Een snelle fietsroute tussen Limmen en Castricum langs het spoor staat al jaren op kaarten en in onderzoeken, maar dreigt er uiteindelijk toch niet te komen. Castricum wil de schaarse ruimte langs het spoor vooral gebruiken voor woningbouw. Een fietspad neemt volgens het college te veel ruimte in. Tegelijk verdwijnt aan de andere kant van station Castricum een bestaande fietsdoorsteek. De Fietsersbond vreest dat daarmee twee schakels uit dezelfde noord-zuidverbinding verdwijnen.
De discussie speelt onder meer bij het bedrijventerrein Schulpstet/Stetweg, dat de komende jaren moet veranderen in een woon-werkgebied. Voor die herontwikkeling gebruikt de gemeente voorlopig de projectnaam Schulpwerf. Juist daar zou de gewenste fietsroute langs de westkant van het spoor moeten lopen. (tekst gaat verder onder de foto)
Bij de plannen voor Schulpwerf lijkt die route nu in de knel te komen. De kwestie is opnieuw actueel door schriftelijke vragen van PRO Castricum en De Vrije Lijst. De twee fracties willen van het college weten waarom bij Schulpwerf geen ruimte wordt vrijgehouden voor de route langs het spoor en waarom de fietsdoorsteek tussen de Beverwijkerstraatweg en het P+R-terrein wordt opgeheven.
Het idee voor een snelle verbinding tussen Limmen en Castricum is bepaald niet nieuw. De Fietsersbond Castricum pleitte er in 2019 al voor om een doorfietsroute aan de westkant van het spoor aan te leggen. Op het gemeentelijke fietsnetwerk uit 2020 is de verbinding tussen Limmen en Castricum eveneens ingetekend. (tekst gaat verder onder de tekening)
Daarna werd de verbinding ook regionaal onderzocht. Royal HaskoningDHV maakte in opdracht van Regio Alkmaar een studie naar doorfietsroutes. In het definitieve rapport uit november 2021 wordt de verbinding tussen Limmen en Castricum langs het spoor aangeduid als route 19. Daarvoor zou tussen beide dorpen een volledig nieuw tracé langs het spoor nodig zijn.
Opvallend is waarom de verbinding vervolgens niet tot de routes behoorde die als eerste verder werden uitgewerkt. Het rapport noemt naast de moeilijke inpassing ook het ontbreken van bestuurlijk draagvlak vanuit de gemeente Castricum. (tekst gaat verder onder de foto)
Nu komt juist op een cruciale plek langs het spoor woningbouw. Op Schulpwerf, aan de noordkant van Castricum, worden plannen gemaakt voor een nieuwe woonwijk. Het college schreef deze maand aan de gemeenteraad dat een doorfietsroute langs het spoor “niet mogelijk lijkt”, omdat die te veel ruimte inneemt. Die ruimte gaat volgens het college ten koste van het aantal woningen en daarmee van de economische uitvoerbaarheid van het bouwplan.
Als alternatief kijkt de gemeente naar de Van Haerlemlaan. Daar lijkt volgens het college wel voldoende ruimte om een goed fietspad te maken dat onderdeel kan worden van een toekomstige doorfietsroute. (tekst gaat verder onder de foto)
De Fietsersbond ziet daar weinig in. “Het is vanaf Limmen minder direct en levert bovendien een extra probleem op bij de kruising met de Zeeweg”, zegt Alex van der Leest van de Castricumse afdeling. De bond blijft daarom voorstander van de spoorvariant.
Volgens Van der Leest wordt bij Schulpwerf nu een keuze gemaakt die later nauwelijks nog terug te draaien is. Voor een volwaardige verbinding moet volgens de Fietsersbond rekening worden gehouden met ongeveer zes meter ruimte voor fietspad, obstakelvrije ruimte en voetpad. “Als woningen en andere functies eenmaal zo worden gebouwd dat die corridor ontbreekt, is het later buitengewoon moeilijk om alsnog een hoogwaardige route langs het spoor aan te leggen.” (tekst gaat verder onder de foto)
Definitief is die ruimtelijke keuze overigens nog niet. Het stedenbouwkundig plan voor Schulpwerf moet eind dit jaar naar de gemeenteraad. De definitieve planologische keuzes volgen naar verwachting bij het omgevingsplan in het voorjaar van 2027.
De discussie houdt niet op bij Schulpwerf. Aan de zuidkant van het station heeft het college inmiddels besloten een bestaande fietsverbinding op te heffen. Het gaat om de doorsteek tussen de Beverwijkerstraatweg en het P+R-terrein achter het station. De maatregel maakt deel uit van een groter pakket om de verkeersveiligheid rond de spoorwegovergang te verbeteren.
Volgens het verkeersbesluit wordt de doorsteek opgeheven om onveilige situaties tussen fietsers en voetgangers tegen te gaan. Het P+R-terrein wordt daardoor voor fietsers minder goed bereikbaar, erkent de gemeente in datzelfde besluit. Het college vindt de verbetering van de verkeersveiligheid zwaarder wegen. (tekst gaat verder onder de foto)
Streekstad Centraal vroeg de gemeente waarop het veiligheidsprobleem bij die doorsteek is gebaseerd. Daar blijkt meer informatie over te bestaan dan in het verkeersbesluit zelf staat. Volgens Castricum zijn meldingen over de verkeersveiligheid binnengekomen en zijn officieel twee ongevallen geregistreerd waarbij fietsers gewond raakten.
De gemeente vermoedt dat het werkelijke aantal incidenten hoger ligt, omdat niet alles wordt geregistreerd. Bovendien kijken automobilisten op het parkeerterrein volgens de gemeente vooral naar het in- en uitparkeren, waardoor fietsers niet altijd goed worden gezien. Door de doorsteek op te heffen moet het P+R-terrein minder aantrekkelijk worden als fietsroute. (tekst gaat verder onder de foto)
Er is volgens Castricum onderzocht of fietsers en ander verkeer van elkaar kunnen worden gescheiden met een vrijliggend fietspad over het P+R-terrein. Daarvoor is volgens de gemeente onvoldoende ruimte.
Dat werpt nieuw licht op de kritiek van de Fietsersbond. Die liet eerder aan Streekstad Centraal weten geen ongevalsgegevens, tellingen of conflictmetingen te kennen waaruit blijkt dat de verbinding vanwege de veiligheid moet verdwijnen. Van der Leest erkent wel dat de huidige inrichting niet ideaal is en dat fietsers en voetgangers elkaar kunnen tegenkomen. De bond wil de verbinding echter verbeteren in plaats van opheffen. (tekst gaat verder onder de foto)
De Fietsersbond werkt daarom aan een bezwaarschrift tegen dit onderdeel van het verkeersbesluit. Volgens de bond is de route via het P+R-terrein vanuit het zuiden ongeveer 170 meter korter dan de route via Puikman.
Voor de Fietsersbond hangen beide ontwikkelingen met elkaar samen. Aan de noordkant van het station kan bij Schulpwerf de ruimte voor een rechtstreekse route uit Limmen verdwijnen, terwijl aan de zuidkant de bestaande aansluiting tussen P+R en Beverwijkerstraatweg wordt opgeheven. (tekst gaat verder onder de foto)
PRO en De Vrije Lijst vragen het college daarom onder meer hoe deze keuzes passen bij het gemeentelijke beleid om fietsen te stimuleren. Ook willen de fracties weten waarom alternatieven van de Fietsersbond niet zijn overgenomen en hoe de provincie aankijkt tegen het mogelijk niet inpassen van de verbinding langs het spoor.
De antwoorden op die politieke vragen moeten nog komen. De ruimtelijke keuze bij Schulpwerf is evenmin definitief. Daardoor is de deur voor een spoorroute nog niet helemaal dicht. De komende besluitvorming over de nieuwe woonwijk bepaalt wel hoeveel ruimte daarvoor straks letterlijk nog over is.