Alkmaar, politie en woningcorporaties Woonwaard, Kennemer Wonen, Van Alckmaer en Ymere hebben deze week een prostitutieconvenant ondertekend. De handtekeningen werden gezet onder afspraken om samen illegale prostitutie, mensenhandel en woonoverlast aan te pakken.
Met het convenant spreken de partijen af hoe zij signalen delen, wanneer zij overleg voeren en welke stappen worden gezet bij vermoedens van illegale prostitutie of uitbuiting. Door de samenwerking en korte lijnen moet sneller en zorgvuldiger worden ingegrepen. Daarbij wordt ook gebruikgemaakt van signalen uit de buurt.
Volgens burgemeester Anja Schouten zijn controles niet alleen bedoeld om illegale prostitutie tegen te gaan, maar ook om hulp te bieden aan sekswerkers. Door direct contact kan worden vastgesteld of iemand mogelijk wordt uitgebuit of andere ondersteuning nodig heeft. Tegelijk moet het convenant bijdragen aan veilige omstandigheden voor sekswerkers die legaal werken.
De politie noemt de samenwerking een belangrijk middel in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Door informatie te delen en meldingen te bundelen kunnen slachtoffers van seksuele uitbuiting beter worden beschermd en daders worden opgespoord. (tekst loopt door onder de foto)
De ondertekenaars in het stadhuis van Alkmaar. (foto: JJ Fotografie)
De betrokken woningcorporaties benadrukken dat illegale prostitutie en uitbuiting niet thuishoren in woonwijken. Volgens Woonwaard kan de situatie grote impact hebben op slachtoffers en leiden tot gevoelens van onveiligheid of overlast in de buurt. Door afspraken te maken en sneller samen op te treden, hopen de partijen problemen eerder te signaleren en aan te pakken.
De samenwerking richt zich ook breder op het tegengaan van woonoverlast. Volgens de gemeente kan overlast verschillende oorzaken hebben, zoals psychische problemen, verslaving of een gebrek aan passende zorg. De betrokken organisaties werken daarom ook aan aanvullend beleid waarin wonen, zorg en veiligheid samenkomen.
Van Alckmaer voor Wonen laat weten een zerotolerancebeleid te hanteren. Wanneer in een huurwoning illegale prostitutie plaatsvindt, kan de corporatie de rechter vragen de huurovereenkomst te beëindigen. Dat is al eerder gebeurd.
In de rechtbank in Alkmaar stond donderdag de dood van de 17-jarige Kalina Kroon uit Bergen centraal. Haar ouders zaten daar niet om haar verjaardag voor te bereiden, maar om de rechtszaak bij te wonen tegen de 23-jarige vrachtwagenchauffeur Maarten H. uit Sijbekarspel, die haar in juli 2024 aanreed op een rotonde in Alkmaar.
Volgens het dossier reed de chauffeur op de ochtend van 10 juli 2024 met een vrachtwagen vanaf het distributiecentrum van Albert Heijn in Hoorn richting Alkmaar om supermarkten te bevoorraden. Toen hij de rotonde op de Aert de Gelderlaan naderde, regende het volgens hem “extreem hard”.
Uit verkeersonderzoek blijkt dat hij met ongeveer 13 kilometer per uur de rotonde opreed. Tegen de rechter verklaarde hij: “Ik heb links en rechts gekeken in mijn spiegels, maar weet niet waarom ik haar niet zag.”
Op het moment dat de vrachtwagen de rotonde verliet, werd Kalina – die op een elektrische fiets achter hem reed – geraakt en vervolgens overreden. De chauffeur merkte daar naar eigen zeggen niets van. “Ik heb er niets van gemerkt, omdat het aan de achterzijde gebeurde. Met zo’n zware vrachtwagen voel je dat niet. Daarom ben ik gewoon doorgereden.”
Pas later die dag werd hij door zijn werkgever gebeld en naar kantoor gevraagd. Daar hoorde hij wat er was gebeurd. “Eerst geloofde ik het niet. Daarna stortte mijn wereld in”, zo hoort NH Nieuws, mediapartner van Streekstad Centraal hem geëmotioneerd zeggen. (tekst gaat verder onder de foto)
Op de plek van het ongeval werden bloemen gelegd. (foto: NH)
Na het ongeluk verklaarde een getuige dat de vrachtwagen zonder te stoppen de rotonde opreed en geen richting aangaf. Volgens de chauffeur zelf had hij eerder al andere weggebruikers voorrang gegeven. “Ik had al fietsers en een auto voorgelaten, dus ik dacht dat ik er veilig op kon. Daarom stopte ik niet.”
Camerabeelden van de rotonde laten het moment van de aanrijding zelf niet zien. Ook blijft onduidelijk wie als eerste de rotonde opreed en dus voorrang had. Wel zou Kalina volgens het onderzoek meerdere seconden zichtbaar moeten zijn geweest in de spiegels van de vrachtwagen. De officier van justitie vroeg zich daarom hardop af: “Hoe kan het dat u haar niet heeft gezien?”
Onderzoekers concludeerden dat het zicht rondom de vrachtwagen niet werd belemmerd en dat de spiegels normaal functioneerden. Of ze mogelijk beslagen waren door de regen, zoals de chauffeur eerder verklaarde, kon hij zich tijdens de zitting niet meer herinneren.
Uit technisch onderzoek blijkt wel dat hij tijdens het rijden niet met zijn telefoon bezig was. “Hoe het heeft kunnen gebeuren, heb ik me vaak afgevraagd. Ik weet het nog steeds niet.” (tekst gaat verder onder de foto)
Na het ongeval zette de politie de rotonde af zodat onderzoek kon worden gedaan. (foto: RVP Media)
Tijdens de zitting kregen de nabestaanden de gelegenheid om hun verhaal te doen. Kalina’s moeder legde een foto van haar dochter op tafel, gericht naar de verdachte. “Mijn dappere meisje was lief, warm, gevoelig en vol levenslust. Ze was 17, een leeftijd waarop het leven nog maar net begint. Ze had net haar diploma gehaald, wilde studeren en keek uit naar haar toekomst.”
“Daarna kwam het telefoontje dat geen enkele ouder wil krijgen”, vertelde ze zichtbaar geëmotioneerd. “Wat voor jou een moment was, is voor mij levenslang. Ik moet haar de rest van mijn leven missen.” Daarna verliet ze de rechtszaal.
Ook haar vader en tante spraken in een schriftelijke verklaring over het verlies. “Haar leven stopte abrupt en daarmee al haar dromen”, schreef haar vader. Haar tante vertelde dat het gemis dagelijks voelbaar blijft: “We zijn als familie niet meer compleet en dat zullen we ook nooit meer zijn.”
De verdachte reageerde kort op de verklaringen van de familie. “Ik vind het echt heel erg voor hen. Mijn woorden zullen er niet toe doen, maar ik leef met ze mee.” Hij vertelde dat het ongeluk ook voor hem grote gevolgen heeft gehad. Na het incident kreeg hij paniekaanvallen, zat hij enige tijd thuis met een burn-out en durfde hij nauwelijks nog rotondes te rijden. Inmiddels heeft hij ander werk gevonden en rijdt hij alleen nog buiten de bebouwde kom. (tekst gaat verder onder de foto)
In de Alkmaarse rechtbank kwamen emoties los bij de familie van de 17-jarige Kalina Kroon uit Bergen. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens een rapport van de reclassering leidt de man verder een stabiel leven, heeft hij geen strafblad en wordt de kans op herhaling als klein ingeschat.
Het Openbaar Ministerie stelt dat de chauffeur Kalina had moeten zien, maar vindt dat niet bewezen kan worden dat hij “aanmerkelijk onvoorzichtig” heeft gereden, wat nodig is voor een veroordeling voor dood door schuld. Daarom vroeg de officier vrijspraak voor dat zwaardere verwijt.
Wel vindt het OM dat de chauffeur gevaar op de weg heeft veroorzaakt door onvoldoende aandacht voor het verkeer. De officier eiste daarom een taakstraf van 60 uur en een rijontzegging van twee maanden.
De advocaat van de chauffeur, Rick van Leusden, pleitte voor volledige vrijspraak. Volgens hem zorgen de hevige regen en de onduidelijke voorrangssituatie ervoor dat niet met zekerheid kan worden vastgesteld hoe het ongeluk precies heeft kunnen gebeuren.
De rechtbank doet op 18 maart uitspraak in de zaak. (Hoofdfoto: NH)
Langs de kust bij de Hondsbossche Duinen bij Camperduin wordt de komende jaren opnieuw veel zand aangebracht om de veiligheid van het achterland te waarborgen. Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en Rijkswaterstaat hebben daarvoor gezamenlijk tientallen miljoenen euro’s gereserveerd. Met de maatregel willen de organisaties de kustverdediging ook op langere termijn op peil houden.
De Hondsbossche Duinen zijn relatief nieuw. In 2015 werd de voormalige Hondsbossche Zeewering versterkt door een omvangrijk project waarbij een brede strook strand en duinen werd opgespoten. Daarmee moest de kust weer voldoen aan de veiligheidsnormen en ontstond tegelijkertijd een nieuw recreatiegebied langs de Noord-Hollandse kust.
In de praktijk blijkt het gebied echter gevoeliger voor zandverlies dan vooraf werd verwacht. Door de ligging in zee en de samenkomst van verschillende stromingen spoelt het aangebrachte zand sneller weg dan op andere plekken langs de kust. Vooral tijdens storm en hoog water kan het strand in korte tijd flink smaller worden. Daardoor ontstaan steile duinranden en staan strandpaviljoens inmiddels op palen boven het strand. (tekst gaat verder onder de foto)
Strandpaviljoen Prince George heeft bij elke storm weer last van zand dat wegspoelt van het strand. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens het hoogheemraadschap was al voorzien dat regelmatig onderhoud met nieuwe zandsuppleties nodig zou zijn, maar de snelheid waarmee het zand verdwijnt blijkt groter dan eerder gedacht. “De dynamiek van de kust is hier sterker dan we hadden ingeschat”, zegt een woordvoerder van het waterschap tegen NH, mediapartner van Streekstad Centraal. “Daardoor raken we sneller door het oorspronkelijke onderhoudsbudget heen.”
Voor de periode tot 2035 ligt nu een nieuw plan klaar. Daarin staat de bescherming tegen overstromingen centraal. De betrokken overheden benadrukken dat hun wettelijke taak vooral gericht is op het waarborgen van de waterveiligheid en het versterken van de zeewering. (tekst gaat verder onder de foto)
Surfclub Hookipa moest eerder al zijn meerdere erkennen in de zee. (foto: NH Media)
Ondernemers op het strand maken zich ondertussen zorgen over de gevolgen van de afkalvende kust. Strandpaviljoenhouders wijzen erop dat bij de aanleg van de duinen werd gesproken over een breed strand dat ook recreatie en horeca ten goede zou komen. Volgens hen is de huidige situatie voor hun bedrijven lastiger dan verwacht.
Tegelijkertijd wijzen Rijkswaterstaat en het hoogheemraadschap op de bredere effecten van het project. Door de vervanging van de harde zeewering door duinen en strand is de kustlijn volgens hen natuurlijker geworden en is er meer ruimte ontstaan voor natuur en recreatie. In het gebied hebben zich inmiddels verschillende planten en vogels gevestigd die kenmerkend zijn voor de Nederlandse kust, waaronder de bontbekplevier.
Een eerder opgerolde cocainewasserij aan de Kitmanstraat zorgde vrijdag opnieuw voor een grote inzet van politie en brandweer. De straat werd afgezet met linten en er werd een adviseur gevaarlijke stoffen uit Zaanstreek-Waterland opgetrommeld.
De politie kwam de cocaïnewasserij eind vorig jaar op het spoor nadat bij de rioolwaterzuivering van Alkmaar een uitzonderlijk hoge concentratie kwik was ontdekt. Volgens het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier kwam men via metingen in het rioolstelsel uit bij het bedrijfspand op bedrijventerrein Overdie. (tekst gaat verder onder de foto)
Zowel de brandweer als de politie kwam met een flink aantal mensen naar de Kitmanstraat. (foto: Streekstad Centraal)
Vrijdag stond de reiniging van het riool in de planning. Voordat met het werk werd begonnen, werden metingen verricht in het rioleringsstelsel. “Daarbij werden zulke gevaarlijke waarden gemeten, dat om advies werd gevraagd aan de adviseur gevaarlijke stoffen van de brandweer”, zo licht een woordvoerder van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord toe.
Omstanders zagen de adviseur gevaarlijke stoffen zelf ook nog een aantal metingen doen, en overleggen met specialisten van het milieubedrijf dat de riolering kwam reinigen. Daarna werd besloten dat een aantal bedrijven in de omgeving moest worden ontruimd, voordat de sanering kon worden voortgezet.
De gemeente is als eigenaar van het rioleringsstelsel leidend bij een dergelijke saneringsoperatie. Medewerkers van het hoogheemraadschap zijn ook aanwezig “gezien de betrokkenheid in december”, zo licht de woordvoerder van het hoogheemraadschap toe. (tekst gaat verder onder de foto)
Na nieuwe metingen werd vrijdagochtend besloten om een aantal bedrijven rond de opgerolde cocainewasserij te ontruimen, voordat de sanering ter hand werd genomen. (foto: Streekstad Centraal)
Burgemeester Anja Schouten bevestigt de sameringsoperatie in een schriftelijke reactie: “Vandaag is een gespecialiseerd bedrijf begonnen met het opruimen van het chemisch afval dat zorgde voor de verhoogde concentratie kwik in het slib van de rioolwaterzuivering. Tijdens het opruimen bleek dat de metingen van kwik opliepen, waarop uit voorzorg is besloten om het werk tijdelijk stil te leggen en de omliggende bedrijfspanden te ontruimen. Nadat de omliggende bedrijfspanden waren ontruimd, is het gespecialiseerde bedrijf verder gegaan met opruimen. Er is op dit moment geen sprake van een bedreiging voor de volksgezondheid.”
De burgemeester noemde eerder het feit dat cocaïnewasserijen in Nederland tegenwoordig kwik gebruiken en in het riool lozen ‘zorgelijk’: “Het is ernstig dat zulke gevaarlijke stoffen in het riool zijn beland. Dankzij alert optreden is een bron van vervuiling opgespoord.”
Cocaïnewasserijen produceren geen drugs, maar winnen cocaïne terug uit contrabande waarin de stof chemisch is verstopt. Deskundigen melden dat dit nu aanwijzingen zijn dat kwik in Nederlandse cocaïnewasserijen wordt gebruikt voor het terugwinnen van cocaïne uit ’dragermaterialen’.
Het is dan vooral een hulpmiddel. De koks gebruiken het als ’reductiestap’, waarbij het in contact komt met chemische tussenvormen en later weer uit het mengsel wordt gescheiden. (tekst gaat verder onder de foto)
De beslissing om bedrijven op bedrijventerrein Overdie wel of niet te ontruimen lag vrijdag bij de adviseur gevaarlijke stoffen van de brandweer. (foto: Streekstad Centraal)
Het gebruik van kwik in drugproductie is al jaren bekend in vooral Latijns-Amerika. In enkele zaken zijn aanwijzingen gevonden dat kwik of kwikverbindingen als katalysator in het productieproces worden ingezet, maar politie en OM duiden dit nu nog als ’incidenteel’.
De provincie Noord-Holland en de gemeenten Alkmaar en Dijk en Waard willen de komende jaren samen optrekken bij een reeks verkeersprojecten rond de N242 en de Ring Alkmaar. De drie hebben daarvoor donderdag in het stadhuis van Alkmaar een samenwerkingsovereenkomst ondertekend.
Onder het document staan nu de handtekeningen van wethouder Nils Langedijk van Dijk en Waard, Christiaan Peetoom van Alkmaar en gedeputeerde Jeroen Olthof van de provincie. In totaal gaat het om twintig projecten die moeten bijdragen aan een betere doorstroming van het verkeer, meer verkeersveiligheid en een leefbaardere omgeving voor bewoners langs de drukke routes.
De wegen rond Alkmaar vormen een belangrijk knooppunt voor verkeer uit de regio en voor automobilisten die de stad passeren. Op meerdere plekken ontstaan inmiddels regelmatig files, vooral op de N242 bij Heerhugowaard en op aansluitingen rond de Ring Alkmaar. Door de verwachte groei van de regio, waar tot 2040 tienduizenden nieuwe woningen worden gebouwd, zal de druk op deze wegen naar verwachting verder toenemen. (tekst gaat verder onder de foto)
De drukke westelijke ringweg van Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
Een van de projecten die de komende jaren aangepakt moet worden, ligt bij de N508, waar de Nollenweg en de Herenweg samenkomen. Daar wordt gekeken naar een aanpassing van de rijstroken, zodat verkeer vanaf bedrijventerrein Beverkoog beter kan doorstromen richting de N242. De bedoeling is dat het aantal rijstroken voor rechtsafslaand verkeer wordt uitgebreid, terwijl voor ander verkeer een aparte rijstrook beschikbaar blijft. Deze aanpassing staat gepland voor 2027.
Ook in Heerhugowaard zijn veranderingen voorzien. De aansluiting van de Schoutenbosweg op de N242 wordt naar verwachting verplaatst en opnieuw ingericht. Door de aansluiting zuidelijker te leggen en meer ruimte te geven, moet het verkeer veiliger en vlotter kunnen doorrijden. De werkzaamheden staan voorlopig gepland voor de periode 2028 tot 2029.
Veel aandacht gaat daarnaast uit naar het spoorviaduct bij de BOL-brug, waar met regelmaat te hoge vrachtwagens tegenaan rijden. Dat leidt niet alleen tot schade, maar ook tot verstoringen van het trein- en wegverkeer. Er wordt onderzocht of de weg op die plek verdiept kan worden aangelegd, zodat vrachtwagens het viaduct veilig kunnen passeren.
Ook wordt gekeken of de weg breder kan worden gemaakt. De plannen liggen al op tafel, maar voor de uitvoering zijn de provincie en gemeenten afhankelijk van samenwerking met ProRail en het Rijk, omdat het om een kostbaar project gaat. (tekst gaat verder onder de foto)
Op de kruising van de Kennemerstraatweg met de N9 gebeuren nu nog regelmatig ongelukken.
Verder wordt gekeken naar ingrepen op de N9, onder meer bij het Kooimeerplein en de Kennemerstraatweg. Dat zijn twee drukke verkeerspunten waar automobilisten vaak vertraging oplopen. Mogelijke oplossingen zijn een fly-over bij het Kooimeerplein en een ongelijkvloerse kruising bij de Kennemerstraatweg, zodat verkeer niet langer hoeft te wachten voor verkeerslichten.
Daarnaast onderzoeken de betrokken overheden hoe de doorstroming kan worden verbeterd bij de aansluitingen van de N242 met de Diamantweg en de Omval. Op verschillende plekken langs de N242 gebeuren bovendien regelmatig verkeersongevallen. Met relatief beperkte aanpassingen willen de partijen daar de veiligheid vergroten. De resultaten van lopende onderzoeken naar mogelijke maatregelen worden rond de zomer verwacht.
Bij alle plannen wordt ook gekeken naar de gevolgen voor de omgeving. Bewoners langs de N242 ervaren al langer geluidsoverlast door het verkeer. Geluidsbeperking en een goede inpassing van nieuwe maatregelen in de omgeving maken daarom deel uit van de verdere uitwerking van de projecten.
De samenwerking tussen provincie en gemeenten moet ervoor zorgen dat plannen sneller van de grond komen en dat de regio ook in de toekomst bereikbaar blijft. Vooral nu de bevolking in Noord-Holland Noord groeit en het verkeer verder zal toenemen, wordt het steeds belangrijker om knelpunten op tijd aan te pakken.
Wethouder Nils Langedijk van Dijk en Waard vindt het convenant een mooie stap om gezamenlijk aan de verbetering van de N242 te werken. “De spoorbrug moet zo snel mogelijk aangepakt worden. Het verkeer rondom Dijk en Waard komt door botsingen tegen de brug stil te liggen, niet alleen op de weg, maar ook op het spoor. Voor inwoners, ondernemers, transportbedrijven en treinreizigers is dat een zeer ongewenste situatie.”
Het vernieuwde Kerkplein in Castricum is donderdag officieel in gebruik genomen. Wethouder Roel Beems verrichtte de openingshandeling door een nostalgische waterpomp te onthullen, bekroond met een beeld van Victoria, de Romeinse godin van de overwinning.
Het plein in het historische dorpshart werd in het najaar van 2025 opnieuw ingericht. Daarbij zijn onder meer nieuwe natuurstenen bestrating en hergebruikte gebakken bakstenen aangebracht. Ook is de beplanting vernieuwd en zijn zitplekken toegevoegd.
Daarnaast zijn nostalgische lantaarnpalen geplaatst, is een smeedijzeren hekwerk aangebracht en is de verlichting vernieuwd, met aandacht voor sfeer en veiligheid en voor het aanlichten van monumentale elementen.
Bij de herinrichting is rekening gehouden met waterbeheer en duurzaamheid. Zo zijn voorzieningen aangebracht om regenwater op te vangen en zijn werkzaamheden uitgevoerd met elektrische machines. Aannemer Beentjes GWW uit Uitgeest voerde het project uit. (tekst gaat verder onder de foto)
Genoeg belangstelling voor de openingshandeling door wethouder Roel Beems. (foto: aangeleverd)
Het plan voor de herinrichting ontstond vanuit een bewonersinitiatief en werd verder uitgewerkt in samenwerking met omwonenden, ondernemers, het kerkgenootschap, Stichting Castricum Monument Ons een Zorg (SCMOZ) en de werkgroepen Oud-Castricum en Kerkplein. Volgens wethouder Beems laat het project zien wat mogelijk is wanneer inwoners en organisaties samenwerken aan de inrichting van het dorp.
Met de opening is het vernieuwde Kerkplein officieel in gebruik genomen als ontmoetingsplek in het centrum van Castricum.
Plotseling doofde het licht in het Regionaal Archief Alkmaar. Kort daarvoor was de uitverkochte studiezaal donderdagavond volgestroomd met 100 belangstellenden. Ze zaten klaar voor de resultaten van een studie die is afgerond naar het verleden van de stad. Een bij vlagen donker verleden dat de stad in een ander en soms ongemakkelijk licht stelt.
Daarom was het dimmen van de lichten een bewuste keuze. Tijdens de publiekspresentatie luisterden de aanwezigen aandachtig naar de persoonlijke woorden van spreker Peggy Bouva en de harde onderzoeksfeiten van historicus Karwan Fatah-Black. Zijn mede-onderzoeker Camilla de Koning kon er helaas niet bij zijn.
Onder leiding van dagvoorzitter Sherwin Kirindongo werd openhartig gesproken over de diepe en structurele betrokkenheid van Alkmaar bij het koloniale slavernijverleden. “Hoewel Alkmaar geen grote havenstad was, deed het stadsbestuur in de zeventiende eeuw verwoede pogingen om invloed te krijgen in de VOC en de WIC,” vertelt Fatah-Black, die even de tijd neemt om zijn presentatie toe te lichten. (tekst gaat verder onder de foto)
Onderzoeker en historicus Karwan Fatah-Black nam donderdag tijdens de presentatie ook de honneurs waar voor mede-onderzoeker Camilla de Koning, die in het buitenland zat. (foto: Streekstad Centraal)
De bestuurders staken veel geld in die ondernemingen en leverden troepen om gebieden overzee te veroveren, voegt de docent en onderzoeker van de Universiteit Leiden toe. Fatah-Black benadrukt de kille zakelijkheid van die besluiten: “Ethische bezwaren tegen de handel in en de uitbuiting van mensen werden in de Alkmaarse bestuurskamers destijds simpelweg niet uitgesproken”. Alkmaar was daarin natuurlijk niet alleen. Met de ethiek van nu geprojecteerd op toen was destijds vrijwel iedere bestuurder ‘fout’.
Een tastbaar bewijs van deze geschiedenis hangt in het Stedelijk Museum Alkmaar: het beroemde portret van Wollebrant Geleynssen de Jongh, een weesjongen die steenrijk werd in Azië, trots afgebeeld met twee jonge, zwarte bedienden. Het waren bovendien niet alleen de elitaire stadsbestuurders die de oversteek maakten. “De overzeese wereld bood volop kansen aan gewone mannen uit Alkmaar, De Rijp en de Schermer,” legt hij in de zaal uit. (tekst gaat verder onder de foto)
Het beroemde portret van Wollebrant Geleynssen de Jongh, geschilderd door Caesar van Everdingen, hangt in het Stedelijk Museum Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
Samen met Camilla de Koning verdiepte Karwan zich voor het onderzoek specifiek in de levens van de mensen in de koloniën. “Het koloniale systeem werkte eigenlijk als een meedogenloze emancipatiemachine voor deze Hollandse jongemannen, die vaak letterlijk over de ruggen van tot slaaf gemaakten naar de top klommen.”
Een huiveringwekkend voorbeeld dat hij aanhaalt is de Alkmaarder Jacob Hengevelt, die in 1717 als eenvoudige landmeter naar Suriname vertrok. Hij stichtte niet alleen ‘Plantage Alkmaar’, maar werd ook rechter en een wrede slavenjager, persoonlijk verantwoordelijk voor gruwelijke en dodelijke straffen. Zijn leven toont volgens de onderzoekers aan hoe gewone burgers om zichzelf te verbeteren actief vormgaven aan de systematische onderdrukking. (tekst gaat verder onder de foto)
In het Stedelijk Museum Alkmaar is de laatste jaren al meer aandacht voor het koloniaal slavernijverleden van de stad. (foto: Streekstad Centraal)
De slachtoffers van deze zucht naar rijkdom bleven bovendien niet altijd aan de andere kant van de oceaan. Rijke planters en kooplieden namen soms slaven met zich mee naar Alkmaar. “Mensen zoals de jongen Sander en de vrouw Asetta reisden bijvoorbeeld in 1770 met hun eigenaar mee naar de Republiek,” vertelt Karwan. “Maar dat zij hier in Nederland liepen, betekende absoluut niet dat zij in vrijheid leefden; Sander en Asetta moesten uiteindelijk gewoon in slavernij terugkeren naar Zuid-Amerika”.
De koloniale wereld was voor Alkmaar – naast de aanwezigheid van slaven – vooral voelbaar via de handel. De stad fungeerde als een regionale markt. Dus ook voor producten die door slavenarbeid waren verbouwd. Pijpenmakers in de stad verdienden hun brood dankzij de overzeese tabaksteelt en Alkmaar kreeg met ‘De Groene Klok’ zelfs een eigen suikerraffinaderij om ruwe rietsuiker te verwerken. (tekst gaat verder onder de foto)
Archiefdirecteur Paul Post (r) toont de nieuwe uitgave aan Sithabile Mlotshwa, die de omslag van het nieuwe boek illustreerde (foto: Streekstad Centraal)
Waarschijnlijk door de nauwe economische en persoonlijke verwevenheid met het slavernijsysteem, bleef het in de kaasstad opvallend stil toen in de negentiende eeuw de roep om afschaffing luider werd. De enige duidelijke uitzondering in de stad was de remonstrantse predikant Martinus Cohen Stuart, die in 1857 in een pamflet de slavernij scherp veroordeelde en pleitte voor gelijkwaardigheid.
Buiten zijn eenzame stem was er in de lokale politiek nauwelijks aandacht voor het lot van de tot slaaf gemaakten. De enorme en aandachtige belangstelling voor de bijeenkomst in het archief bewijst echter dat die stilte inmiddels definitief is doorbroken. (tekst gaat verder onder de foto)
Karwan Fatah-Black en de leden van de klankbordgroep kregen de eerste exemplaren uitgereikt. (foto: Streekstad Centraal)
“De geschiedenis van deze streek draait nu eenmaal niet alleen maar om kaas, victorie en polders,” concludeert Fatah-Black stellig na afloop van de avond. Het gaat volgens de onderzoekers evengoed om een donkere periode van wereldwijde uitbuiting, waarvan de verhalen van zowel daders als slachtoffers laten zien dat de sporen tot op de dag van vandaag doorwerken in onze samenleving.
In een bedrijfspand van AC Borst Bouw op de Castricumer Werf in Castricum is in de nacht van donderdag op vrijdag brand uitgebroken. Rond 00:30 uur werd de brandweer gealarmeerd nadat in het gebouw een container met restafval vlam had gevat.
Brandweereenheden uit Castricum en Heemskerk rukten uit om de brand te bestrijden. Ook werd een hoogwerker opgeroepen, maar die bleek uiteindelijk niet nodig. De brand ging gepaard met flinke rookontwikkeling in het pand.
Volgens eigenaar Cornel Borst ontstond de brand in een afvalcontainer die binnen in het gebouw stond. De brandweer had het vuur snel onder controle, maar moest het pand daarna uitgebreid ventileren om de rook te verdrijven.
De schade aan het gebouw lijkt volgens de eigenaar beperkt te zijn gebleven. Het is de tweede keer in dertien jaar dat het bedrijf met brand te maken krijgt.
Wie de Grote Kerk in Alkmaar binnenloopt, ziet het beroemde koorgewelf met de schildering ‘Het Laatste Oordeel’ hoog boven zich hangen. Zo hoog zelfs dat de meeste bezoekers het kunstwerk alleen van een afstand kunnen bekijken. Toch is het straks weer mogelijk om met je neus op het schilderij te staan, net als in 2018 tijdens de Klim Naar De Hemel. Deze keer niet via een steigerconstructie, maar met een VR-bril.
De Grote of Sint-Laurenskerk, zoals het cultuurhuis officieel heet, is deze week tijdelijk veranderd in een soort onderzoekslaboratorium. Op bijna dertig meter hoogte werken onderzoekers van het Utrecht University ArtLab aan een uiterst nauwkeurige digitale kopie van het zestiende-eeuwse gewelf.
Een van de vele pronkstukken van de kerk is de in 1518 geschilderde gewelfschildering door Jacob Cornelisz. van Oostsanen. Het wordt in kunstkringen beschouwd als een van de belangrijkste schilderingen van de Noordelijke Nederlanden.
In het jubileumjaar 2018 konden bezoekers nog via de speciale steigers van Klim Naar De Hemel dicht bij de schilderingen komen. Maar de techniek waarmee onderzoekers nu werken, bestond toen nog nauwelijks. “Die technieken zijn in de afgelopen jaren heel snel gegaan,” vertelt universitair docent digitale kunstgeschiedenis Sanne Frequin terwijl boven haar hoofd onderzoekers de digitale opnames maken vanuit een klein bakje hoog in de kerk. (tekst gaat verder onder de foto)
Sanne Frequin, universitair docent digitale kunstgeschiedenis en Daantje Meuwissen, universitair docent Oude Kunst trekken het project. (foto: Streekstad Centraal)
“Dat heeft onder andere te maken met de populariteit van computergames. De software die wij gebruiken lijkt sterk op de software die ook voor games wordt ontwikkeld. Daardoor kunnen we nu veel makkelijker en op veel hogere kwaliteit zo’n 3D-model maken.”
Gert van Kleef, adviseur Kunst en Cultuur van Theater de Vest en Grote Kerk, kreeg alvast een voorproefje van wat dat betekent. Met een VR-bril op stond hij plotseling midden in een digitale versie van de Grote Kerk in Naarden, waar een vergelijkbaar project al eerder werd uitgevoerd. Even later werd hij virtueel naar boven ‘getild’, naar het punt waar normaal alleen steigers of onderzoekers komen. (tekst gaat verder onder de foto)
Voor de driedimensionale digitale modellen van de Grote Kerk die gebruikt kunnen worden voor VR-brillen, zijn enorm krachtige computers nodig. (foto: aangeleverd)
Van Kleef moet er even bij zitten, want de beelden duizelen hem. “Je staat nu eigenlijk precies waar de steiger staat,” legt Frequin uit. “Dat is de meerwaarde van zo’n 3D-model: je staat met je neus bovenop het gewelf.”
Ook voor de Grote Kerk zelf biedt de techniek nieuwe mogelijkheden. Volgens Van Kleef kan het digitale model straks gebruikt worden voor rondleidingen en presentaties in de kerk. “We gaan de resultaten van het onderzoek laten zien en er komt ook een VR-tour,” zegt hij. “Zo kunnen bezoekers straks zelf ervaren hoe het is om vlak bij de schilderingen te staan.” (tekst gaat verder onder de foto)
Sanne Frequin laat aan Gert van Kleef van de Grote Kerk zien wat de eerste resultaten zijn van de vele opnames die nu bovenin de kerk worden gemaakt. (foto: Streekstad Centraal)
Dat is bijzonder, want het gewelf bevindt zich op ongeveer dertig meter boven de kerkvloer en is voor de huidige bezoekers alleen van een afstand zichtbaar. Met digitale technieken kan het kunstwerk straks van dichtbij worden bekeken en beter worden onderzocht, zonder dat iemand daadwerkelijk naar boven hoeft te klimmen.
Voor de onderzoekers is het project meer dan alleen een technisch experiment. Frequin benadrukt juist de samenwerking tussen wetenschap en de Grote Kerk. “Dat vind ik eigenlijk het leukste, en het belangrijkste van dit project: dat iedereen er wat aan heeft,” zegt ze. “Ik ben natuurlijk ook blij als er straks mensen in de kerk met een VR-bril verdwalen in die prachtige schilderingen.”
En dat verdwalen gaat waarschijnlijk snel gebeuren. Want waar het eeuwenoude kunstwerk vroeger alleen vanaf de kerkvloer te zien was, kan straks iedereen er virtueel tussen staan. Alsof je even zelf boven in het gewelf van de Grote Kerk bent. Of voor de hemelbeklimmers: weer even terug.
In een woning in Sint Pancras is donderdagmiddag een overleden man aangetroffen. Verschillende politieauto’s kwamen met zwaailichten en sirenes naar de wijk Twuyverhoek.
In een woning aan de Blokkeel vonden agenten een man die al was overleden. Wat de toedracht is van het overlijden, is op dit moment nog niet duidelijk.
Volgens omwonenden zorgde de komst van de politieauto’s voor de nodige opschudding in de buurt.
Over de identiteit van de man en de achtergronden is nog niets bekendgemaakt. De politie onderzoekt de zaak en kijkt of er sprake is van een natuurlijk overlijden of dat er andere omstandigheden een rol hebben gespeeld.
