Wie de afgelopen dagen zijn fiets ineens niet meer kon vinden in de Alkmaarse binnenstad, denkt waarschijnlijk dat de tweewieler gestolen is. Maar er is ook een andere mogelijkheid. Stadswerk072 en de gemeentelijke handhaving zijn namelijk druk met de periodieke opruimactie van lokale wrak- en weesfietsen.
Dat zijn overigens de enige officiële en respectvolle termen die de stadsbeheerders hanteren. Voorbijgangers slingeren de rijwielen nog wel eens verwensingen als ‘zwerffiets’ of ‘kwakfiets’ naar het stuur, maar daar neemt Stadswerk072 nadrukkelijk afstand van. Een beetje respect graag voor het stalen ros.
Zo’n vier keer per jaar trekt handhaving door de binnenstad om de vaak overvolle fietsenrekken wat ademruimte te geven. Fietsen die al lange tijd ongebruikt staan, krijgen een rood label aan het frame. De boodschap is simpel: de eigenaar heeft twee weken de tijd om zijn karretje te verplaatsen. Blijft het brik – excuus de weesfiets – na die tijd nog staan, dan is er geen ontkomen meer aan en volgt onvermijdelijke afvoer. (tekst gaat verder onder de foto)
De grootte van de vangst is altijd weer een verrassing. Een woordvoerder van de stadsbeheerder licht toe: “Soms gaat het om enkele tientallen fietsen, maar er zijn ook rondes waarbij er wel 300 worden afgevoerd. Handhaving is vooraf meestal een halve dag tot twee dagen bezig met het labelen”.
Daar voegt de woordvoerder aan toe: “Daarna heeft Stadswerk072 nog een tot twee dagen nodig om alle fietsen op te halen en te registreren.” Dat ophalen gebeurt overigens niet gezellig fluitend met een bakfiets, maar met een flinke vrachtwagen en een strak staaltje logistiek. Soortgelijke acties vinden ook plaats rond de treinstations, waar tijdens schoolweken studenten van de opleiding Handhaving van het Talland College vaak een handje helpen. (tekst gaat verder onder de foto)
Toch eindigt niet elke fiets via de gebaande paden direct in de vrachtwagen. Sommige rijwielen maken eerst een verfrissende, zij het onvrijwillige, duik in de Alkmaarse grachten. Vraag dat maar aan Maaike. Haar trouwe fiets kreeg een rood label, waarna zij er een vriendelijk briefje aan hing om de handhavers te laten weten dat ze hem daar dagelijks voor haar deur stalt. Toch verdween de fiets. “Toen ie weg was, dacht ik eerst dat Stadswerk al was langsgeweest”, vertelt ze.
De werkelijkheid bleek anders en natter. Onbekenden hadden in een baldadige bui een hele reeks fietsen in de Oudegracht gesmeten. Gelukkig schoot een buurtbewoner als amateur-magneetvisser te hulp. Met zijn gereedschap wist hij maar liefst elf onderwaterfietsen weer op de kant te trekken. Er lagen er nóg meer, maar de visser vond het wel mooi geweest, zeker toen een zware scooter op de bodem onwrikbaar bleek. (tekst gaat verder onder de foto)
De elf opgeviste rijwielen, waaronder die van Maaike, lagen op de hoek van de Oudegracht en het Ritsevoort nog maar net na te druipen in de zon, toen het opruimteam in de vrachtwagen de hoek om kwam. De geplande opruimactie was immers volop gaande en precies op dat moment was de Oudegracht aan de beurt. Het team van drie handhavers en drie werklieden zag de modderige ‘druipfietsen’ liggen en laadde Maaike’s fiets, samen met zijn tien lotgenoten, alsnog resoluut in.
Zo verdween de tweewieler van Maaike ironisch genoeg alsnog naar het fietsdepot aan de Herculesstraat. Daar worden alle binnengebrachte fietsen geregistreerd in iLost, een online zoekmachine voor gevonden voorwerpen. Wie zijn fiets mist, kan daar kijken of zijn eigendom ertussen staat. (tekst gaat verder onder de foto)
Eigenaren krijgen vervolgens dertien weken de tijd om hun fiets kosteloos op te halen, waarbij een passend sleuteltje vaak al voldoende bewijs is. Haal je hem niet op, dan wordt de gemeente eigenaar. Verdwijnen doen ze echter niet: de rijwielen worden vaak aan maatschappelijke organisaties gegeven, die ze opknappen voor mensen die wel een fiets kunnen gebruiken.
Ook Maaike heeft zich inmiddels gemeld bij Stadswerk072 en gaat binnenkort met haar sleuteltje langs. Ze toont best begrip voor de opruimers en realiseert zich dat haar fiets in het depot waarschijnlijk een stuk veiliger staat dan langs de gracht waar ze ‘m altijd neerkwakt – excuus: parkeert. Toch wil ze nog wel even één ding rechtzetten: “Mijn barreltje doet het nog prima en is geen weesfiets! En ook geen wrak, kwak of zwerffiets!” (tekst gaat verder onder de foto)
Voor wie nu twijfelt of zijn fiets misschien ook bij zo’n actie is meegenomen: de gemeente adviseert om eerst te kijken op iLost. Grote kans dat hij daar gewoon terug te vinden is. Zo niet, dan is er misschien nog hoop dankzij het magneetvissen.