Heiloo wil de komende maanden belangrijke stappen zetten met woningbouwplan Zandzoom en de aansluiting op de A9. Tijdens een raadsinformatieavond maandagavond presenteerde de gemeente het scenario hoe beide langlopende dossiers verder moeten. Opvallend genoeg liet het college een ernstige waarschuwing van de provincie over stikstof en het overvolle elektriciteitsnet daarbij onbesproken.
Vier dagen voor de bijeenkomst maakte de provincie de resultaten bekend van een onderzoek door adviesbureau Berenschot. Daaruit komt een somber beeld naar voren. Van de nog te realiseren nieuwbouwwoningen in Noord-Holland zou onder de huidige omstandigheden ongeveer 11 procent kunnen worden gebouwd.
Dat wil niet zeggen dat maar 11 procent van Zandzoom kan worden gebouwd. De provinciale cijfers gaan over de totale onderzochte woningbouwopgave en kunnen niet één op één op het Heiloose plan worden toegepast. (tekst gaat verder onder de foto)

Voor Zandzoom is de stikstofproblematiek wel extra complex. Het woningbouwgebied ligt dicht bij het Noordhollands Duinreservaat, onderdeel van het beschermde Natura 2000-netwerk. Juist ontwikkelingen bij stikstofgevoelige natuur lopen volgens de provinciale analyse een groter risico op vertraging of uitval.
Stikstof speelt al jaren een hoofdrol in de juridische strijd rond Zandzoom. Het eerdere bestemmingsplan werd door de Raad van State vernietigd. Ook verkeer en de onzekerheid rond de aansluiting op de A9 spelen sindsdien een belangrijke rol. Heiloo werkt nu verder aan het bestemmingsplan dat nog onder de oude Wet ruimtelijke ordening valt.
Een uitspraak van de Raad van State in een zaak over woningbouw in Rijswijk biedt volgens Heiloo nieuwe mogelijkheden om dat bestemmingsplan verder te brengen. Streekstad Centraal schreef vorige week al dat daarbij een belangrijk verschil bestaat tussen het bestemmingsplan en de afzonderlijke natuurvergunning. (tekst gaat verder onder de foto)

Voor die natuurvergunning blijft de stikstofproblematiek veel lastiger. De provincie betwijfelde onlangs nog of voldoende kan worden onderbouwd dat de benodigde stikstofruimte voor Zandzoom mag worden gebruikt. De nieuwe provinciale analyse maakt bovendien duidelijk dat er in Noord-Holland nauwelijks ruimte is voor nieuwe natuurvergunningen, vooral bij ontwikkelingen in de buurt van kwetsbare Natura 2000-gebieden.
Maandagavond bleek dat Heiloo hierover nog intensief overlegt met de Omgevingsdienst. Eerst moeten de stikstofberekeningen voor een nieuwe natuurvergunning sluitend worden gemaakt. Na akkoord van de Omgevingsdienst kan ook dat worden afgerond.
Ook verkeer blijft een belangrijk obstakel. Uit het geactualiseerde verkeersmodel blijkt volgens de gemeente opnieuw dat de aansluiting op de A9 noodzakelijk is voor Zandzoom. Daarom legt Heiloo in het bestemmingsplan vast dat er géén woningen worden gebouwd voordat die aansluiting gereed is. Heiloo verwacht het bestemmingsplan eind dit jaar of begin 2027 aan de gemeenteraad voor te leggen. (tekst gaat verder onder de foto)

Voor de aansluiting op de A9 loopt ondertussen een afzonderlijk traject. De provincie treedt daarbij op als penvoerder voor een vergunning via een zogeheten Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA). De planning voorziet in participatie en vergunningverlening in 2027. Heiloo houdt al rekening met een mogelijke procedure bij de Raad van State in 2028. De aanbesteding staat voor 2029 gepland, waarna de aanleg in 2030 zou moeten beginnen. Volgens de huidige planning kan de aansluiting in 2032 open.
Daarmee kijkt Heiloo járen vooruit, terwijl ook elektriciteit een probleem vormt. Volgens Berenschot is netcongestie in alle onderzochte scenario’s zelfs de grootste rem op ontwikkelingen. Ook wanneer meer stikstofruimte beschikbaar komt, kunnen plannen alsnog vastlopen als het elektriciteitsnet niet voldoende wordt uitgebreid. In het gunstigste onderzochte scenario kan 43 procent van de onderzochte ontwikkelingen doorgaan.
De provincie verwacht dat die schaarste nog jarenlang aanhoudt. Uitbreiding van het elektriciteitsnet kost veel tijd door vergunningprocedures – aanleg van nieuwe infrastructuur voor het stroomnet wordt ook al belemmerd door stikstofregels. En er is een tekort aan mensen en materieel. Noord-Holland heeft het Rijk daarom opgeroepen netcongestie als nationale crisis te behandelen.

Juist die nieuwe provinciale analyse werd tijdens de raadsinformatieavond niet genoemd. Daardoor werd ook niet duidelijk wat de conclusies ervan specifiek betekenen voor Zandzoom en de aansluiting op de A9. Tegelijkertijd overweegt de provincie om Zandzoom aan te wijzen als zogenoemde doorbraaklocatie. Daarmee kan extra kennis en capaciteit beschikbaar komen om het woningbouwplan verder te helpen.
Van zekerheid over de uitvoering is ondertussen geen sprake. Dat erkende de gemeente tijdens de bijeenkomst zelf ook. Er blijven onzekerheden door mogelijke beroepsprocedures en een nieuwe gang naar de Raad van State. Ook voor de planning is Heiloo afhankelijk van verschillende externe partijen. (tekst gaat verder onder de foto)

Stoppen met het huidige bestemmingsplan vindt de gemeente geen aantrekkelijk alternatief. Opnieuw beginnen zou volgens Heiloo jaren vertraging opleveren en eveneens juridische en financiële onzekerheden met zich meebrengen. De gemeente kiest er daarom voor de bestaande route voort te zetten, terwijl de omstandigheden waaronder Zandzoom en de A9-aansluiting gerealiseerd moeten worden steeds ingewikkelder worden.
De kosten voor de aanleg van de A9-aansluiting blijven ondertussen stijgen. Stopte de teller bij de laatste tussenstand nog bij 76 miljoen euro, daar kan inmiddels weer wat bij worden opgeteld. Aan het begin van de vergadering stond er nog 78 miljoen euro in de presentatie, aan het eind van de avond was dat al bijgesteld tot 78,7 miljoen euro. 16,6 miljoen euro daarvan moet worden gevonden op de begroting van Heiloo.
