“Het gaat uiteindelijk niet alleen om ons, het gaat om de generaties na ons.” Met die woorden maakte voorzitter Arend Jan van den Beld woensdagavond in De Blinkerd duidelijk waarom hij en zijn medebestuursleden zich inzetten voor het behoud van het Buitencentrum Schoorlse Duinen.
Het enthousiasme is groot en de plannen zijn ambitieus, maar er zijn nog veel financiële vragen. Donderdagavond bespreekt de gemeenteraad van Bergen een motie die de gemeente een grotere rol moet geven bij het zoeken naar een oplossing.
Het bestuur van de nieuwe stichting trad woensdag voor het voetlicht. Een van de bestuursleden is juf Martha, geboren en opgegroeid in Schoorl en inmiddels directeur van de Teun de Jagerschool. Zij wil het buitencentrum behouden voor alle kinderen uit de omgeving, zodat ook toekomstige generaties er de natuur kunnen ontdekken en erover kunnen leren.
Natuureducatie is volgens Van den Beld de belangrijkste drijfveer. “Binnen leren, buiten beleven”, vatte hij de plannen samen. De stichting wil een nieuwe, interactieve tentoonstelling over de Schoorlse Duinen, hun bijzondere planten en dieren, klimaatverandering en natuurbeheer. Wat bezoekers binnen ontdekken, moeten ze vervolgens buiten zelf kunnen ervaren.
Daarnaast moet het buitencentrum een ontmoetingsplek blijven waar inwoners en recreanten samenkomen, een wandeling beginnen of na afloop koffie drinken.
De betrokkenheid is groot. Ongeveer 20.000 mensen ondertekenden een petitie voor behoud, jaarlijks komen volgens de stichting zo’n 400.000 bezoekers en ongeveer honderd vrijwilligers zijn actief. Van den Beld benadrukte dat die vrijwilligers onmisbaar zijn.
Het bestuur bestaat onder meer uit lokale ondernemers, een voormalige wethouder en mensen uit het onderwijs. Nieuwe ideeën en hulp zijn welkom. “Kom vooral bij ons langs, want we kunnen alles en iedereen gebruiken”, zei Van den Beld tegen de aanwezigen. (tekst gaat verder onder de foto)
Toch is enthousiasme alleen niet genoeg. De stichting wil het gebouw van Staatsbosbeheer overnemen en er een van de mooiste natuureducatiecentra van Nederland van maken. Voor de aankoop en de nieuwe tentoonstelling wordt voorlopig gerekend op ongeveer anderhalf miljoen euro.
Hoeveel Staatsbosbeheer voor het pand wil hebben, is nog onbekend. Eerst moet de natuurbeheerder een inventarisatie en taxatie uitvoeren. Van den Beld hoopt op een gunstige prijs en opperde zelfs een symbolische overdracht voor één euro. “Dat zou ik graag willen”, zei hij, al moet de stichting volgens hem realistisch blijven.
Een financiële uitdaging kan zich al in 2027 voordoen. Staatsbosbeheer heeft het voorgenomen einde van de exploitatie uitgesteld, maar hoe lang het centrum onder de huidige organisatie blijft draaien, is onduidelijk. Als de stichting eerder moet inspringen, kan maximaal 500.000 euro nodig zijn om het centrum open te houden. Ongeveer twee derde daarvan is bestemd voor personeel.
De dagelijkse exploitatie is volgens de stichting nu al ongeveer kostendekkend. Een bezoeker vroeg echter of daarbij ook de kosten van het gebouw zijn meegerekend. Dat blijkt niet volledig het geval. Bij overname krijgt de stichting ook te maken met onderhoud, verduurzaming en andere vastgoedlasten. Die kunnen de financiële haalbaarheid flink beïnvloeden. (tekst gaat verder onder de foto)
Van den Beld ziet ook kansen voor extra inkomsten uit de winkel, horeca en zaalverhuur. Verder wordt onderzocht of het centrum een regionaal VVV-informatiepunt kan worden. Daarmee kunnen bezoekers beter over het natuurgebied worden verspreid. “Pas op dat je niet aan je succes ten onder gaat”, waarschuwde hij. De natuur mag niet lijden onder de populariteit van de duinen.
De stichting zoekt steun bij fondsen, bedrijven, investeerders en inwoners. Het doel is om het gebouw en de exploitatie in 2028 over te nemen en vanaf 2029 een structureel sluitende begroting te hebben. Dat hangt onder meer af van afspraken met Staatsbosbeheer en de financiering.
Ook de gemeente Bergen komt nadrukkelijk in beeld. Achterin de zaal zaten veel Bergense raadsleden. Zij mengden zich niet in de discussie, maar willen niet aan de zijlijn blijven staan. Donderdagavond bespreekt de raad een motie die het college oproept zelf de regie te nemen bij een onderzoek naar de toekomst van het buitencentrum. Het initiatief komt van D66 en kan rekenen op steun van alle zeven fracties. (tekst gaat verder onder de foto)
De motie betekent niet dat de raad het reddingsplan van de stichting al steunt. De gemeente moet onafhankelijk onderzoeken wat mogelijk en financieel haalbaar is, zonder vooraf één exploitant aan te wijzen. Ook Staatsbosbeheer, ondernemers en maatschappelijke organisaties moeten daarbij worden betrokken.
Voor het onderzoek en de ondersteuning van maatschappelijke initiatieven willen de indieners maximaal 50.000 euro beschikbaar stellen. Het college moet in december een dekkingsvoorstel indienen. De eerste resultaten worden uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027 verwacht. (tekst gaat verder onder de foto)
D66-fractievoorzitter Klaas van der Kaaij was na de bijeenkomst nog meer overtuigd: “Deze avond maakt nog eens duidelijk hoe nodig het is dat de gemeenteraad deze motie aanneemt en de gemeente de rol pakt die we als raad in gedachten hebben.”
De stichting wil haar plannen op 1 december aan Staatsbosbeheer aanbieden. Afspraken over een overdracht zijn er nog niet. Maar woensdagavond werd duidelijk dat de initiatiefnemers meer willen behouden dan een gebouw: een plek waar ook toekomstige generaties de natuur van de Schoorlse Duinen kunnen ontdekken. Daarvoor bleek in De Blinkerd veel steun.