Wie in de regio Alkmaar de kraan opendraait, krijgt vrijwel overal water binnen met meer PFAS dan het RIVM adviseert. Op sommige plekken is het verschil behoorlijk groot. In Alkmaar en een groot deel van de regio is 11,6 nanogram per liter gemeten. In onder meer Castricum en Uitgeest loopt dat op tot 14,3 nanogram. De richtwaarde van het RIVM ligt op 4,4 nanogram per liter. Toch is er geen reden om de kraan dicht te laten.
Dat blijkt uit onderzoek van Greenpeace. De milieuorganisatie verzamelde openbare meetgegevens van de tien drinkwaterbedrijven in Nederland en zette die op een rij. Daardoor is per gebied te zien hoeveel PFAS in het kraanwater is aangetroffen.
Binnen onze regio zijn grofweg twee waarden te zien. In Alkmaar, Dijk en Waard, Heiloo, Bergen, Schoorl, Groet, Egmond en de Schermer gaat het om 11,6 nanogram per liter. Dat is ruim tweeënhalf keer de richtwaarde die het RIVM adviseert.
Wie iets zuidelijker of westelijker woont, krijgt met een hogere waarde te maken. In Castricum, Uitgeest en De Rijp is 14,3 nanogram per liter gemeten. Dat is ruim drie keer de richtwaarde van het RIVM.
De rode cijfers klinken alarmerend, maar betekenen volgens het RIVM niet dat het kraanwater in onze regio onveilig is. De richtwaarde van 4,4 nanogram is namelijk iets anders dan de wettelijke grens waaraan drinkwaterbedrijven moeten voldoen. Het kraanwater voldoet nog altijd aan die wettelijke eisen. (tekst gaat door onder de foto)
“Het is niet zo dat we acuut gevaar lopen door het drinken van kraanwater”, zeft RIVM-woordvoerder Coen Berends tegen NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal. “Maar het is een feit dat we te veel PFAS binnen krijgen. Ongeveer een kwart komt door kraanwater, de rest door voedsel.”
PFAS is een verzamelnaam voor duizenden chemische stoffen. Ze worden gebruikt in allerlei producten omdat ze bijvoorbeeld water, vet en vuil afstoten. Het grote nadeel is dat de stoffen nauwelijks afgebroken kunnen worden. Daardoor blijven ze lang in het milieu aanwezig en kunnen mensen ze via onder voedsel en drinkwater binnenkrijgen.
Te veel PFAS binnenkrijgen kan op langere termijn schadelijk zijn voor de gezondheid. Het RIVM wil daarom dat mensen zo weinig mogelijk van deze stoffen binnenkrijgen. De hoeveelheid die Nederlanders via verschillende bronnen samen binnenkrijgen, ligt momenteel te hoog.
De richtwaarde van 4,4 nanogram per liter is wel veel strenger dan de wettelijke grens voor drinkwater. Dat verschil komt doordat er na het vaststellen van de Europese regels nieuwe kennis beschikbaar kwam over de mogelijke gevolgen van PFAS voor de gezondheid. (tekst gaat door onder de foto)
“Het RIVM adviseerde daarom eerder aan de Nederlandse overheid al om voor PFAS in drinkwater een strengere richtwaarde te gebruiken”, legt Berends uit. “In plaats van 100 nanogram PFAS per liter adviseert het RIVM nu 4,4 nanogram per liter.” Greenpeace heeft die strengere waarde naast de metingen gelegd. Daardoor kleuren grote delen van Noord-Holland nu rood.
Ondanks de hogere waarden is overstappen op flessenwater volgens het RIVM niet nodig. “De PFAS-waarden moeten naar beneden, maar dit betekent niet dat we moeten stoppen met het drinken van kraanwater”, benadrukt Berends.
Ook Greenpeace vindt dat inwoners de oplossing niet bij zichzelf hoeven te zoeken. “De oplossing ligt niet in het overstappen op plastic flessen water, maar in het stoppen van de chemische industrie die maar door blijft gaan met het produceren en lozen van PFAS”, zegt Eline Bosman van de milieuorganisatie.
Drinkwaterbedrijf PWN, dat een groot deel van Noord-Holland van drinkwater voorziet, kent de meetwaarden. De gegevens die Greenpeace heeft gebruikt zijn afkomstig uit metingen van de waterbedrijven zelf. “De cijfers zijn voor ons dus niet nieuw en we nemen het serieus”, laat PWN weten.
Voor inwoners van Alkmaar, Dijk en Waard, Bergen, Heiloo, Castricum, Uitgeest en de omliggende dorpen verandert er voorlopig dus niets aan het advies: kraanwater kan gewoon worden gedronken. (hoofdfoto: Pixabay/Ralf Ruppert)