De gemeente Alkmaar bevestigt dat er signalen zijn dat de verhuur van nieuwe woningen door woningbouwcorporaties geen vanzelfsprekendheid is. De fractie van BAS had daar al zorgen over geuit. Woningen die zijn gereserveerd voor sociale verhuur, worden niet aangekocht door de corporaties en moeten dus mogelijk op een andere manier worden verhuurd.
Nederland kent een gereguleerde huurmarkt. Een deel van de woningen, ook nieuwbouwwoningen, wordt gereserveerd voor sociale huur. Zo zou er altijd aanbod moeten zijn van betaalbare woningen voor doelgroepen die dure koopwoningen of privéhuur niet op kunnen hoesten. Binnen de campagnes voor de komende verkiezingen is het een veel ingezet topic.
De praktijk is echter al jaren weerbarstig. Er is een tekort aan sociale huurwoningen, de wachtlijsten zijn lang. Tegelijk stijgen de prijzen van de andere woningen hard, waardoor er een gapende kloof is ontstaan op de woningmarkt. Iets dat landelijk speelt, en Alkmaar is er niet van uitgezonderd. (tekst gaat door onder de foto)
Alkmaar staat telfs voor een grote woningbouwopgave. Daarbij geldt dat de gemeente een deel van de woningen voor sociale verhuur blijft reserveren, maar daarnaast bestaat er ook zoiets als ‘sociale koop’. Dat zijn koopwoningen die voor een verhoudingsgewijs laag bedrag in de verkoop gaan. Door een deel van de woningvoorraad toe te wijzen aan deze categorie komt het percentage sociale huur nog wat lager uit.
Het zijn er nu al wat minder dan sommige partijen willen, en die nieuwe socialehuurwoningen van Alkmaar komen óók nog eens niet bij de woningcorporaties terecht, signaleerde Gosse Postma van BAS. Die willen er om uiteenlopende redenen niet aan.
Het college erkent dat het probleem voorkomt: “De gemeente heeft bericht ontvangen van één ontwikkelaar dat de drie in Alkmaar actieve corporaties geen sociale-huurwoningen zullen afnemen in zijn project. Maar de gemeente ontvangt ook bredere signalen dat de afname van deze woningen door corporaties onder druk staat.” (tekst gaat door onder de foto)
De corporaties in de regio kunnen allerlei redenen hebben om van aankoop af te zien. Niet iedere woning voldoet automatisch aan alle eisen. In reactie op vragen van Streekstad Centraal, legt Woonwaard uit dat er ook financiële afwegingen meespelen.
“Het belangrijkste punt voor corporaties is het afschaffen van de vennootschapsbelasting door het rijk”, verklaart de woordvoerder van Woonwaard. “Dat zou onze investeringscapaciteit flink vergroten” – maar het is dus nog niet zo ver. Dat leidt er juist bij projecten door commerciële partijen toe dat corporaties afzien van aankoop. “Dit zijn voor corporaties relatief dure projecten. Daarnaast kan het natuurlijk voorkomen dat het aangeboden product de woningzoekenden van de corporaties niet past.”
Woonwaard wijst er wel op dat er voor de komende jaren toch heel wat op de rol staat, de corporaties zitten niet stil, ook Woonwaard niet. “Vooralsnog geldt nog steeds dat de drie corporaties in Alkmaar tot en met 2030 nog circa 2.500 sociale huurwoningen opleveren. Vanaf 2031 zal de productie naar ongeveer 150 woningen per jaar gaan.” (tekst gaat door onder de foto)
In het nieuwe regeerakkoord is nu een eerste stap gezet naar afschaffing van de VPB. Het kabinet is voornemens de VPB met 20-25% te verlagen vanaf 2031. Het is weliswaar een eerste stap, maar deze stap is helaas onvoldoende om het grote tekort aan investeringscapaciteit te compenseren.
Alkmaar probeert waar nodig wel een bemiddelende rol te spelen. “Voor de gemeente is van belang dat ook in dit project het benodigde aandeel sociale-huur tot stand komt”, legt het college uit. De gemeente is dus in gesprek met de ontwikkelaar.
Maar daarmee is allesbehalve zeker dat de partijen er nog uitkomen. Dan blijven de woningen dus ‘over’, de corporaties kunnen voet bij stuk houden. “De uitkomst zou kunnen zijn dat de sociale-huurwoningen in beheer komen bij een particuliere verhuurder”, erkent het college.
De gemeente zal ook met de verschillende corporaties in gesprek gaan over de kwestie.