Een indrukwekkende stoet vrachtwagens trok zaterdag door de polder. Langedijkers moesten misschien even graven in hun geheugen, maar toch was het voor de meeste omwonenden wel duidelijk wat dit was: de Langedijker Vrachtwagentour. “Een hectische dag, maar dat maakt niet uit.”
Maar liefst 120 vrachtwagens vertrokken zaterdag voor het oog van enthousiaste toeschouwers op de tocht van anderhalf uur door Langedijk en omgeving. Mét passagiers, natuurlijk, want dat is de bedoeling van dit evenement: een feestelijke dag – met toeters – speciaal voor mensen met een beperking. “Erg leuk!”
De eerste Langedijker Vrachtwagentour werd in 2005 georganiseerd door Esdégé Reigersdaal. Toen was het nog het idee om dit eenmalig te doen – in dat jaar werd het 925-jarig bestaan van Langedijk gevierd. Maar de vrachtwagentour was zo’n groot succes dat enkele organisatoren besloten om er een jaarlijks evenement van te maken. Tot corona. Dit evenement, voor een kwetsbare groep, ging in de jaren van de epidemie niet door en ook vorig jaar werd het afgelast, omdat organisator Henk Boudewijn kwam te overlijden.
Het is in zijn nagedachtenis dat er dit jaar is gereden. Dat was de uitdrukkelijke wens van Boudewijn. “Ik hoop dat ze genoten hebben allemaal”, reageert één van de chauffeurs. Mede-organisator Ed Hoogenwerf is ook persoonlijk betrokken. “Ja, ik word wel een klein beetje emotioneel. Ik heb zelf een moeder gehad met een beperking en ik weet hoe belangrijk het was als m’n moeder een dagje mee was…” Want hier, tussen de vrachtwagens en op de bijrijdersstoel, worden herinneringen gemaakt die een heel jaar meegaan.
Bovenin een molen, binnenin een hofje, achter deuren die anders gesloten zouden blijven: overal in de regio kunnen liefhebbers van erfgoed monumenten van dichtbij bekijken. Van de vuurtoren aan zee tot een molen in de polder. ‘Levend erfgoed’ is dit jaar het thema, met uiteraard in en om Alkmaar ook extra aandacht voor 450 Jaar Alkmaar Ontzet. “Er is enorm veel te doen.”
Alleen al in Alkmaar zelf zijn 90 monumenten opengesteld voor publiek, vertelt Gonna de Reus van Erfgoed Alkmaar. “Allemaal heel enthousiaste eigenaren die de deuren van hun monumenten graag open zetten voor het publiek.” In de Duinstreek werden de Open Monumentendagen dinsdag al ‘afgetrapt’ in de Egmondse Abdij, waar dit weekend een themamarkt plaatsvond.
Ook Streekstad Centraal nam een kijkje achter historische gevels. De houten constructies van huizen in de stad zijn nauwelijks minder bezienswaardig dan de siergevel. De intimiteit van een hofje, de vele verhalen die horen bij een oude kerk: dit is waar bezoekers van de Open Monumentendagen op af komen.
Ook ‘Vive les Gueux’ is van de partij. (beeld: Streekstad Centraal)
Monumenten zijn méér dan alleen statische gebouwen. Dat wordt deze keer extra onder de aandacht gebracht in het kader van het thema ‘levend erfgoed’. Muziek is één van de manieren om leven in de brouwerij te brengen. Zo bracht in Alkmaar beiaardier Christiaan Winter zijn Ontzetsuite ten gehore en ook de bekende formatie ‘Vive les Gueux’ liet van zich horen.
In Molen ‘t Roode Hert aan de Frieseweg horen bezoekers van alle leeftijden aan hoe een molen werkt en in elkaar zit. Dat kan rekenen op enthousiasme van kinderen: “Dus zo kan ‘ie draaien!” Maar ook het uitzicht dat de molen biedt op de eigen buurt en speeltuin OKB is natuurlijk interessant. Voor kinderen werden er zaterdag in de Grote Kerk van Alkmaar veel verschillende activiteiten georganiseerd; zondag is dat het geval in de kerk van Schermerhorn. De organisatie probeert de Open Monumentendag ook echt als een uitje voor het hele gezin te promoten.
Bezoekers reageren enthousiast: “Het ziet er prachtig uit.” Een overzicht van alle deelnemende monumenten is te vinden op de website van Open Monumentdag. Daar is ook op een kaart zichtbaar te maken wat er op zondag nog te doen is.
Vlak voor het weekend heeft het kraanschip Thialf de ‘topside’ (bovenbouw red.) van het offshore transformatorplatform ‘Hollandse Kust’ op het ‘jacket (onderstel red.) geplaatst. Dat gebeurde zo’n 50 kilometer voor de kust van Egmond aan Zee. Het onderstel staat al sinds vorig jaar stevig op de zeebodem verankerd. De grote stalen doos die er nu op is geplaatst is gebouwd in Antwerpen en weegt een slordige 3.600 ton.
Vanaf 2026 brengt netbeheerder TenneT via dit transformatorplatform duurzame windenergie aan land. Het platform fungeert daarbij als ‘stopcontact’ voor de nabijgelegen windmolens. Alle opgewekte energie kan dan door twee kabels aan land. Die zeekabels zijn al eerder dit jaar gelegd en komen via het strand van Heemskerk/Wijk aan Zee aan land. Achter de duinen zijn ze aangesloten op de kabels die de stroom zo’n tien kilometer verderop langs de A9 in Beverwijk op het hoogspanningsnet van TenneT koppelen.
Het ‘stopcontact op zee’ heeft als officiële naam Topside West Alpha gekregen. Het gaat om de lichtgrijze constructie op de gele palen. (foto: Flying Focus)
“Met deze kabels is ook de glasvezelverbinding gelegd waarmee straks alles op het onbemande platform vanaf land bestuurd kan worden. Binnenin de grote stalen doos bevinden zich onder andere de twee transformatoren die het spanningsniveau verhogen voor een efficiënt transport van de stroom naar land. Daarnaast hangt ook nog ruim 130 kilometer kabel in om alle systemen met elkaar te verbinden.”, zo laat construction manager Matthijs Knollenburg van de Nul Group weten.
Er zal volgens Knollenburg op korte termijn een hotelschip naast het platform worden gelegd: “Nadat die ‘jackup barge’ (een schip op poten, red.) zijn poten heeft uitgeschoven en als een plateau boven de golven hangt, wordt er een loopbrug tussen het schip en het platform gehangen. Een team van monteurs en technici zal dan de komende maanden zorgen voor de inbedrijfstelling van de installatie.”. Voor het eind van dit jaar moet het ‘stopcontact op zee’ klaar zijn. (hoofdfoto: Flying Focus)
Zwemonderwijzers maken zich grote zorgen over de toekomst en willen meer loon. Dat is de belangrijkste aanbeveling die in het ‘Witboek Zwembaden’ staat. Burgemeester Maarten Poorter van de gemeente Heerhugowaard nam het boek vrijdag in ontvangst bij zwembad De Waardergolf. Volgens de zwemonderwijzers moet er snel iets gebeuren anders zal het vak verdwijnen en zullen steeds meer zwembaden de deuren moeten sluiten.
“We dreigen echt kopje onder te gaan als er niet snel iets verandert”, vertelt zwemonderwijzer Angela Lammers uit Hoorn tegen mediapartner NH Nieuws. Ze heeft het ‘Witboek Zwembaden’ aan de burgemeester overhandigd. Angela is een van de weinige zwemonderwijzers die fulltime lesgeeft. Dat doet ze al dertien jaar met veel plezier maar ze mist de waardering. “Er komt heel veel bij kijken om kinderen te leren zwemmen, je moet organisatorisch technisch en didactisch onderlegd zijn. We hebben een enorme verantwoordelijkheid maar we verdienen ontzettend weinig. Als alleenstaande moeder met vier kinderen kan ik maar nauwelijks rondkomen.”
“Er moet meer personeel bij en dus moet er door gemeenten meer geïnvesteerd worden”, vindt FNV-bestuurder Ingrid Koppelman. “Binnen de zwembadsector zijn er ook nog eens drie verschillende cao’s met daarbij drie verschillende beloningsschalen. Zo kan het voorkomen dat je voor hetzelfde werk in de ene plaats meer verdient dan in een andere plaats. Op deze manier wordt het natuurlijk wel heel lastig om personeel vast te houden.” Want er is nu een groot tekort aan gediplomeerde zwemonderwijzers. Voltijdbanen bestaan bijna niet meer. Contracten zijn klein en er zijn geen toeslagen voor avond- of weekenddiensten. “We hebben nu al gaten in de roosters die we niet kunnen dichten. Het werk moet door steeds minder mensen worden gedaan. Uiteindelijk leidt dat tot sluiting van het zwembad en dat willen we niet.”
En om die situatie te veranderen, ligt de bal bij de werkgever en dat is de gemeente. Die moet ervoor zorgen dat er meer geld bijkomt. Burgemeester Poorter van Heerhugowaard ziet ook dat de sector worstelt en begrijpt de zorgen. “We zijn één van de waterrijkste gemeentes van Nederland, het is dus essentieel dat kinderen hier tijdig zwemles krijgen. Als er te weinig zwemdocenten zijn hebben we echt een groot probleem.” Trek dan de portemonnee zou je zeggen, maar zo makkelijk ligt dat volgens burgemeester Poorter niet. “De cao wordt landelijk afgesloten maar ik vind wel dat de zwemonderwijzers meer gewaardeerd moeten worden. We doen dus ook een appel namens de gemeente Dijk en Waard om een goede cao af te sluiten.”
De overhandiging van het witboek is tevens de start van een estafette-campagne; op meerdere plaatsen wordt er aandacht gevraagd voor de situatie waarin zwemonderwijzers zich bevinden. Ook is er een petitie gestart die inmiddels al bijna 1.000 keer is getekend. “Wij hopen dat heel Nederland zich achter de zwemonderwijzer schaart. We gaan naar aanleiding van de petitie en het witboek met elkaar in gesprek om te zorgen voor de best mogelijke arbeidsvoorwaarden. Angela en haar collega’s hebben dat echt nodig om het hoofd boven water te kunnen houden”, aldus Ingrid Koppelman van FNV.
De Kaasmarkt was op vrijdag 8 september anders dan anders, want er waren bij hoge uitzondering maar liefst twee presentatrices aanwezig. Al bleek al gauw dat het bekende verhaal over de markt, de kaas en het gilde door één ‘ladyspeaker’ werd verzorgd. De andere presentatrice was aanwezig om letterlijk en figuurlijk in het zonnetje te worden gezet. Want Ingrid Kruyssen is al 25 jaar de stem van de Kaasmarkt. “Elke markt is weer anders.”
De Kaasmarkt heeft het het grootste gedeelte van zijn bestaan zonder presentatrice moeten stellen. Bezoekers zagen de kazen gedragen worden en verwonderden zich over de hoedjes en het pasje, maar uitleg ontbrak “Ze hebben het toen wel met een bandje geprobeerd, maar dat werkt niet, je moet kunnen improviseren”, vertelt Ingrid Kruyssen als we haar spreken op de Kaasmarkt, kort voor haar huldiging. “Steven van Os heeft het ook gedaan, die sprak zelfs Japans. Maar hij ontving tegelijk ook bezoekers, dat werd een dubbelrol. Toen is ervoor gekozen om er echt een aparte functie van te maken.”
Eén van de experts als het om de geschiedenis van de Kaasmarkt en de sprekers van die markt gaat is natuurlijk kaasvader Willem Borst. Wat hem betreft is er eigenlijk geen echte voorganger van Kruyssen aan te wijzen: “Zij deed het als eerste echt op deze manier. We hadden daar trouwens eigenlijk haar vader voor gevraagd, die was toen stadionspeaker bij AZ. Dat leek ons wel wat. Maar hij zei: mijn dochter kan dat veel beter.” Als het om een krachtig stemgeluid gaat heeft Kruyssen, die ook zangeres is, inderdaad onmiskenbaar een aangeboren talent voor deze rol. (tekst gaat door onder de foto)
Ingrid Kruyssen met links kaasvader Willem Borst en rechts de oud-kaasvader Cees Koopman. In de achtergrond kaasdrager Jette de Vries (foto: Alkmaar Centraal)
“Maar ik heb heel veel echt pas hier op de markt geleerd”, vertelt Kruyssen daarover, die vindt dat de 25 jaar zijn omgevlogen. De presentatie van de Kaasmarkt doet zij in vier talen: Nederlands, Engels, Duits en Frans. “Ik heb hiervoor in de modewereld gezeten, ging veel naar internationale beurzen. Daar had ik wel wat talenkennis opgedaan. En ik ben ooit au pair geweest in Parijs. Maar dat was echt basis hoor. Mijn Frans heb ik hier uitgebreid.” Het is wel iets eigens aan de presentatie van Kruyssen, dat Frans. Haar collega Helen Treur doet het verhaal niet in het Frans, maar in het Spaans.
“Er zijn natuurlijk lang niet zo veel Fransen als Duitsers”, geeft Kruyssen toe. “Toch krijg ik er wel leuke reacties op.” Dat de uitleg in meerdere talen beschikbaar is wordt door het publiek gewaardeerd. Kruyssen trekt zich dat ook aan: “We ontvangen graag ook meer Belgen op de Kaasmarkt. Maar dan wil ik daar ook rekening mee houden, Vlamingen spreken Nederlands maar gebruiken ook andere woorden.” Waarmee maar is onderstreept dat het voor Kruyssen niet zomaar een klusje tussendoor is: ze wil kwaliteit, voor heel haar publiek. (tekst gaat door onder de foto)
De stemmen van de kaasmarkt: Helen Treur (links) en Ingrid Kruyssen. (foto: Alkmaar Centraal)
Maar op deze vrijdag zorgt ladyspeaker Treur voor het verhaal, Kruyssen laat zich als een gast onthalen. Dat vindt ze wel een ‘vreemde situatie’, zegt ze bescheiden, want normaal is zij juist de gastvrouw. De kaas laat ze zich niettemin smaken en uiteraard wordt ze met alle egards ontvangen door haar collega. Die doet het overigens ook al heel wat jaartjes, vertelt ze. “En voordat ik ladyspeaker werd was ik kaasmeisje. Toen heb ik het verhaal natuurlijk heel vaak van Ingrid gehoord.” Het tekent de Kaasmarkt: niets is voor even, alles heeft een lange traditie, dat geldt inmiddels dus ook voor de presentatie van de markt.
“Ze bereidt zich altijd goed voor”, weet Borst. “Ook die talen… Ingrid is heel kundig.” Maar hoort ze na 25 jaar ook een beetje bij het roemruchte gilde der kaasdragers? “Nee”, lacht de kaasvader. “Dat word je zomaar niet! En nee, ze heeft ook geen bijnaam. Dat niet. Ik zal het je nog sterker vertellen: volgens mij heeft Ingrid nog nooit op een berrie gezeten. Maar dat gaan we zo meteen rechtzetten.” En jawel, Kruyssen komt er niet onder uit: na 25 jaar zweeft ze op een berrie, gedragen door sterke schouders, over de markt die toch ook een beetje háár Kaasmarkt is geworden.
En dáár gaat Ingrid, na 25 jaar op de kaasmarkt voor het eerst op een berrie (foto: Alkmaar Centraal)
In Heerhugowaard probeert de politie door middel van het achtervolgingsspel ‘Hunted’ contact te krijgen met jongeren uit de buurt. Het spelletje moet de drempel tussen de politie en de jeugd verlagen. In een bloedheet wijkcentrum lijkt dat ook echt te lukken. “Eindelijk een keer legaal wegrennen voor de politie”
Deelnemer Delano vertelt aan mediapartner NH dat hij normaal gesproken vooral ‘een hoop gezeik’ met agenten. Maar vandaag ligt het anders. Hij, en nog eens 100 andere jongeren, moeten een uur uit handen blijven van veertien agenten en boa’s. Makkelijk zal het niet gaan; de agenten hebben fietsen, auto’s, motoren en zelfs de helikopter van de landelijke eenheid tot hun beschikking.
“Ons doel is vandaag niet om zoveel mogelijk jongeren te vangen”, zegt wijkagent en initiatiefnemer Anne Kees Meines. “We willen de drempel tussen de soms moeilijk bereikbare jeugd en de politie verlagen. Dit spel kan het ijs breken. Als we hen morgen weer op het plein voor de Vomar zien, zal het makkelijker zijn om een praatje te maken.” Daarnaast hoopt Meines ook om het vertrouwen van de jongeren te winnen.
Delano vindt het spel een goede manier, zegt hij. “Ik vind het vooral leuk voor de jongere kinderen, omdat ze door vandaag een leuker beeld krijgen van de politie dan ik heb.” Vooraf was het nog wel even de vraag welke jongeren zich voor het spel zouden inschrijven. Maar eenmaal in wijkcentrum de Zon ziet jeugdagent Sven Entes veel bekende koppies. Ook de jongeren die al vaker met de politie in aanraking zijn geweest druppelen langzaam binnen.
Entes is een populaire agent: hij legt makkelijk contact, zegt iedereen gedag en krijgt respect van de jongeren. De afgelopen tijd zag hij Heerhugowaard verharden. Waar hij vroeger vooral 16-jarigen zag, geeft hij nu al voorlichting op de basisschool. En de afstand tussen de politie en de jeugd wordt niet kleiner, merkt hij. “Jongeren lossen veel dingen zelf op waarbij de politie eigenlijk zou kunnen helpen. Maar ze vinden het lastig om ons te vragen.” Een spel is in dat geval een makkelijke manier om contact te maken, en de kinderen daarnaast ook voor te lichten, denkt Entes. (tekst gaat door onder de foto)
Politie op de fiets. (foto: NH Nieuws)
Aanvankelijk zou ervaringsdeskundige Reyes Rodriguez vertellen over zijn verleden als drugsverslaafde crimineel en zijn ontsnapping aan die wereld. Maar vanwege ziekte is dat deel van de avond opgeschort. Niet zo erg, zegt onderzoeker Martha de Jonge van het Trimbos-instituut. Zij onderzoekt de zin en onzin van overheidscampagnes die kinderen van criminaliteit moeten weerhouden. “Een ervaringsdeskundige aan kinderen laten vertellen waarom drugs gevaarlijk zijn en waarom ze het vooral niet moeten doen, leidt er niet toe dat ze dan geen drugs gaan gebruiken. Ik zou dat afraden,” zegt De Jonge. “Wel kan het nuttig zijn om een ervaringsdeskundigen met agenten te laten praten. Dan leren agenten beter wat er in iemands hoofd omgaat.”
Over het spel Hunted is de De Jonge wel enthousiast. “Als het doel is om de jeugd beter te leren kennen, dan is dit een goede methode, Het is heel goed dat de politie zichtbaar is en laat zien dat ze niet alleen maar boos zijn.” En dat lijkt te werken. Soufyan (12) heeft een slechte ervaring met de politie, maar merkt vandaag dat de agenten hun best doen om een band op te bouwen. “Ik zie ze na vandaag wel op een andere manier.”
Het is dan ook geen weggegooid geld, zegt Teamchef Bob Struwe. “We kijken natuurlijk altijd of het mogelijk is, ook met de rest van de dienst. Maar deze dag is voor ons echt een goede investering in de relatie met de jongeren. Daarnaast hoopt Struwe dat hij wat jongeren warm kan maken voor het blauwe uniform. Maar of dat lukt? Jaimy (12) en Merlijn (12) peinzen er niet over. “Dan vindt echt niemand je meer aardig.”
Jongeren in Heerhugowaard, de politie is nog niet in de buurt. (foto: NH Nieuws)
