In de grote zaal in TAQA Theater De Vest vond woensdagavond het verkiezingsdebat De Stem van Alkmaar plaats. Veertien partijen gingen er met elkaar in gesprek over zes thema’s die door inwoners zijn aangedragen. Allemaal live te volgen via Streekstad Centraal. Het doel: duidelijkere keuzes, eerlijke antwoorden en minder politieke taal.
De avond begint met een poëtisch optreden van woordkunstenaar Luan Buleshkaj, die de zaal meeneemt in een verhaal over de vraag wat voor stad Alkmaar wil zijn. Daarna neemt moderator Bahram Sadeghi het over. Met kleine grapjes en scherpe vragen houdt hij het tempo erin.
Tussen de debatrondes door zorgt de Alkmaarse muzikant Dean Presley voor korte optredens. Dat blijkt een schot in de roos. “Dat was echt slim gedaan,” zegt een bezoeker na afloop. “Na zo’n muziekstuk zit je er weer helemaal bij.”
De eerste ronde gaat over wonen. Forum voor Democratie wil Alkmaarders voorrang geven op de woningmarkt. “De Alkmaarder moet weer op één staan. We kunnen ervoor kiezen om eigen inwoners voorrang te geven op woningen.” Volgens de partij worden er nu te veel ‘postzegelwoningen’ gebouwd. Andere partijen reageren daar kritisch op. (tekst loopt door onder de foto)
CDA wijst op het belang van het juiste type woningen. “Als je kijkt naar wat Alkmaarders willen, zijn dat vaak kleinere woningen. Door dat soort woningen te bouwen ontstaat er ook doorstroming.” De Partij voor de Dieren vindt dat de discussie te veel draait om nieuwbouw. “Niet de stad volbouwen, maar slim omgaan met leegstand en bestaande ruimte.” Volt ziet juist kansen in nieuwe woonvormen. “Met kleinere woningen van bijvoorbeeld veertig vierkante meter kun je starters sneller een plek geven.”
De Seniorenpartij Alkmaar wijst op betaalbaarheid. “Een woning van twee ton klinkt mooi, maar daar moet ook nog een ontwikkelaar voor komen. Dat is niet zo eenvoudig.” Tijdens het debat ontstaat spanning wanneer Forum voor Democratie het aantal statushouders op de woningmarkt noemt. “We mogen ervoor kiezen om ze achteraan in de rij te laten staan.” Andere partijen zijn het daar niet mee eens.
In de tweede ronde bespreken Status Quo, Belangen Alkmaarse Samenleving (BAS), Volt en Leefbaar Alkmaar de toekomst van de economie en voorzieningen in de stad. Status Quo benadrukt het belang van participatie en inspraak. “Over tien jaar is Alkmaar een gemeente waar je fijn kan wonen, waar genoeg te doen is en waar leegstand beter wordt benut.” Volt ziet kansen in creatieve broedplaatsen. “Alkmaar heeft statistisch gezien veel minder broedplaatsen dan omliggende gemeenten. Dat missen we echt.” (tekst loopt door onder de foto)
BAS kijkt naar werkgelegenheid. “Als Alkmaar groeit met dertigduizend inwoners, moeten we ook ruimte hebben voor werk. Anders hebben we straks geen banen.” Leefbaar Alkmaar stemt daarmee in. “Ondernemers zijn geen probleem, maar de motor van de stad.”
Wanneer moderator Sadeghi vraagt of leegstand bestraft moet worden, lopen de meningen uiteen. “Bij langdurige leegstand, en dan bedoel ik een half jaar, mogen sancties opgelegd worden”, vindt Leefbaar Alkmaar. Volt is het daarmee eens, BAS niet. “Als er geen vraag is naar een pand, kun je een eigenaar niet straffen. Dus dan moeten we ze ook niet beboeten.” Status Quo wil vooral stimuleren. “We moeten juist stimuleren om wel te verhuren en de regeltjes weghalen.”
Dan is het tijd voor veiligheid. VVD, OPA, SP, CDA en D66 gaan met elkaar in gesprek. De VVD pleit voor meer handhavers. “Als mensen zich ’s avonds niet veilig voelen, moeten we daar meteen iets aan doen.” OPA wil een harde aanpak van overlast. “Straattuig moet worden aangepakt. Met meer camera’s en strengere handhaving.”
SP waarschuwt juist voor te veel repressie. “Als je mensen alleen maar oppakt, worden ze zorgmijders. Dan wordt het probleem alleen maar groter.” CDA zoekt een middenweg. “Handhaven waar de wet wordt overtreden, maar ook inzetten op begeleiding en zorg.” Volgens D66 liggen de oorzaken vaak dieper. “Problemen zoals schulden en sociale problemen spelen vaak een grote rol.” (tekst gaat door onder de foto)
In de vierde ronde discussiëren Forum voor Democratie, SP, ChristenUnie en GroenLinks/PvdA over de energietransitie. Forum voor Democratie wil het plan om Alkmaar aardgasvrij te maken pauzeren. “Niet iedereen wil dit en sommige bewoners zitten nu letterlijk in de kou.” Ook SP ziet problemen in de uitvoering. “Het moet niet twee keer zo duur worden. Mensen mogen niet in de kou zitten.”
GroenLinks/PvdA wil juist doorpakken. “Als we in 2050 aardgasvrij willen zijn, moeten we nu stappen zetten. Pauzeren? Nee. Time is up.” De ChristenUnie benadrukt dat de overgang eerlijk moet verlopen. “We moeten mensen die het niet kunnen betalen helpen via subsidies en isolatie.”
Dan bespreken GroenLinks/PvdA, Leefbaar Alkmaar, Status Quo, D66 en SPA wie in Alkmaar buiten de boot vallen. “Eén op de tien kinderen groeit op in armoede. Dat moeten we aanpakken”, begint GroenLinks/PvdA. Leefbaar Alkmaar haakt daarop in en benadrukt dat brede welvaart niet alleen in de binnenstad speelt. “Brede welvaart betekent dat iedereen moet kunnen meedoen.” (tekst gaat door onder de foto)
Status Quo kijkt naar een andere oplossing en pleit ervoor om bewoners zelf meer invloed te geven door middel van wijkbudgetten. “Laat bewoners zelf beslissen wat belangrijk is in hun buurt.” D66 kijkt vooral naar de langere termijn en de ontwikkeling van de stad. “Een leefbare stad gaat niet alleen over woningen, maar ook over voorzieningen en veilige buurten.” De Seniorenpartij Alkmaar legt vervolgens de nadruk op voorzieningen dichtbij huis. “Als voorzieningen verdwijnen wordt de wereld voor mensen kleiner.”
De laatste ronde gaat over mobiliteit en bereikbaarheid. OPA, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, VVD en BAS gaan met elkaar in debat over hoe een groeiende stad bereikbaar blijft. OPA benadrukt keuzevrijheid van de inwoners. “Mensen moeten zelf kunnen kiezen hoe ze zich verplaatsen.”
De ChristenUnie legt de nadruk op verkeersveiligheid en ziet vooral een rol voor lagere snelheden in de stad. “Kinderen moeten veilig naar school kunnen. En als dat betekent dat auto’s minder hard mogen, moeten we die keuze maken.” Wanneer het gesprek weer richting autoverkeer gaat, reageert de Partij voor de Dieren zichtbaar kritisch. “Ik hoor hier vooral auto, auto, auto, maar het moet ook over fietsen gaan.” (tekst gaat door onder de foto)
De VVD probeert de discussie vervolgens wat te nuanceren. Volgens de partij moet er per situatie gekeken worden wat het beste werkt. “Op sommige plekken kan vijftig, op andere plekken moet het dertig zijn.” BAS wijst ondertussen op de belangen van ondernemers en bereikbaarheid van de stad. “Ondernemers moeten de stad in kunnen met hun bedrijfsbus. Maar iedereen moet ook veilig zijn op de fiets. Dus we moeten kijken naar een veilige snelheid.”
Tijdens het debat kan het publiek via stellingen ook zelf reageren. Dat wordt enthousiast ontvangen. “Het is leuk dat je niet alleen zit te luisteren, maar ook je eigen mening kan geven,” zegt een bezoeker. Toch missen sommige aanwezigen een echt fel debat. “Het bleef soms een beetje netjes,” zegt een andere bezoeker. “Ik had wel wat meer echte discussie willen zien.”
Over de moderator Bahram Sadeghi zijn bezoekers juist positief. “Hij hield het tempo erin en stelde scherpe vragen. Daardoor bleef het spannend om naar te kijken.” Met nog maar vier procent twijfelaars aan het eind van de avond lijkt het debat zijn doel te hebben bereikt.