Kritiek op weigeren opvang aan daklozen in Alkmaar: “Niet voor de lol”

Verlaten kamp onder een viaduct met verspreide huishoudelijke artikelen en rommel.

De gemeente Alkmaar heeft in het jaar 2025 zeker drie keer, maar vermoedelijk vaker, geweigerd opvang te verlenen aan daklozen. Daarover heeft de fractie van GroenLinks-PvdA raadsvragen gesteld. Volgens de partij is het weigeren van opvang in tegenspraak met de zorgplicht van de gemeente: “De daklozenopvang is het allerlaatste redmiddel.”

Alkmaar worstelt al langer met het vraagstuk. Ook GroenLinks-PvdA herkent het beeld dat er steeds meer dak- en thuislozen in de gemeente zijn. Ze zwerven rond het Bolwerk, maar verspreiden zich ook naar de woonwijken rond het centrum. Eerder was er aandacht voor overlast in de Spoorbuurt.

Streekstad Centraal ontvangt inmiddels ook meldingen van overlast uit Huiswaard, aan de andere kant van het kanaal. GroenLinks-PvdA signaleert dat er ook in De Mare steeds meer daklozen opduiken. “Inwoners geven aan zich
hierdoor onveilig te voelen.” (tekst gaat door onder de foto)

Onderdeel van een rode en zwarte fietsbel ligt kapot op de stoep tegen een bakstenen muur aan.
Vervuiling en vandalisme zijn een punt van zorg in de Spoorbuurt (foto: aangeleverd)

Juist ook om dat gevoel van onveiligheid tegen te gaan is er in de gemeente opvang mogelijk voor wie geen dak boven het hoofd heeft. Maar uit drie gevallen waarbij een dakloze bezwaar heeft gemaakt, komt naar voren dat Alkmaar er soms voor kiest om de aanvraag van nachtopvang af te wijzen.

Daarover verbazen de raadsleden van GroenLinks-PvdA zich wel: “Wat GroenLinks-PvdA betreft zijn dit minimaal drie weigeringen te veel. Ongetwijfeld zijn er meer mensen die voor de nachtopvang worden geweigerd, maar die niet in bezwaar gaan.” Al langer is er politieke verdeeldheid over daklozen in Alkmaar.

In antwoord op technische vragen van de partij legt de gemeente uit dat de beslissing in principe bij opvangorganisatie dnoDoen ligt. “Voor de beoordeling van toegang tot de maatschappelijke opvang, heeft de gemeente dnoDoen gemandateerd. Mensen die gebruik willen maken van de maatschappelijke opvang kunnen zich bij de centrale voordeur van dnoDoen melden.” (tekst gaat door onder de foto)

Mensen zetten een picknicksetting op in een park met een tafel, stoelen en een groot bord op de grond.
Op WereldDaklozendag werd aandacht gevraagd voor de problematiek (foto: Streekstad Centraal)

In de beantwoording erkende het college verder dat het in één van de gevallen ging om een volwassene met een kind, die dus toch de opvang werd geweigerd. GroenLinks-PvdA dringt er in de kritische vragen op aan in ieder geval deze vorm van opvang, aan kinderen dus, altijd toe te staan.

Maar meer in zijn algemeenheid pleit de partij er dus voor opvang te verzekeren voor iedereen: “Waarom moeten mensen een aanvraag doen voor een bed in de maatschappelijke opvang, in plaats van direct toegang te krijgen? Ervan uitgaande dat niemand voor de lol aan klopt bij maatschappelijke opvang, lijkt een weigering meteen te leiden tot slapen op straat.”

En ook dat slapen op straat roept wel vragen op. Uit onderzoek van het tijdschrift De Groene Amsterdammer blijkt dat de gemeente Alkmaar tenten waarin daklozen sliepen heeft weggehaald. Vragen daarover van De Groene Amsterdammer heeft de gemeente niet willen beantwoorden, staat te lezen in het artikel.

GroenLinks-PvdA doet een nieuwe poging: “Staat het college ervoor open te onderzoeken waar wel in de openbare ruimte een waterdichte slaapplek mag worden gecreëerd door mensen die bij de opvang zijn geweigerd?”

Het college wees er in eerdere communicatie al wel op dat de voorwaarden voor daklozenopvang met ingang van dit jaar helderder zijn opgesteld, om discussies te vermijden. Een uitgebreid antwoord op de vragen van GroenLinks-PvdA volgt later.