Hoe zag het Schermereiland in Alkmaar er ruim honderd jaar geleden uit? Wie straks buurthuis De Wachter binnenloopt, kan daar een aardig beeld van krijgen. De 81-jarige kunstschilder Jan Hoek werkt aan een enorm schilderij waarop hij de buurt rond 1900 tot leven brengt. Maar achter het kunstwerk schuilt een groter doel. Jan hoopt dat zijn schilderij ervoor zorgt dat oude en nieuwe buurtbewoners elkaar beter leren kennen.
Al 57 jaar woont Jan op het Schermereiland. Hij kent de buurt dan ook als geen ander. Met zijn schilderij wil hij laten zien hoe de omgeving er ruim honderd jaar geleden uitzag en een stukje van die geschiedenis bewaren.
Op het doek van 2,35 meter breed en 1,35 meter hoog zijn onder meer molen De Wachter, het Schermerhek en de voormalige tramlijn tussen Alkmaar en Het Schouw te zien; plekken die ooit een belangrijke rol speelden in het dagelijks leven, maar inmiddels grotendeels uit het straatbeeld zijn verdwenen.
Het idee voor het schilderij ontstond in het voorjaar. Buurthuis De Wachter was opgeknapt en er moest nog iets komen voor een lege muur. Jan, die al twintig jaar als vrijwilliger bij het buurthuis betrokken is, werd gevraagd om een muurschildering te maken. (tekst gaat door onder de foto)

“Ik ben er al twintig jaar vrijwilliger en ik voelde me gevleid. Maar een muurschildering zag ik niet zitten. Als er gesloopt wordt, is het weg”, zegt Jan tegen NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal. Daarom koos hij voor een schilderij op doek. Dat bleek alleen een grotere onderneming dan hij vooraf had gedacht. “Ik dacht wel even: waar ben ik aan begonnen.”
Hoewel Jan al sinds de jaren zeventig schildert en vooral ervaring heeft met portretten, vraagt dit historische tafereel om een andere aanpak. In zijn woonkamer, die ook als atelier dient, legt hij de laatste hand aan het kunstwerk. Maar helemaal tevreden is hij nog niet. “Daar komt misschien nog de molenaar te staan en ik moet de wieken nog wat meer detail geven.”
Toch gaat het Jan niet alleen om het vastleggen van het verleden. Hij ziet zijn schilderij vooral als een manier om mensen bij elkaar te brengen. Op het aangrenzende bedrijventerrein Oudorp verrijzen honderden nieuwe woningen. De komst van een woontoren van ongeveer 50 meter hoog moet het gebied de komende jaren verder veranderen. Daarmee krijgt de omgeving steeds meer nieuwe bewoners. (tekst gaat door onder de foto)

Jan hoopt dat die nieuwe bewoners nieuwsgierig worden naar de geschiedenis van hun woonomgeving. “Ze krijgen door het schilderij te zien wat de geschiedenis van de plek is waar ze nu wonen. Het was één van de belangrijkste verbindingsroutes voor Alkmaar voor de handel.”
Ook wil hij dat nieuwe bewoners ontdekken wat er tegenwoordig allemaal in de buurt gebeurt. Zelf zet hij zich al jarenlang in voor zijn leefomgeving en houdt hij onder meer het openbaar groen bij. Die betrokkenheid hoopt hij ook bij anderen aan te wakkeren.
“Ik heb iedereen uitgenodigd voor de onthulling van het schilderij. Dan komt er vanzelf een gesprek met mensen die hier al wonen. Dan weten ze dat er een koor is, dat er sociale hulp is, wat leefbaarheid doet.”
Of het schilderij daadwerkelijk voor nieuwe contacten gaat zorgen, moet nog blijken. Maar Jan heeft in ieder geval een eerste gelegenheid geregeld om buurtbewoners samen te brengen. Vrijdag om 16:00 uur wordt zijn werk onthuld in buurthuis De Wachter in Alkmaar. Dan kan iedereen met eigen ogen zien hoe het Schermereiland er ruim een eeuw geleden uitzag. (hoofdfoto: NH Nieuws)
