Dichter en beeldend kunstenaar Elly Stolwijk heeft in maart haar allereerste prozaboek gelanceerd. Het boek ‘Voet in Voet, Oog in Oog’ gaat over haar ontdekkingstocht in het verleden van haar vader tijdens de Tweede Wereldoorlog. Elly wist dat haar vader Fons Stolwijk dwangarbeider was in Duitsland maar tot zijn dood was hij daar nooit spraakzaam over. KunstnetTV zocht haar op voor de documentaire ‘Vierhonderd Tweeënnegentig’.
Vanaf mei 1943 moesten alle mannen tussen de 18 en 35 jaar zich bij de Duitse bezetters melden voor Arbeidseinsatz. Het woord ‘arbeidsinzet’ verbloemt dat het om dwangarbeid ging, oftewel een vorm van slavernij. Vanuit alle bezette gebieden zijn naar schatting 7,7 miljoen mensen aan het werk gezet in Duitsland, waaronder rond 0,5 miljoen Nederlanders. Vader Fons Stolwijk was daar een van, maar tot aan zijn dood kon hij er nauwelijks over vertellen. Te traumatisch. Pas na zijn dood ging Elly op zoek naar het deel van zijn geschiedenis.
In haar indrukwekkende prozadebuut beschrijft Elly in de cursieven haar bezoek aan Laucherthal, waar haar vader Fons te werk was gesteld, en haar herinneringen aan hem. Ze wisselt de cursieven af met het verhaal over dwangarbeider Fons, een personage gebaseerd op haar vader. “Fons is nog geen 21 jaar jong als hij in de zomer na de bevrijding, de precieze datum is onbekend, terugkeert uit nazi-Duitsland waar hij gedurende de Tweede Wereldoorlog dwangarbeid had verricht in metaalfabrieken in Berlijn en Laucherthal, een ervaring waarover hij tijdens zijn leven nauwelijks kan spreken en op zeldzame momenten met dichtgeknepen keel zal zeggen dat hij ‘iets deed met schroefjes en moertjes’, want hij schaamde zich voor zijn gedwongen bijdrage aan de Duitse wapenindustrie …”
Vierhonderd Tweeënnegentig van KunstnetTV is tot en met zondag 12 mei elke dag om 10:00 en 22:00 uur te zien bij Streekstad Centraal op televisie en internet, en via kunstnet.tv.
Ondanks het grote succes van het gratis festival Mixtream zag het er niet rooskleurig uit voor Chris Dekker en zijn team. Na vele jaren zou er een einde komen aan Mixtream, maar dat is voorlopig afgewend. De gemeente Dijk en Waard steunt het festival met een extra 15.000 euro. Daarmee is Mixtream – voorlopig – gered. “We zijn voor nu natuurlijk superblij, maar voor volgend jaar moet er wel naar een oplossing gezocht worden.”
Want het Heerhugowaardse festival ziet zich geconfronteerd met grote uitdagingen. En daarin staan ze niet alleen. Het Bergense Woodlands slaat een jaartje over en tal van bevrijdingsfestivals vragen om meer geld. De uitdagingen: apparatuur die duurder is geworden, langere vergunningstrajecten en niet te vergeten de steeds ‘strakkere’ eisen die gesteld worden aan EHBO’ers, verkeersregelaars en beveiligers. (tekst gaat verder onder de foto)
Mixtream moet altijd een feestje zijn, ook als het qua weer even tegen zit. (foto: Mixtream)
“We konden als Mixtream twee dingen doen. Of we gooiden gelijk de handdoek in de ring of we gaan het gesprek aan met de gemeente. Dat tweede hebben we gedaan. Gelukkig, want Dijk en Waard onderkent het belang van ons festival. De talenten die we een podium geven en de partijen waar we mee samenwerken.”
“We moeten ook zelf gaan bezuinigen om wat meer vlees aan de botten te krijgen. Het moet namelijk goedkoper kunnen.” Voor Dekker en zijn team betekent dat lastige tijden. Want inmiddels moeten ook de spullen worden gehuurd en artiesten geboekt. Het festival staat dit jaar gepland op 1 september. “Je wil wat moois neerzetten en dat kost natuurlijk ook wel wat.” (tekst gaat verder onder de foto)
Mixtream kan niet bestaan zonder de enthousiaste ploeg vrijwilligers. (foto: Mixtream)
Maar Dekker blijft al met al positief over de situatie: “We gaan eerst dit jaar een mooi festival draaien en pas daarna nadenken over de toekomst. We moeten ons namelijk ook afvragen of we nog wel relevant zijn. Gelukkig vindt de gemeente dat en daar zijn we superblij mee. Maar voor de komende jaren hebben we wel een langetermijnoplossing nodig.”
“Het festival is gratis en het moet ook gratis blijven”, benadrukt Chris Dekker in gesprek met Streekstad Centraal. “Ik denk dat dat ook onze meerwaarde is. We maken een festival voor alle inwoners.”
Wereldwinkel Bergen viert haar 35-jarig bestaan in het weekend van 11 en 12 mei met een Fairtrade Festival rondom de Ruïnekerk én de vertoning van twee documentaires over natuur en kernenergie.
Op zaterdag 11 mei worden bij Filmtheater Cinebergen twee documentaires vertoond die de thema’s goede bodem en kernenergie onder de aandacht brengen. Om 10:45 uur wordt ‘Onder het Maaiveld’ vertoond. Deze docufilm laat zien wat er in het groot moet gebeuren met de bodem, door zich te concentreren op de wereld om ons heen en die direct onder onze voeten. Daar krioelt het van de beestjes die een een belangrijke rol spelen bij de bovengrondse natuur. De makers van deze documentaire hebben onder andere gefilmd op landerijen in beheer bij Herenboeren Duinstreek Bergen. Een vertegenwoordiger van de stichting verzorgt een inleiding.
Om 13:30 uur snijdt de organisatie het gevoelige thema kernenergie aan. De film ‘Nuclear Now’ van Hollywood-regisseur Oliver Stone gaat in op de voortdurende angst voor kernenergie en de misinformatie die er over heerst. Stone kreeg toegang tot de nucleaire industrie in Rusland, Frankrijk en Amerika en onderzocht de voordelen, nadelen en de vooroordelen. Er is na de vertoning een gesprek met Jelle Oving, nucleair ingenieur bij de onderzoeksreactor in Petten. Kaartverkoop voor de beide films gaat via de website van Filmtheater Cinebergen.
Zondag 12 mei is er rondom de Ruïnekerk een kleurrijke markt met bijzondere deelnemers en inspirerende producten. Er zijn standhouders met biologische bloembollen, divers handwerk en werk van designers. Kinderen kunnen zich in allerlei wereldse kleuren laten schminken, er zijn ook een imker met een keur aan honingproducten en kraampjes met vintagespullen. Ook de stichting Herenboeren Duinstreek is op de markt aanwezig.
Verder zijn er op de vrij toegankelijke markt activiteiten voor kinderen en leerzame workshops . Vanaf 13:00 uur geven artiesten optredens op het een podium, met onder andere Braziliaanse samba en Senegalese percussie.
Het duurt nog maanden voor ze worden uitgereikt, maar de winnaars van de Victoriefonds Cultuurprijzen zijn al bekendgemaakt. De eer was vrijdag in de Witte Kerk van Heiloo aan juryvoorzitter Maarten Poorter, tevens burgemeester van Dijk en Waard. Hij riep beeldend kunstenares Amber Veel, danser en choreograaf Denden Karadeniz en schijfster Femke Brockhus uit als de winnaars in 2024. De Jong Talent prijs gaat naar acteur Rami Kooti Arab.
Op 8 september vindt de prijsuitreiking voor Visuele Kunsten plaats in het Alkmaarse Theater de Vest. De cultuurprijs Podiumkunsten en de Jong Talent prijs worden op 13 oktober in Theater Cool in Heerhugowaard uitgereikt. Tot slot is de uitreiking van de cultuurprijs Letteren op 3 november in de Ruïnekerk van Bergen. De toegang tot iedere feestelijke uitreiking is vrij, aanmelden kan via victoriefondscultuurprijs.nl.
Amber Veel (1981) studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en werkte onder ander in opdracht voor Het Grote Museum Artis in Amsterdam. Met oeroude ambachten schept de beeldend kunstenaar haar eigen universum. Tijdens haar studie specialiseerde zij zich in het werken met huiden van dieren. Belangrijke thema’s in haar werk zijn onder meer sterfelijkheid en de kringloop van het leven. Het bijzondere werk laat de kijker de verbondenheid met zichzelf en de hele levende wereld ervaren.
Denden Karadeniz (1990) is professioneel danser, docent en choreograaf. Hij weet schijnbaar moeiteloos hiphop, breakdance en hedendaagse dance in elkaar te laten overlopen. Daaruit ontstond zijn eigen unieke floorwork techniek ‘Zero’ . In 2019 richtte hij zijn eigen dansgezelschap Zero Dance Theatre op. Het is de enige urban contemporary dansgroep in Nederland. De bijzondere danser is een ambitieuze vernieuwer die bezig is een stukje van de dansgeschiedenis op te eisen.
Schrijfster Femke Brockhus (1989) publiceerde tot nu toe twee kleine romans: ‘Laat het stil zijn’ en ‘Kleine haperende vluchten’. Met uiterst talige precisie bouwt zij daarin universa, balancerend op de grens tussen waarneming en verbeelding, waarin de aan- en afwezigheid van personages zich minutieus aftekent. Brockhus durft bij het vertellen van haar verhalen te vertrouwen op de kracht van stilte en van wit. Ze snijdt haar taal exact op maat, waardoor die sterk geladen raakt. Poëtisch proza van verfijnde schoonheid.
Acteur Rami Kooti Arab (2005) debuteerde in televisieserie ‘Zeven kleine criminelen‘ en speelde in ‘Brugklas’ en de korte speelfilms ‘English Breakfast’ en ‘Bezorgd’. Voor ‘Bezorgd’ (2022) kreeg hij een nominatie voor ‘Beste Acteur’ bij de Shortcutz Awards Amsterdam. Rami beschikt over een natuurlijke charme en kan zet steeds verder gelaagde karakters neerzetten.
Jazzformatie BRUUT! bracht afgelopen maand het nieuwe album ‘Machine’ uit en komt op donderdag 2 mei met het nieuwe werk naar Podium Victorie in Alkmaar. Tijdens het optreden is een gastrol van dichter Joost Oomen, bekend van zijn deelname aan de ‘De Slimste Mens’.
De jazz wordt op hun recente album onbevreesd in de mix gegooid met bijvoorbeeld drum ’n bass en afrobeat. De muziek van BRUUT! wordt omschreven als gedurfd, aanstekelijk en vol van experiment. Het Amsterdamse viertal staat al jaren bekend als een formatie die niet bang is om zo ongeveer alle mogelijke genres binnen de popmuziek te verwerken in hun geluid. Altijd op basis van jazz, maar de muzikanten verwerken ook invloeden uit allerlei andere hoeken. Zo vermengen zij de muziek van de The Chemical Brothers en Trentemøller met de sound van Oost-Duitse orgels en goedkope speelgoed synthesizers. Hoe dat live klinkt, is elke keer weer een verrassing.
De show begint om 20:45 uur en de deuren gaan om 19:30 uur open. Kaarten gaan vanaf 20,15 euro. Meer informatie is te vinden via de website van Victorie. (foto: Merlijn Doomernik)
Historicus Henk Looijesteijn geeft dinsdag 7 mei een gratis lezing bij het Hoogheemraadschap in Heerhugowaard met de titel ‘Van Nieuwendam tot Alkmaardermeer – Watererfgoed rondom het Kromme IJ’.
Het grondgebied van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is rijk aan eeuwenoud watererfgoed. Vooral in de omgeving van Uitgeest en Krommenie zijn op fietsafstand van elkaar tal van sporen van eeuwenoud waterbeheer te vinden. Dammen en dijken, molens, gemalen en sluizen vertellen daar het verhaal van de nimmer aflatende strijd tegen het water van het Oer-IJ.
Henk Looijesteijn vertelt een boeiend verhaal over het bijzondere gebied tussen het Alkmaardermeer en de in 1357 aangelegde Nieuwendam bij Krommenie in de Crommenije.
De lezing duurt van 12:30 tot 13:00 uur. In verband met beperkte parkeergelegenheid raadt het waterschap aan om met het OV te komen of op de fiets. Aanmelden via hhnk.nl. (foto: Diederik Aten)
FG Live lanceert een nieuw festival: het Luna Beach Festival. Het Strand van Luna wordt op een zomerse zaterdagmiddag omgetoverd tot een groots festivalterrein, waar maar liefst 5.000 feestgangers aanwezig kunnen zijn. Hardstyle, R&B en Nederlandse hiphop klinkt 27 juli door het park. “Deze artiesten zie je eigenlijk nooit in de regio.”
“Je hebt Mixtream Festival, dat heel alternatief is en het Nederlandstalige festival Zomertoer, maar nog niks zoals dit.”, legt organisator Dennis Luken uit. Hij voelde zich aangesproken door het “Waarom wordt er nooit iets georganiseerd voor jongeren?” dat hij om zich heen hoorde. Volgens Luken is er nog geen urban dance festival voor jongeren in Heerhugowaard.
“We hebben gelijk onze telefoonklapper opgepakt en onze vrienden gebeld. En we hebben een super mooie line-up.” Artiesten als Broederliefde, Chucky, Quintino, DJ Jean, Brennan Heart en de Afro Bros zullen de twee stages vullen.
Quintino is één van de artiesten die gaat optreden op het Luna Beach Festival. (foto: aangeleverd)
De kaartverkoop voor het festival gaat al snel van start. Donderdag 25 april om 19:00 uur. “Vlak voor Koningsdag.” Daar is over nagedacht. “Dan hebben mensen nog net niet al hun geld uitgegeven. Als ze er dan heen willen, moeten ze dit weekend maar iets minder biertjes kopen”, lacht Luken
De earlybird kaartjes kosten 32,50 euro. En dat is volgens Dennis helemaal niet veel. “Wij hopen dat mensen het leuk vinden en iedereen een kaartje koopt.” En de kaart verkoop zou snel kunnen gaan: “Donderdagavond zijn we hopelijk uitverkocht. Je weet het nooit.”
Al met al hoopt Dennis – die ondertussen al bijna twintig jaar festivals organiseert – dat de jongeren terug kunnen kijken op een mooie dag: “Het is altijd leuk om foto’s en video’s van de jongeren terug te kunnen zien.” (foto: aangeleverd)
Op 25 en 26 mei stellen kunstenaars en designers in Dijk en Waard hun ateliers weer open voor het grote publiek. Bezoekers kunnen tijdens de Kunstroute 2024 op een laagdrempelige manier een kijkje nemen bij tal van creatievelingen. Doel van de route is om belangstellenden in contact te brengen met beeldende kunst uit de eigen omgeving.
Verspreid over de route kan iedereen kennis maken met vele vormen van expressie zoals schilderen, beeldhouwen, sieraden maken en fotograferen. Deelnemende kunstenaars zijn onder andere Hetty Branderhorst, Sander van Helvoort, Miriam Kooy en Caroline de Moel en vele anderen.
In de Artfarm aan de Rustenburgerweg 126 is een overzichtsexpositie van deelnemende kunstenaars. Hier kunnen geïnteresseerden een keuze maken uit de kunstenaars waar ze meer van willen zien en horen. Theater Cool biedt ruimte aan kunstenaars die hun atelier op wat meer afgelegen plekken hebben.
Er is ook een folder over de kunstroute. Dit jaar worden deze weer in de week voor de Kunstroute huis-aan-huis verspreid. De folder is ook op te halen bij de Kunstkerk, Cool, Centrum 31, de Artfarm, het Poldermuseum het Oude Gemaal en het gemeentehuis. Deze folders zijn vanaf half mei beschikbaar.
Frans Duijts, Mart Hoogkamer, FeestDJ Ruud en veel meer artiesten. Nog even en dan wordt Popweekend Dijk & Waard weer gehouden. Het feest barst zaterdag 1 juni vanaf 15:00 uur los op het Strand van Luna.
En dat is voor het eerst. Na jaren op ijsbaanterrein ’t Kruis, werd vorig jaar uitgeweken naar Sportpark De Vork en nu dus naar het strand bij poptempel FG Live. De nieuwe locatie biedt volgens de organisatie meer ruimte en een prachtige sfeer aan het water. “Dankzij het nieuwe festivalterrein is er meer plaats voor barren foodtrucks en een leukere festivalbeleving voor bezoekers.”
Tal van artiesten treden op, waaronder ook de West-Friese band Oôs Joôs, René Le Blanc en AbbA-coverband A-Fever. Kaartjes voor het Dijk en Waardse festival kosten 32,50 euro. Meer informatie is te vinden op de website popweekenddijkenwaard.nl.
Zelf heeft ze nooit op het podium gestaan. Nou, ja, één keertje dan. “Tijdens mijn opleiding, dat was verplicht, zodat je weet wat je iedereen aandoet,” lacht ze. Ilse van Dijk (54) is als artistiek leider en algemeen directeur het kloppend hart van Karavaan. Met het Karavaan Festival om de hoek, bezocht Streekstad Centraal haar. “Wij zeggen altijd: als je je fiets hebt geparkeerd, dan ben je van ons.”
Een leven zonder theater? Onvoorstelbaar. Dat zaadje is al vroeg geplant bij Ilse. Op haar middelbare school mocht ze talen leren via toneelstukken en theater. En dat raakte iets in Ilse, iets wat nooit zou verdwijnen. Dat ‘iets’ zit ‘m in verbeelding. “In de breedste zin van het woord. Theater zet verbeelding aan. We hebben verbeelding nodig om te dealen met alle crisissen in de wereld.” Met op getrokken wenkbrauwen vraagt ze: Wat is er aan het leven zonder verbeelding?”
Maar, theater is meer dan dat. Karavaan is meer dan dat. “Bij ons heb je bijna nooit alleen een voorstelling. Er is altijd nagedacht over: hoe beleef je dit, hoe is het achteraf voor je, hoe maken we écht contact? Een idealistische kijk, maar ik zie echt iets gebeuren bij de mensen. (tekst gaat verder onder foto)
Karavaan wordt ook gevoed door landschapsontwikkeling. “De plek waar je woont heeft invloed op je”, zegt Ilse. “Het is belangrijk dat je een connectie voelt met waar je woont.” (foto: Keith Montgomery)
“Als je ziet wat wij bereiken, door bijvoorbeeld boeren en beleidsmakers bij elkaar brengen te brengen, door stukken op boerderijen te spelen, waarbij er ruimte is voor kritiek maar iedereen zich gehoord voelt, dan levert dat meer op dan een Tweede Kamervergadering.” Vernieuwing, verbeelding en maatschappelijke thema’s. Als je Karavaan en Ilse wil omschrijven, zijn dat de kernwoorden. Vooral de combinatie van de laatste twee. “Overal waar ik ooit gewerkt heb was dat belangrijk; moeilijke dingen aankaarten.”
Voorheen reisde Karavaan – zoals de naam al aangeeft – het land door, tot het in 2016 tijd was om te wortelen in de regio. Alkmaar, om precies te zijn. Tijd om langdurige relaties aan te gaan, voor vernieuwing in de regio. Inmiddels zijn ze acht jaar verder, waarvan Ilse alle acht directeur is. “Ik voel me enorm thuis hier. Dat komt ook door de directheid van de Nood-Hollander, daar ga ik heel goed op”, zegt ze. Haar van origine Brabantse accent is nog nauwelijks hoorbaar.
Maatschappelijke thema’s en Karavaan zijn verbonden aan elkaar. Boeren, het klimaat, maar ook gender, zoals hierboven bij de Gendermonologen, te zien op het Karavaan Festival 2024 (foto: Bart Grietens)
Acht jaar in de regio, het heeft haar een hoop kennis opgeleverd. “Dit gebied wordt gezien als conservatief, en ik zal de eerste zijn die dat beaamt, maar ik loop er vaak tegenaan. Tegelijkertijd zijn mensen enorm nieuwsgierig en dat wordt minder gezien.” Die nieuwsgierige mensen bedient Karavaan. “Nieuwsgierigheid is de verbindende factor binnen ons publiek.”
Na weer een jaar plannen, contact maken met kunstenaars en schrijvers, scouten, subsidies aanvragen, voorstellingen uitzoeken en maken, begeleiden, kiezen en verbinden is het bijna mei. Bijna festivaltijd. Spannend? Nee, dat niet. Alhoewel, dreigend weer zorgt soms wel voor het nodige schrikeffect. “Zeker bij ‘Yes in my backyard‘. Met regen moet iedereen harder lopen. Onze diehard fans komen wel in een regenpak, maar niemand blijft hangen. Weg festivalgevoel. Je bent aan de goden overgeleverd.” Twee weken van tevoren kijkt heel Karavaan dan ook dagelijks gespannen naar de weer-app.
“Maatschappelijke thema’s zijn nu niet meer zo voorspelbaar als vroeger”, zegt Ilse. Voorheen koos Karavaan elk jaar een nieuw thema, “maar nu heb ik er één voor vijf jaar: Uit de maat’ (foto: Streekstad Centraal)
Maar toch, weer of geen weer, het is het helemaal waard, elk jaar weer. Ilse kijkt het meest uit naar de voorstelling ‘De boer op’. Documentair theater, waarbij de makers zes boeren interviewden. Het publiek ziet de boer, “die vaak eenzijdig en negatief belicht wordt”- vanuit verschillende perspectieven.
Dat is óók de functie van theater, zegt Ilse tot slot. Verschillende perspectieven laten zien. “Hierdoor heb ik een enorme openheid gekregen, je krijgt een spiegel voorgehouden en wordt getriggerd om na te denken. ” En ja, soms hebben mensen daar geen zin meer in. “Je mag ook gewoon een leuke avond hebben, hoor.” Je wereldbeeld omgooien is geen vereiste. Maar vertellen over wat er leeft in onze wereld, vanuit elke hoek, zit wel in het bloed van Karavaan en Ilse. “Het moet gewoon. Of mensen het willen zien of niet, het is belangrijk dat het wordt verteld.”
