Een parkeerplaats waar op een warme zomerdag bloemen tussen de auto’s groeien. De Molen van Piet die na een flinke metamorfose weer vrij in de wind staat. Voor Paul Weidema van Stadswerk072 zijn het projecten waar jarenlang over is nagedacht, getekend en overlegd. Nu blijken ze samen goed voor een plek op het wereldpodium: Alkmaar behoort tot de laatste drie kandidaten voor een AIPH World Green City Award.
De gemeente is met de inzending Like Alkmaar finalist in de categorie Living Green for Water. Daarmee neemt Alkmaar het in Hong Kong op tegen Melaka in Maleisië en Bunia in de Democratische Republiek Congo. In totaal zijn wereldwijd 21 finalisten gekozen, verdeeld over zeven categorieën. Alkmaar is de enige Nederlandse finalist. (tekst gaat verder onder de foto)
Voor Weidema zit de bijzonderheid juist niet in één spectaculair project. “Met de inzending Like Alkmaar laten we zien hoe we op allerlei plekken in de stad vergroening inzetten als antwoord op vraagstukken rond wateroverlast, droogte, hittestress en biodiversiteit”, zo verklaart hij de nominatie. “De kracht zit juist in de optelsom van verschillende projecten die samen hebben geleid tot deze internationale nominatie.” (tekst gaat verder onder de foto)
Wie die optelsom wil zien, hoeft niet ver te zoeken. Vijf Alkmaarse projecten vormen samen het verhaal: de Laat, het Bolwerk rond de Molen van Piet, het Urkplein, de Hans de Riesstraat en de Arubastraat. Twee liggen in en rond de binnenstad, de andere drie in Alkmaar-Noord.
Vooral die laatste locatie kent inmiddels een eigen succesverhaal. Streekstad Centraal stond eerder op de parkeerplaats aan de Arubastraat toen daar, bijna op bestelling, een flinke regenbui viel. Waar vroeger een grauwe stenen vlakte met straatkolken lag, zakte het water nu tussen de begroeiing de bodem in. De parkeerplaats is tegelijkertijd parkeerplaats én groene ruimte geworden. (tekst gaat verder onder de foto)
Het project won eerder al de landelijke Park Positive Impact Trofee. “Eigenlijk een kleine prijs als je dat zou vergelijken met een eerdere Europese prijs, laat staan de Award waar we nu voor genomineerd zijn”, zo licht Weidema toe. De projectleider brengt daarmee de Green Cities Europe Award nog eens in herinnering, die al in 2022 in de wacht werd gesleept. “Deze methode valt dus internationaal op en spreekt tot de verbeelding.” (tekst gaat verder onder de foto)
Weidema was toen al zichtbaar trots op wat er uit de plannen was gegroeid. “Ik vind het schitterend. Je bedenkt zoiets op een tekentafel, en dan is het heel mooi om te zien hoe zoiets in de praktijk uitpakt”, vertelde hij in februari. “Volgens mij is het nu een voorbeeld voor hoe parkeerplaatsen in de toekomst overal in Nederland ingericht kunnen worden.” (tekst gaat verder onder de foto)
Een heel ander gezicht van dezelfde aanpak is te vinden rond de Molen van Piet. Daar begon het verhaal eigenlijk met een praktisch probleem: bomen namen een deel van de windvang van de monumentale molen weg. Wat begon als een zoektocht naar een oplossing daarvoor, groeide uit tot een veel grotere herinrichting van het Bolwerk. (tekst gaat verder onder de foto)
Het betekende bomen snoeien en weghalen, nieuwe soorten planten en het historische park opnieuw inrichten. Daarbij moest rekening worden gehouden met onder meer de molen, bomen, vleermuizen en andere dieren. Ook dat project maakt nu deel uit van Like Alkmaar: volgens de gemeente laat het zien hoe klimaatadaptatie, erfgoed en de kwaliteit van de openbare ruimte samen kunnen gaan. (tekst gaat verder onder de foto)
Dat een verzameling van zulke lokale ingrepen nu internationaal wordt bekeken, geeft de nominatie extra gewicht. De AIPH World Green City Awards zijn bedoeld voor steden die groen gebruiken bij vraagstukken als klimaatadaptatie, biodiversiteit, leefbaarheid, gezondheid en waterbeheer. Projecten worden daarbij onder meer beoordeeld op impact, innovatie, schaalbaarheid en maatschappelijke meerwaarde. (tekst gaat verder onder de foto)
Alkmaar krijgt bovendien niet alleen een stoel bij de prijsuitreiking. De stad is gevraagd tijdens het internationale congres in Hongkong een workshop te verzorgen over Like Alkmaar. Paul Weidema reist in de laatste week van oktober samen met wethouder Robert te Beest naar Hongkong voor het congres en de uitreiking.
Weidema vertaalt voor ons het verzoek waarom de jury graag wil dat ze in Hong Kong workshops komen geven: ”Ze schrijven: ‘wij denken dat het werk dat is verricht in het kader van het Like Alkmaar-project een geweldige bron is voor andere steden om van te leren en dat het duidelijk potentieel heeft om te worden opgeschaald naar andere steden over de hele wereld.’” (tekst gaat verder onder de foto)
Of Alkmaar straks daadwerkelijk ook met deze internationale prijs naar huis komt, moet in oktober blijken. Maar voor Weidema zit een belangrijk deel van het verhaal al in wat er thuis te zien is. Niet één groot prestigeproject, maar een winkelstraat, een molenpark, woonstraten en zelfs een parkeerterrein die stukje bij beetje anders zijn ingericht. (tekst gaat verder onder de foto)
En juist die parkeerplaats aan de Arubastraat vat dat misschien wel het beste samen. Waar auto’s een paar jaar geleden nog op een vrijwel volledig versteende vlakte stonden, bloeien ‘s zomers planten tussen de parkeervakken en verdwijnen flinke regenbuien de bodem in. Een verandering die in Alkmaar-Noord heel tastbaar is, en die nu duizenden kilometers verderop volop in de aandacht zal staan. (Aangeleverde foto’s: Stadswerk072 of Erik Boschman)