand kunnen uitsteken. (tekst loopt door onder de afbeeldingen)
Landelijk campagnemateriaal rond geweld thuis. (bron: Rijksoverheid)
Op de vraag of zij, met ook haar achtergrond bij de politie, zicht heeft op hoe vaak mannen vals beschuldigd worden, zegt Schouten: “Die vraag wordt vaak gesteld. In de praktijk is dat maar zelden het geval. Daarbij baseer ik me even op strafrechterlijke cijfers hè. Maar wat ik zelf echt ongelofelijk belangrijk vind – ik begin altijd met het geloven van degene die zich meldt, dat is mijn uitgangspunt. En ik doe dit ook niet voor de waarheidsvinding, dat is echt aan de politie.”
De persoonlijke inmenging is geen tijdelijk project, benadrukt Anja Schouten. Zo lang ze nog burgemeester is, dat is minimaal nog anderhalf jaar, staat haar deur open voor slachtoffers die vast zitten in het zorgsysteem. “Ik ben hier al jaren mee bezig en dat blijf ik doen.” (hoofdfoto: Streekstad Centraal)
Wonen was zonder twijfel hét verkiezingsthema tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. De beloftes buitelden over elkaar heen: sneller bouwen, de doorstroming bevorderen en fors inzetten op betaalbare huizen voor starters en senioren. De torenhoge ambitie om duizend woningen per jaar te bouwen, werd vol trots vastgelegd.
Wie nu de balans opmaakt, ziet een werkelijkheid die schril afsteekt tegen die optimistische campagnefolders. Slechts de helft van het beloofde aantal woningen wordt gerealiseerd. De ware oorzaak ligt niet alleen bij trage procedures, maar vooral in de politieke instabiliteit en de harde breuk van de eerste coalitie die de Alkmaarse woonvisie op z’n kop zette. (tekst gaat verder onder de foto)
Woningbouw wordt ook afgeremd door zelf opgelegde regels, zoals een minimale parkeernorm per woning. (foto: Streekstad Centraal)
Na de stembusgang nam in eerste instantie een overwegend progressief blok de leiding. Deze eerste coalitie koos voor een woonbeleid met stevige overheidsregie en een sociaal gezicht. Er werd een ijzersterke norm afgesproken van minimaal dertig procent sociale huur bij nieuwbouw. Om speculanten te weren, wilde dit college de regie pakken via een zelfbewoningsplicht en opkoopbescherming. De droom was een maakbare stad waar de overheid de markt dicteerde wat en voor wie er gebouwd moest worden.
Een explosief hoofdstuk in dit woondossier vormde echter de opvang van asielzoekers en statushouders, wat fungeerde als de definitieve splijtzwam waardoor deze eerste coalitie klapte. Waar het progressieve stadsbestuur de opvangcrisis zag als een solidaire plicht en stelde dat er structureel meer woningen moesten komen, gooide de nieuwe ‘Stad en Landcoalitie’ het roer na de breuk radicaal om. (tekst gaat verder onder de foto)
Ook asielzoekers en statushouders krijgen een dak boven hun hoofd in Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
Onder druk van partijen als de VVD, die eisten dat statushouders hun voorrangspositie inleverden, werd een hardere koers ingezet: Alkmaar zou voortaan uitsluitend nog voldoen aan de strikte wettelijke verplichtingen.
Toch dwong de werkelijkheid deze behoudende coalitie tot pragmatisch handelen. Zo kwam er een asielzoekerscentrum voor 450 personen aan de Robonsbosweg tot 2030, waar opvallend genoeg ook lokale spoedzoekers tijdelijk op adem kunnen komen. Ook richting de landelijke Spreidingswet nam het huidige college een plichtsgetrouwe, maar gereserveerde houding aan: als de wet in werking treedt, wordt de opvang evenredig verspreid over de wijken, maar Alkmaar zet beslist geen stap extra. (tekst gaat door onder de foto)
Het percentage sociale huur was onderwerp van discussie. (foto: Woonwaard)
Met de entree van partijen als de VVD en OPA in het nieuwe stadsbestuur veranderde de definitie van de Alkmaarse woonbelofte fundamenteel. De strenge eis van dertig procent sociale huur werd overboord gegooid ten gunste van de vrije sector en middenhuur.
De nieuwe coalitie verplichtte ontwikkelaars tot een compromis: vijftien procent sociale huur en vijftien procent sociale koop. Daarmee verdween in de praktijk de garantie op een flinke toename van betaalbare huurwoningen voor de laagste inkomens. Ook de keiharde belofte van coalitiepartij BAS voor de snelle bouw van 250 jongerenwoningen verdampte in het nieuwe akkoord tot een vrijblijvende intentie om ‘flexwoningen’ te stimuleren. (tekst gaat door onder de foto)
Hoogbouw leidt tot weerstand bij omwonenden, waar vanuit de ontwikkelaar en politiek vaak gehoor aan wordt gegeven. (illustratie: aangeleverd)
Deze politieke stoelendans halverwege de rit verklaart grotendeels waarom de uitkomst vandaag zo mager is en grote ruimtelijke keuzes uitbleven. D66 wilde de woningnood oplossen door flink te verdichten met hoogbouw, wat onherroepelijk botste met OPA die de ‘menselijke maat’ predikte. De VVD wilde bouwen in het buitengebied bespreekbaar maken, terwijl anderen het polderlandschap krampachtig wilden beschermen.
Uit angst voor interne botsingen koos de Stad en Landcoalitie voor ‘zacht bestuur’ en mijding van deze scherpe keuzes. Het gevolg: een dramatisch achterblijvend bouwtempo. In plaats van de gedroomde duizend woningen, werden er in 2024 slechts 491 opgeleverd. (tekst gaat verder onder de foto)
De nieuwe woonwijk De Pauw was in De Rijp de belangrijkste nieuwbouwontwikkeling van de afgelopen jaren.
Als de balans wordt opgemaakt, blijkt dat wonen wel bovenaan de agenda staat. Dat zie je terug in het akkoord en in de plannen. Maar de bouwkranen draaien minder hard dan beloofd. Het debat ging over percentages sociale woningen, over hoogbouw of de menselijke maat, over jongerenwoningen en seniorenlabels. Maar uiteindelijk telt maar één ding: hoeveel huizen er echt bijkomen.
Voor veel Alkmaarders verandert er voorlopig weinig. Wie zoekt, wacht. Wie wil doorstromen, wacht. Wie hoopt op een betaalbare huurwoning, wacht. De belofte was versnelling. De uitvoering blijft achter. En zolang het tempo niet omhoog gaat, blijft voor veel Alkmaarders hetzelfde woord centraal staan: wachten.
Het nieuwe parkeersysteem in Heerhugowaard zorgt nog steeds – of alweer – voor enige rimpelingen in de politieke en bestuurlijke vijvers van Dijk en Waard. Raadslid Carmen Bosscher roept inwoners op om gekregen parkeerboetes uit 2025 massaal aan te vechten. Volgens haar is de gemeente de belofte van coulance niet nagekomen. Maar die claim mist de nodige nuance.
Wat is er aan de hand. Heerhugowaard groeit stevig en de parkeerdruk rond het Stadshart en het treinstation neemt gestaag toe. Om te voorkomen dat forenzen en winkelend publiek de omliggende woonwijken gebruiken als gratis parkeerplaats – het zogeheten olievlekeffect – is het gebied met vergunningparkeren per 2025 flink uitgebreid.
Tegelijkertijd moderniseerde de gemeente het systeem er achter: de ouderwetse papieren parkeervergunningen die achter de voorruit horen, maakten plaats voor modernere, digitale handhaving op kenteken. Dit alles is verankerd in de nieuwe Parkeerverordening Dijk en Waard 2025, die eind 2024 door de gemeenteraad werd goedgekeurd. (tekst gaat verder onder de foto)
Demonstranten tegen het nieuwe parkeerbeleid bij de raadsvergadering in oktober 2024 waar het nieuwe beleid werd vastgesteld (foto: Streekstad Centraal)
Niet zonder slag of stoot overigens: Dijk en Waarders demonstreren niet vaak, maar hier wilde menig Heerhugowaarder toch wel een spandoek voor uitrollen.
Bij zo’n grote verandering in wijken waar voorheen vrij geparkeerd kon worden, hoort een gewenningsperiode met de nodige coulance. De gemeente beloofde de inwoners daarom dat handhavers in eerste instantie flyers en waarschuwingen zouden uitdelen in plaats van direct over te gaan tot harde boetes. En over díe belofte is nu onrust ontstaan.
Raadslid Carmen Bosscher van Beter voor Dijk en Waard (BvDW) stelt dat de gemeente die belofte heeft gebroken. Zij baseert zich op interne documenten die zij via de Wet open overheid (Woo) heeft opgevraagd. In de geleverde documenten stelt de gemeente dat er begin 2025 alleen nog maar waarschuwingen zijn uitgedeeld.
Bosscher twijfelt daar aan en tekent bezwaar aan. Dan blijkt dat de gemeente moet erkennen dat de informatie tóch niet helemaal klopt; er zijn vanaf 1 januari wel degelijk enkele parkeerboetes uitgeschreven. Voor Bosscher is de correctie het bewijs dat inwoners onterecht zijn beboet in een periode waarin zij coulance mochten verwachten. Zij verspreidt daarom nu een standaardformulier waarmee inwoners hun boete door de gemeente kunnen laten herbeoordelen. (tekst gaat verder onder de foto)
Auto’s op straat in het Stadshart moeten beschikken over een vergunning van zone C. (foto: Streekstad Centraal)
De overtuiging dat de gemeente willekeurig bekeurde tijdens de beloofde coulanceperiode houdt echter geen stand. De overstap naar het digitale systeem en de bijbehorende waarschuwingsperiode ging namelijk niet overal in Heerhugowaard op dezelfde dag in, maar werd gefaseerd uitgerold. Dus verspreid over de wijken golden verschillende coulanceperioden.
Er staat na de introductiedata slechts één latere bekeuring geregistreerd die binnen een coulanceperiode viel, maar dit bleek geen reguliere parkeerder te zijn. Het gaat om de achtergelaten bromfiets van een verhuisde inwoner, waarbij de parkeerboete puur diende als juridisch breekijzer om het voertuig weg te kunnen slepen. (tekst gaat verder onder de foto)
Handhavers zien erop toe dat iedereen die zijn auto op straat parkeert in en rond het Stadshart dan ook parkeerrecht heeft. (foto: Handhaving Dijk en Waard)
Een woordvoerder van de gemeente Dijk en Waard bevestigt deze lezing. Hij laat weten dat het initiatief van het raadslid om inwoners met vragen te helpen op zich gewaardeerd wordt, maar is stellig dat de coulance en het handhavingsbeleid in 2025 goed is uitgevoerd.
Volgens de woordvoerder laten de openbare documenten geen enkele ruimte voor twijfel over het moment waarop werd gewaarschuwd en het moment waarop werd bekeurd. Hij benadrukt dat er, in tegenstelling tot wat nu gesuggereerd wordt, simpelweg géén parkeerboetes zijn opgelegd gedurende de periodes waarin bewoners een waarschuwing in het vooruitzicht was gesteld.
Het Stadshart van Heerhugowaard staat aan de vooravond van een flinke transformatie. Althans, het deel aan de zuidkant van winkelcentrum Middenwaard, rond de Middenweg. “Het was een ingewikkelde puzzel”, vertellen wethouders Leibbrand en Langedijk donderdag. Maar ze vinden het schetsontwerp nu rijp genoeg voor de formele inspraak.
Waar de Middenweg rond het 50-jarige winkelcentrum Middenwaard nu nog vooral doet denken aan een drukke en stenige verkeersader, moet dat straks veranderen in een groene, veilige en historische stadslaan. Het hele gebied moet zo’n andere sfeer krijgt dat je er graag blijft rondhangen. Wethouders Langedijk en Leibbrand verwachten dat het concept-schetsontwerp toont welke verandering de bestuurders voor ogen hebben.
De wethouders willen nadrukkelijk afrekenen met het verleden van puur praktisch en autogericht bouwen. De focus verschuift van doorstroming naar veiligheid. Het probleem dat de automobilist slecht zicht heeft op de fietsers, is aangepakt. Plaatjes en illustraties maken tijdens de presentatie duidelijk wat ze bedoelen. (tekst gaat verder onder de foto)
Donderdag werden de schetsontwerpen toegelicht door de wethouders en projectleider. (foto: Streekstad Centraal)
Leibbrand vat de visie samen: “Het gebied moet transformeren van een plek waar je alleen langskomt, naar een plek waar je graag verblijft. In plaats van een gebruiksgebied, moet het een verblijfsgebied worden”, aldus de wethouder voor de openbare ruimte. “Ik zou het heel leuk vinden om straks op een terras bij De Olifant, omringd door groen, lekker koffie te drinken. Voor- of nadat je boodschappen gaat doen, of gewoon er heen gaan ook als je geen boodschappen nodig hebt.”
Collega Langedijk sluit zich daar volmondig bij aan en benadrukt dat deze nieuwe inrichting inspeelt op de veranderende behoefte van de inwoners. “We gaan de nieuwe fase van dit centrum in, gericht op ontspanning, op verpozen, op ondernemen,” legt hij uit. Volgens hem zijn mensen gehecht aan plekken waar ze kunnen ontspannen en ontmoeten: “Als mensen het leuk en fijn vinden om hier te komen, dan komen ze vaker. En dat leidt tot meer levendigheid.” (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouders Ester Leibbrand en Nils Langedijk luisteren samen met de journalisten naar Maarten ter Horst, projectleider voor het Stadshart. (foto: Streekstad Centraal)
Om dit gevoel van rust en verblijfskwaliteit daadwerkelijk te bereiken, gaat de Middenweg flink op de schop en maakt het asfalt grotendeels plaats voor een groener profiel. Het weggedeelte tussen de Zuidtangent en de Rustenburgerweg wordt versmald van twee keer twee rijstroken naar één rijstrook per richting. Het hele deel van de Middenweg tussen de Rustenburgerweg en de Basserhof wordt fietsstraat.
Dit levert direct veel ruimte op voor waterberging en aanplant van nieuwe bomen. Daarmee wil de gemeente de historische dubbele bomenlaan van weleer in ere herstellen. “Er is meer aandacht gekomen voor sfeer en beleving”, vat wethouder Ester Leibbrand de aanpassingen samen.
Het traject vanaf de Rustenburgerweg tot voorbij de entree van het winkelcentrum wordt nog rigoureuzer aangepakt: dit deel wordt anders ingericht met een maximumsnelheid van dertig kilometer per uur. De bus verliest hier zijn eigen busbaan en stopt bij een bushalte op de rijbaan. Ook komt er een verhoogde oversteekplaats. Maatregelen die de snelheid uit het autoverkeer halen.
De fietsrotonde heeft op het gedeelte voor de Olifant een extra lus, om te voorkomen dat fietsers vaker moeten oversteken. (illustratie: gemeente Dijk en Waard)
Op de kruising met de Rustenburgerweg komt bovendien een speciale fietsrotonde, een ontwerpkeuze die fietsers en voetgangers veel meer prioriteit geeft en de verkeerssituatie rondom de historische stolpboerderij met De Olifant overzichtelijker en veiliger maakt voor kwetsbare verkeersdeelnemers.
Als het gaat om de vergroening en de verbeterde veiligheid, kunnen de plannen op veel steun rekenen. Toch klonken er vanuit de klankbordgroep van de Rustenburgerweg ook zorgen. Zij vreesden voor de bereikbaarheid van hun wijk en zagen de afwaardering van de straat naar een dertig-kilometerzone liever anders ingevuld. (tekst gaat verder onder de foto)
De Rustenburgerweg bij de aansluiting op de Middenweg. (foto: Streekstad Centraal)
Langedijk was hierover tijdens de persconferentie realistisch en stelde dat het simpelweg onmogelijk is om een ontwerp te presenteren waar iedereen blij van wordt. Toch is het college ervan overtuigd dat dit schetsontwerp de verschillende wensen en belangen goed afweegt en dat het een resultaat is waar de meeste betrokkenen zich goed in zullen kunnen vinden.
Omdat de voorgestelde herinrichting grote invloed heeft op de dagelijkse leef- en verkeersomgeving, roepen de wethouders van Dijk en Waard inwoners op om zich in het concept-ontwerp te verdiepen en hun mening te delen. Het schetsontwerp ligt de komende zes wegen ter inzage. Geïnteresseerden kunnen het document nu al online raadplegen. (tekst gaat verder onder de illustratie)
De aansluiting van de Rustenburgerweg op de Middenweg lijkt op een rotonde, maar is het niet. (illustratie: gemeente Dijk en Waard)
Om de plannen verder toe te lichten organiseert de gemeente op woensdag 8 april 2026 om 19:00 uur een informatieavond in de Vue bioscoop aan het Coolplein. Na de inspraakperiode worden alle reacties zorgvuldig beoordeeld, waarna het eindoordeel is aan de nieuwe gemeenteraad.
Driehuizen mag dan beschikken over een fraai en historisch dorpsgezicht, het kerkje van dit dorp heeft nog geen monumentenstatus. Maar dat gaat veranderen. De gemeente Alkmaar is van plan het gebouw tot gemeentelijk monument te verklaren. Daarmee gaat een wens van de dorpelingen in vervulling.
De Driehuizers willen hun dorpskerk namelijk heel graag behouden en deze stap helpt daarbij. De aanvraag van de monumentenstatus kwam dan ook vanuit het dorp zelf. “Het behoud van onze mooie kerk is een belangrijk doel van onze vereniging”, duidt de voorzitter van de vereniging Driehuizer Gemeenschap, Willem Bentinck, deze stap.
De gemeente Alkmaar hecht eraan óók voor de belangen van de dorpen op te komen en helpt de Driehuizers dan ook graag bij het verwezenlijken van deze wens. Wethouder erfgoed Jan Hoekzema is enthousiast over de inzet van de Driehuizers. (tekst gaat door onder de foto)
Wethouder Jan Hoekzema (midden) in gesprek met links Willem Bentinck (voorzitter) en rechts Robert Jan van Hoogstraten van de Driehuizer Gemeenschap (foto: Jan Jong/Gemeente Alkmaar)
De nieuwe status betekent ook financiële dekking voor het kerkje. “Als de kerk straks officieel een monument is, dan draagt de gemeente graag bij in de kosten voor het onderhoud. Op deze manier delen we de zorg voor ons erfgoed en voor het karakteristieke aanzicht van Driehuizen.”
Het gebouwtje is niet heel oud: het komt uit 1912 en verving de door een blikseminslag verloren gegane kerk van Driehuizen. Het is een eenvoudig bakstenen kerkje met vensters in ronde bogen, ‘neo-romaans’ van karakter.
De gemeentelijke bescherming verzekert dat het aanzien van de kerk in de toekomst blijft zoals nu. De kerk is al sinds de jaren zeventig als dorpshuis in gebruik en wordt beheerd door de vereniging Driehuizer Gemeenschap. (foto bovenaan: Ed van de Pol)
Wonen was hét paradepaardje van de coalitie in Dijk en Waard. Tijdens de verkiezingscampagne van 2021 was er weinig discussie over de richting: er moest gebouwd worden. Veel. Het doel van 10.000 woningen in tien jaar werd daarbij een belangrijk ijkpunt. Dat doel werd vervolgens opgenomen in het eerste coalitieakkoord van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD.
Toen dat college eind 2022 viel en een nieuwe coalitie werd gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie, bleef de ambitie om veel woningen te bouwen overeind. In het nieuwe coalitieakkoord “Thuis in Dijk en Waard” kwam meer nadruk te liggen op betaalbaarheid, sociale woningbouw en duurzaamheid. Partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie legden daarbij meer nadruk op een groter aandeel betaalbare woningen en sociale huur. (tekst gaat verder onder de foto)
Het grootste probleem is het tempo waarin gebouwd wordt. 10.000 woningen in tien jaar betekent grofweg 1.000 woningen per jaar. In 2024 kwamen er slechts 402 woningen bij. Dat is geen kleine tegenvaller, maar een flinke achterstand. In dit tempo raakt de gemeente ieder jaar verder verwijderd van haar eigen doel.
Het college wijst terecht op netcongestie, stikstofregels en hoge bouwkosten. Maar precies die obstakels kwamen tijdens de verkiezingscampagne nauwelijks ter sprake. Toen werd de indruk gewekt dat woningbouw vooral een kwestie van politieke wil was. Die belofte gaf kiezers het idee dat de gemeente de regie stevig in handen had. Inmiddels blijkt hoe beperkt die invloed eigenlijk is. De ondertekening van de Woondeal Noord-Holland Noord en het binnenhalen van subsidies zoals de Startbouwimpuls laten zien dat er wordt geprobeerd te sturen, maar ze zorgen niet automatisch voor snellere bouw. (tekst gaat door onder de foto)
Betaalbare woningen voor starters en senioren zijn erg gewild in Dijk en Waard, maar de woningen zijn nog niet gerealiseerd. (foto: Streekstad Centraal)
Een van de weinige woonmaatregelen die wel is uitgevoerd, is de zelfbewoningsplicht. Die is verlengd van drie naar vijf jaar. Daarmee wil de coalitie voorkomen dat nieuwbouwwoningen worden opgekocht door beleggers. Voor starters kan dat helpen, omdat woningen langer beschikbaar blijven voor mensen die er zelf willen wonen. Tegelijk lost deze maatregel het grootste probleem niet op: er komen geen extra huizen bij. Voor wie al jaren op een woning wacht, voelt het daarom vooral als een pleister op een veel groter probleem.
Tijdens de campagne werd ook veel gesproken over betaalbaarheid. Partijen benadrukten dat starters en huishoudens met lagere inkomens meer kansen moesten krijgen op de woningmarkt. In de praktijk blijkt dat lastig. In het coalitieakkoord wordt wel gesproken over “betaalbare woningen”, maar concrete prijsgrenzen ontbreken. Daarmee blijft het begrip betaalbaar breed en moeilijk te toetsen.
Op de hoek van de Westtangent en Zuidtangent is in 2025 begonnen met de bouw van Woodstone. (foto: Streekstad Centraal)
Op papier veranderde de koers tussen beide coalitieakkoorden dus niet fundamenteel. Zowel het eerste als het tweede akkoord benadrukken dat er veel gebouwd moet worden en dat woningen betaalbaar moeten zijn. Wel verschuift het accent in het tweede akkoord iets meer naar sociale woningbouw en duurzaamheid. In de praktijk blijkt vooral het tempo van de bouw het grootste probleem te zijn. De ambities blijven overeind, maar de uitvoering loopt achter.
Ook bij economische ontwikkeling en woningbouw blijft veel algemeen geformuleerd. In de coalitieakkoorden wordt gesproken over een goed vestigingsklimaat voor ondernemers en een sterke lokale economie, maar een duidelijke koppeling tussen woningbouw en ruimte voor bedrijven ontbreekt. Er staat bijvoorbeeld niet hoeveel ruimte er voor bedrijventerreinen blijft of hoe economische groei samen moet gaan met de groei van het aantal woningen. De ambitie blijft staan, maar de uitwerking blijft vaag. (tekst gaat door onder de foto)
Het tempo van de woningbouw in Dijk en Waard moet een flink stuk omhoog om aan de belofte te voldoen. (foto: Streekstad Centraal)
Op het gebied van senioren is het beeld gemengder. Senioren Dijk en Waard beloofde nieuwe woonvormen voor ouderen, met in het bijzonder de terugkeer van het bejaardenhuis. Dat laatste komt er niet. In plaats daarvan kiest de gemeente voor “geclusterde woonvormen” en wonen met zorg. Dat past bij landelijke ontwikkelingen, maar het is wel iets anders dan wat tijdens de campagne werd geschetst.
Ook andere partijen legden nadruk op betaalbare woningen en doorstroming. Zo pleitte de PvdA in haar verkiezingsprogramma voor een groter aandeel sociale woningbouw en meer betaalbare woningen voor starters en doorstromers, omdat de wachtlijsten voor sociale huur in de regio al jaren oplopen.
De opvang van statushouders is ook een onderdeel van het woondomein. Lokaal Dijk en Waard beloofde dat statushouders geen voorrang meer zouden krijgen bij sociale huurwoningen. Dat punt staat ook in het coalitieakkoord. In de praktijk blijkt de ruimte om dat echt door te voeren klein. De gemeente haalt de taakstelling niet met alleen flexwoningen en andere tijdelijke oplossingen. Het gevolg: het probleem verdwijnt niet, het verschuift. (tekst gaat door onder de foto)
De Oostrand in Noord- en Zuid-Scharwoude kan bouwrijp gemaakt worden voor woningbouw. (foto: aangeleverd)
Een opvallend punt dat volledig uit beeld verdween, is de grenscorrectie rond Sint Pancras en Koedijk. Lokaal Dijk en Waard verwees in de campagne nadrukkelijk naar de motie in de Tweede Kamer om aansluiting bij Alkmaar te onderzoeken. In het coalitieakkoord wordt daar niet meer over gesproken. In plaats daarvan staat er dat de fusie tot een succes moet worden gemaakt.
De rode draad is duidelijk. Er gebeurt veel, maar vooral op papier. De harde belofte – 10.000 woningen in tien jaar – is niet waargemaakt. De woningnood wordt niet ontkend, maar vooruitgeschoven. Starters wachten. Senioren wachten. Doorstromers wachten. Woningzoekenden krijgen vooral uitleg – of excuses – waarom het allemaal niet sneller kan. De stenen en sleutels laten vooralsnog nog even op zich wachten.
De volgende coalitie mag opnieuw beloven. De vraag is niet of er plannen komen. Die zijn er altijd. De vraag is of de stenen dit keer het tempo van de belofte kunnen bijhouden.
Voor veel jongeren voelt achttien worden als een mijlpaal: eindelijk volwassen. Maar met die verjaardag komt ook een flinke stapel regelzaken op je bord. Van het aanvragen van een DigiD tot het afsluiten van een zorgverzekering en het regelen van studiefinanciering. Om jongeren daarbij te helpen introduceert de gemeente Alkmaar een zogeheten ’18-jaar checklist’.
Het idee is eenvoudig: jongeren krijgen rond hun achttiende verjaardag een felicitatiebrief van de gemeente met daarbij een gids met alles wat ze moeten regelen zodra ze officieel volwassen zijn. Het boekje zet stap voor stap op een rij waar ze aan moeten denken en waar ze mogelijk recht op hebben.
Wie het idee herkent, heeft een goed geheugen. In buurgemeente Dijk en Waard bestaat zo’n checklist namelijk al een tijdje. Daar werd de gids in 2025 gelanceerd als hulpmiddel voor jongeren die hun weg proberen te vinden in de soms ingewikkelde wereld van de digitale overheid. Programmacoördinator Digitale Inclusie Willem Zevenhuizen van Bibliotheek Kennemerwaard – door jongeren liefkozend “Willem van de digitale regelzaken” genoemd – was een van de mensen achter dat initiatief. (tekst gaat verder onder de foto)
‘Beter goed gejat dan slecht bedacht’ zegt een jongere dan. De 18+ checklist is er na Dijk en Waard nu ook voor de Alkmaarse jeugd. (foto: JJ Fotografie)
Volgens Zevenhuizen weten veel jongeren wel hoe TikTok en Snapchat werken, maar raken ze het spoor bijster zodra het over DigiD, toeslagen of studiefinanciering gaat. “Uit onderzoek blijkt dat 88 procent van de jongeren niet precies weet wat ze allemaal moeten regelen als ze achttien worden”, vertelde hij eerder. “Het gaat niet alleen om kwetsbare jongeren. Het is eigenlijk een probleem voor een veel grotere groep.”
De checklist uit Dijk en Waard groeide in korte tijd uit tot een praktische gids vol tips, lijstjes en uitleg over geldzaken, zorg en verplichtingen. Het boekje wordt daar regelmatig bijgewerkt en verspreid onder jongeren die bijna achttien worden. Ook tijdens spreekuren in jongerencentra en gastlessen op scholen wordt de gids gebruikt om jongeren wegwijs te maken in de digitale overheid.
In Alkmaar is het idee nu dus overgenomen. En dat gebeurt met een knipoog: in je volwassen leven leer je al snel dat goede ideeën kopiëren gewoon slim is. De Alkmaarse versie van de checklist wordt eveneens ontwikkeld in samenwerking met verschillende organisaties uit het sociaal domein, waaronder Humanitas, Bibliotheek Kennemerwaard en Zaffier. (tekst loopt door onder de foto)
Wethouder Robert te Beest van Alkmaar. (foto: JJFoto)
Volgens wethouder Publiekszaken Robert te Beest kan de stap naar volwassenheid behoorlijk overweldigend zijn. “Achttien worden is een mooie stap, maar brengt ook regelwerk met zich mee. Met deze checklist willen we jongeren helpen overzicht te houden en met vertrouwen hun volwassen leven te beginnen.”
Omdat regels en procedures regelmatig veranderen, adviseert de gemeente jongeren om altijd ook de meest actuele informatie bij de betreffende organisaties te controleren. Jongeren die vragen hebben over de checklist of hulp nodig hebben bij het regelen van zaken kunnen contact opnemen via 18jaar@bknw.nl.
En mocht iemand zich afvragen of het idee echt werkt: volgens de mensen die er al langer mee werken wel. Want hoe digitaal vaardig jongeren ook zijn, bij de overheid begint volwassen worden vaak gewoon met een goede checklist. (Hoofdfoto: JJ Foto)
![[Beloftechecker] Geen financiële crisis, maar wel groeiende druk op de Dijk en Waardse begroting](https://hub.streekstadcentraal.nl/wp-content/uploads/2022/02/20220216_DeW_gemeentevlag-scaled.jpg)
![[Beloftechecker] Woonbelofte Alkmaar in 2022 te groot, bouwtempo te laag](https://hub.streekstadcentraal.nl/wp-content/uploads/2025/11/20251120_ALK_Gemeenteraad_Alkmaar-scaled.jpg)
