Het schiet niet erg op met de woningbouw, dat is bijna iedereen wel bekend. In de regio valt het nog mee in Castricum, maar in de andere gemeenten is er nog veel te doen. Vooral in Alkmaar, waar pas 19 procent van het aantal beoogde nieuwe woningen in de Woondeal 2022-2030 is gerealiseerd. De vertraging heeft deels te maken met het omvangrijke voorbereidingsproces. Hier valt volgens experts nog veel te stroomlijnen.
De Alkmaarse Woondeal geeft een streven aan van 9.600 nieuwe woningen in de periode 2022-2030. Daarvan is nu grofweg halverwege iets minder dan een vijfde van opgeleverd, telde data-analysebedrijf Matrixian namens NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal. Alkmaar staat op een kaartje rood gekleurd. Maar goed, zodra de drie wooncomplexen aan het Jaagpad klaar zijn komen er in één klap zo’n 410 woningen bij, en op Overstad schiet de bouw van de woontorens met totaal ruim 270 appartementen ook al aardig op.
Heiloo heeft tot nu toe 25 procent van de beoogde 1350 woningen gerealiseerd en Dijk en Waard zit daar met 29 procent van 7150 woningen iets boven. Bergen staat voorlopig op 35 procent van het streefgetal van 650 nieuwe woningen. Deze gemeenten staan op de kaart van Matrixian oranje gekleurd. Castricum is als enige regiogemeente geel gekleurd. Hier is 58 procent van het beoogde aantal van 950 nieuwbouwwoningen gereed. (tekst gaat verder onder de foto)
Gemeenten die achter lopen op hun Woondeal wijzen op meerdere obstakels. Eén vijfde noemt de stikstofregels en verder zorgen regeldruk en bezwaarprocedures voor tijdverlies. Een extreem voorbeeld van een slepende bezwaarprocedure is te vinden in Enkhuizen. Daar heeft de bouw van een nieuwe woonwijk tien jaar stil gelegen. Pas recent gaf de Raad van State groen licht.
Dichterbij, in Heiloo, loopt de verhuizing van transportbedrijf Van der Steen naar de Vennewatersweg al meerdere jaren vertraging op. De beoogde locatie ligt in agrarisch gebied, waar een transportbedrijf eigenlijk niet thuishoort. Stichting Heilloze Weg vocht het plan met succes aan bij de Raad van State. De hoogste bestuursrechter laat de deur echter wel op een kier voor Van der Steen en gemeente Heiloo. Ze krijgen een half jaar de tijd om de beoogde verhuizing goed te onderbouwen. (tekst gaat verder onder de foto)
Geurt van Randeraat is provinciaal bouwambassadeur en zijn taak is om vastgelopen nieuwbouwprojecten vlot te trekken. Ook hij ziet dat bezwaren vertragingen opleveren. “Het is heel erg dubbel. Iedereen heeft het recht wat te vinden als er iets in de achtertuin plaatsvindt. Fijn ook natuurlijk, dat dat in ons land zo werkt. Én we hebben daar soms last van.”
Toch begint er iets te schuiven, ziet Van Randeraat. Een adviesgroep bood kabinet-Schoof vorige zomer een aantal oplossingen om de woningbouw te versnellen en goedkoper te maken, onder andere door de bezwaarprocedure te vereenvoudigen. Emeritus hoogleraar Friso de Zeeuw maakt deel uit van die groep en zegt dat er nog veel te stroomlijnen is. Hij waarschuwde al voordat de Woondeals werden ondertekend dat ze onrealistisch waren. “Je wekt verwachtingen die je niet waar kan maken.” (tekst gaat verder onder de foto)
De adviesgroep vindt onder andere dat de drempels voor formele bezwaren en hoger beroepen tegen woningbouwplannen omhoog moeten, en dat hoger beroepen voorrang moeten krijgen bij de Raad van State. De Zeeuw stelt zelf voor om formele bezwaren direct bij de Raad van State neer te leggen. Het nieuwe kabinet heeft al laten weten versobering te willen en met de voorstellen van de adviesgroep aan de slag te gaan.
Maar ook gemeenten kunnen processen stroomlijnen en het zichzelf makkelijker maken. Bouwambassadeur Van Randeraat wijst naar een Haarlems project met honderd woningen, dat bij de Raad van State sneuvelde omdat er één parkeerplek te weinig was ingetekend. Had de gemeente maar enige speling in haar parkeerbeleid ingebouwd voor dergelijke uitzonderingen. De ervaring leert dat een grondig participatieproces werkt. Ja, overleg met omwonenden en andere belanghebbenden duurt misschien langer maar het kan een hoop gedoe voorkomen.