De kloof tussen buurtcomité De Omval en Alkmaar leek de afgelopen maanden op de somberste winterdagen onoverbrugbaar. Het buurtcomité liet eerder duidelijk merken dat zij zich bedonderd voelden door het college over de komst van woonzorgvoorziening Fetura Extra.
Er hing dus wel wat spanning in de lucht toen de gemeente naar De Alkmaarse Poort kwam voor de eerste bewonersavond. De sfeer aan het eind van de avond was een andere: de aanwezige bewoners gaven de avond een dikke voldoende, met een gemiddelde van een 7,6. Dat betekent niet dat de zorgen verdwenen zijn, maar wel dat veel bewoners de bijeenkomst waardeerden als een kans om vragen te stellen en informatie te krijgen.
Spanning bleef de hele avond zeker voelbaar, de sfeer was kritisch, maar bleef over het algemeen respectvol. Aan het eind van de avond kwam er meer ontspanning. De buurt blijkt niet enkel uit felle tegenstanders te bestaan, maar ook uit mensen die er neutraal in staan en voorstanders die zich gedeisd houden. (tekst gaat verder onder de foto)
De avond begon luchtig, met een onafhankelijke voorzitter die de spelregels uitlegde. Om de aanwezige verslaggever van Streekstad Centraal te introduceren, stelde de voorzitter de zaal gerust met betrekking tot het maken van geluidsopnames en foto’s door de verslaggever. “Als u iets niet wilt, gewoon zeggen”, sprak ze.
Een bewoner achter in de zaal reageerde daarop razendsnel: “Wij willen geen Fetura in de buurt!”. De opmerking zorgde voor luid gelach in de zaal en brak direct het ijs, waarna de voorzitter met een glimlach verduidelijkte dat ze doelde op de pers en niet op het raadsbesluit. Het zette de toon voor een avond die, ondanks de zware materie en de aanwezige frustraties, erg netjes verliep. (tekst gaat verder onder de foto)
Waar in de eerdere berichtgeving vooral de focus lag op de achtergehouden documenten en de kritiek van het buurtcomité, was er deze avond veel ruimte gereserveerd voor het verhaal van zorgorganisatie Esdégé-Reigersdaal en de gemeente Alkmaar zelf. Petra Moritz, al 43 jaar werkzaam bij Esdégé-Reigersdaal, nam de tijd om uit te leggen wie de twaalf toekomstige bewoners daadwerkelijk zijn.
“Er zijn heel veel beelden over deze mensen,” zei ze. “Maar ik ken ze. Het zijn eigenlijk hele leuke mensen.” Volgens Moritz gaat het om volwassenen die moeilijk lerend zijn en vaak ook kampen met psychiatrische problemen of verslaving. Veel van hen zijn in het verleden tussen wal en schip geraakt in de hulpverlening. (tekst gaat verder onder de foto)
In Fetura Extra krijgen ze een eigen appartement met begeleiding. Die begeleiding is 24 uur per dag aanwezig en kan helpen met dagelijkse zaken zoals opstaan, schoonmaken, koken of het vinden van dagbesteding. Volgens Esdégé-Reigersdaal is het doel dat bewoners weer een stabiel bestaan opbouwen. “Het is eigenlijk een gewoon huis met bijzondere bewoners,” aldus Moritz.
Ondanks deze geruststellende woorden van de zorginstelling, is de angst voor incidenten en onveilige situaties op straat niet verdwenen. Buurtbewoners Nico en Renée Appelman vatten het gevoel van veel wijkbewoners na afloop van de bijeenkomst treffend samen. “Je wordt gevraagd om iets onbekends te accepteren. Dat is de kern, en dat is gewoon lastig”, stelden zij. (tekst gaat verder onder de foto)
Renée Appelman trok een parallel met het verleden om de terughoudendheid van de buurt te verklaren: “Vijftig jaar geleden moest hier aan de overkant een vuilverbranding komen. Toen wisten we ook niet wat het was, maar iedereen verzekerde ons dat het goed zat. Dertig jaar later werd die gesloten omdat die teveel dioxine over ons uit stortte. En nu weten we ook niet wat er komt.”
Geconfronteerd met de uitspraak van de familie Appelman, toonde wethouder Robert te Beest zich na de bijeenkomst opvallend begripvol. “Ik vind dat mooi verwoord”, reageerde de wethouder. “Je gaat iets onzekers tegemoet en dat is altijd lastig en ingewikkeld.” (tekst gaat verder onder de foto)
Volgens Te Beest is dat precies de reden waarom de gemeente de zorgen uiterst serieus moet nemen en de dialoog moet blijven opzoeken. Hij benadrukte echter ook de bredere maatschappelijke verantwoordelijkheid van de gemeente. “Het zijn ook onze inwoners. Het zijn onze mensen die we ook een dak boven hun hoofd moeten geven”, stelde hij standvastig. Daarmee verschoof hij de discussie van de vraag óf de voorziening er komt, naar de vraag hóé deze er op een veilige manier kan komen.
Ondanks de wrijving over het gevoerde proces, gaf de gemeente aan stellig van plan te zijn om met de buurt in gesprek te blijven over de cruciale randvoorwaarden. Er moet, in overleg met de buurt, een onafhankelijke voorzitter komen om de gesprekken over een stevig veiligheidsconvenant te leiden. (tekst gaat verder onder de foto)
Er komt dus een veiligheidsconvenant, opgesteld met de buurt, en op ruimtelijk gebied praat de buurt in de marges ook nog mee; woningcorporatie Woonwaard organiseert in juni een thema-avond over de landschappelijke inpassing van het gebouw. Het moet de uitstraling van een agrarische boerderij krijgen, passend bij de dijk.
Uiteindelijk bleek de bereidheid in De Omval om het gesprek over de toekomst aan te gaan groter dan het eerdere protest deed vermoeden. Uit de samenvatting van de reactiekaarten die na afloop werden ingeleverd, blijkt dat de combinatie van presentaties en de mogelijkheid tot directe dialoog goed is bevallen bij de meeste aanwezigen. (tekst gaat verder onder de foto)
Enkele bewoners hebben zich op de avond zelf zelfs al aangemeld voor de vervolgsessies. Het lijkt erop dat een deel van De Omval, ondanks de blijvende vrees voor het onbekende en de terechte kritische vragen richting de gemeente, bereid is om samen met Esdégé-Reigersdaal te zoeken naar een veilige manier om de nieuwe bewoners straks te verwelkomen.