Het jaar 2027 is financieel helemaal rond, de toekomst daarentegen, die is niet zonder zorgen. Wethouder Marco Wiesehahn is er eerlijk over als hij de begroting van het nog verse college van Alkmaar toelicht: “Het was echt te kort dag om ook voor ná 2027 al keuzes te maken. Maar dat moet wel.”
Alkmaar bereikt het einde van z’n creditcard, in de woorden van de wethouder. Er moet in de toekomst flink bezuinigd worden om te voorkomen dat de provincie de gemeente onder curatele zet. Al is het tegelijk zeker niet zo dat Alkmaar op het randje van de afgrond bungelt. Juist door de hand te reiken aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisator denkt wethouder Wiesehahn de financiën wel in goede banen te kunnen leiden.
“We moeten serieuze keuzes maken. Voelbare keuzes. Maar het gevoel moet wel zijn dat we daar sámen over gaan, dat ideeën worden gehoord.” (tekst gaat door onder de foto)
Het is de wethouder in ieder geval gelukt de begroting voor 2027 sluitend te krijgen. Investeringen waar de raad in het verleden al mee akkoord ging, blijven gewoon intact. Dus ja, de Bestevaerbrug moet er echt komen, die nieuwe Karperton ook, en het Sportpaleis.
Een eerste, vrij forse bezuiniging kon Alkmaar doorvoeren door een stuk scherper te begroten op kosten die de gemeentelijke overheid zélf maakt. ‘Minder lucht’ in de begroting, noemt de wethouder het. “Dat gaat om een kostenreductie van 12 miljoen euro. Daar is intern flink druk op gezet.”
Maar op een begroting van 600 miljoen is vast nog wel meer te reduceren, de komende jaren. En uiteraard is er nog een andere knop waaraan Alkmaar kan draaien: de lasten voor inwoners. Alleen ligt verhoging wel gevoelig. (tekst gaat door onder de foto)
Voorlopig worden die dan ook ontzien. Alkmaar heeft in vergelijking met andere gemeenten een lage OZB. Dat blijft zo, tenminste, voor de Alkmaarse woningbezitters. Voor mensen die in Alkmaar een tweede huis hebben gaat deze belasting wél omhoog en daarnaast zullen zij meer forensenbelasting betalen, die gaat met 220 euro per jaar omhoog. Ook bedrijven gaan meer OZB betalen over hun vierkante meters.
Daarnaast gaat de toeristenbelasting omhoog, met 13 eurocent extra per nacht. Wie een hotel boekt in Alkmaar draagt straks 3,37 euro bij aan de gemeentelijke schatkist.
Samen met verhogingen van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing moet dit voor de begroting jaarlijks zo’n 3 miljoen extra opleveren. Geen heel groot bedrag, maar het laat wel zien dat dit knoppen zijn waar de komende jaren nog een beetje extra kan worden gedraaid. En met het vergroten van bedrijventerreinen en verdere groei van het toerisme zal dat ook lónen voor Alkmaar. (tekst gaat door onder de foto)
Dáár zit toch wel de grote uitdaging voor wethouder Wiesehahn. De toekomst ná 2027. “De financiële toekomst is echt één van de grote thema’s, naast de sociale basis die we willen versterken, de extra ruimte voor werkgelegenheid, en de woningbouw.”
Wethouder Wiesehahn nodigt Alkmaarders uit om mee te denken over nieuwe bezuinigingsposten. Een voorproefje gaf het college al in een open gesprek met de raad. Ook controversiële zaken als het schrappen van het pontje van de Bierkade naar de Eilandswal of het invoeren van een entreeprijs voor de kaasmarkt kwamen daar voorbij, al zullen die niet snel politiek haalbaar blijken.
Maar het gaat om dat open gesprek: “Voor de gemeente is dat echt een nieuwe manier samenwerken, belangrijk voor het draagvlak.”
Hóe dat precies gaat gebeuren, dat is nu nog niet bepaald. De komende maand zal deze manier van inspraak verder worden uitgewerkt. Dat is ook weer een investering, waar een bezuiniging op een ander punt tegenover zal staan. (tekst gaat door onder de foto)
Want dat is een ander uitgangspunt de komende jaren, vanaf 2027 al: ‘nieuw voor oud’. Komt er nieuw beleid, dan moet er oud beleid geschrapt worden. Want de ene kostenpost moet wel tegenover een bezuiniging elders in de begroting staan.
“We zullen nu al 1,5 miljoen korten op overhead”, kondigt de wethouder aan. “We stoppen met de weggeefactie van bomen, omdat we investeren in parkeerplaatsen. Dat is een voorbeeld van nieuw voor oud. We moeten als samenleving keuzes maken.” Ook de bijdrage die de gemeente nu betaalt aan de energiekosten van gymzalen is iets waar opnieuw naar gekeken wordt, en dat geldt straks ook voor scholen. Als wethouder onderwijs is Wiesehahn dát gesprek ook al aangegaan.
Bezuinigen is het voorland, dat is wel duidelijk. Op redding van het rijk durft Alkmaar niet te rekenen, zeker nu het minderheidskabinet nauwelijks de handen op elkaar krijgt voor de eigen plannen. Met de sluitende begroting voor 2027 is de zaak in elk geval even gestabiliseerd. Daar is op het stadhuis hárd aan gewerkt. Maar het is in de toekomst dus aan héél Alkmaar om nog een tandje bij te zetten.