Terwijl partijen eindsprint inzetten legt burgemeester Heiloo democratie uit

Een vrouw spreekt voor een klas met kinderen, er is een projectie op een scherm en een Nederlandse vlag hangt op de achtergrond.

Woensdag zijn de verkiezingen voor alle gemeenteraden in de regio. Dit weekend zetten in de hele regio alle politieke partijen hun eindsprint in. In direct contact met de inwoners doen kandidaten een laatste poging om zich met hun charme en standpunten te verzekeren van de stem van zoveel mogelijk 18-plussers in hun gemeente.

In tegenstelling tot politieke partijen hebben burgemeesters geen rol in de campagnes. Volgens de Nederlandse bestuurlijke traditie staan zij boven de partijpolitiek. Hun taak is om het democratische proces te bewaken en inwoners aan te moedigen gebruik te maken van hun stemrecht, zonder zelf een voorkeur uit te spreken.

Dat principe geldt zelfs wanneer een burgemeester lid is van een politieke partij. In hun functie spreken zij zich nooit uit over de verkiezingsstrijd en nemen zij geen deel aan campagneactiviteiten. (tekst gaat verder onder de foto)

Verlicht bord met verkiezingsposters voor de gemeenteraadsverkiezingen in Heiloo op 18 maart 2026.
De burgemeester van Heiloo kon uitleggen dat er in haar gemeente keuze is uit zes partijen. (foto: Streekstad Centraal)

Een voorbeeld van die neutrale rol was deze week te zien in Heiloo. Burgemeester Mascha ten Bruggencate bezocht een klas van de Radboudschool om leerlingen uit groep 6 en 7 uitleg te geven over democratie en de gemeenteraadsverkiezingen.

Tijdens de les vertelde zij hoe de gemeenteraad werkt, welke rollen raadsleden, wethouders en de burgemeester hebben en waarom verkiezingen een belangrijk onderdeel zijn van het lokale bestuur. De leerlingen stelden vragen over onder meer wie beslist over speelplekken, waarom kinderen nog niet mogen stemmen en waarom in Nederland met een rood potlood wordt gestemd.

Volgens Ten Bruggencate is het belangrijk dat kinderen al vroeg leren hoe democratie werkt, ook al zijn zij nog niet stemgerechtigd. Zo krijgen zij inzicht in hoe besluiten in hun gemeente tot stand komen en waarom verkiezingen belangrijk zijn. (tekst gaat verder onder de foto)

Vrouw glimlachend voor een microfoon met een scherm op de achtergrond waarop een gebouw en de tekst 'Gemeente Heiloo' te zien zijn.
Burgemeester Masscha ten Bruggencate van Heiloo.

Met de verkiezingsdag in zicht richten politieke partijen zich de komende dagen op het overtuigen van kiezers. Burgemeesters en gemeenten beperken zich tot het faciliteren van het proces: het organiseren van stemlokalen en het informeren van inwoners over hoe en waar zij kunnen stemmen.

De centrale boodschap blijft daarbij voor alle inwoners hetzelfde: maak gebruik van het stemrecht. Dat is volgens bestuurders en verkiezingsorganisaties een essentieel onderdeel van de lokale democratie.

Woensdag 18 maart gaan de stemlokalen in de regio open. Dan bepalen inwoners wie de komende vier jaar plaatsneemt in de gemeenteraad.