Duurzaamheid stond bij alle partijen op de agenda tijdens de verkiezingscampagne in 2021. Minder uitstoot, meer groen, huizen isoleren en schone energie opwekken – het kwam allemaal voorbij. Met het eerste college van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD leek er ook een meerderheid om daar stappen in te zetten. Maar dat college viel eind 2022.
Daarna werd een nieuwe coalitie gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. In het nieuwe coalitieakkoord “Thuis in Dijk en Waard” blijft de hoofdlijn van het duurzaamheidsbeleid grotendeels hetzelfde. Wel komt er meer nadruk te liggen op klimaat, vergroening en duurzame energie. (tekst gaat verder onder de foto)
In de coalitie was onvoldoende steun voor grote zonnevelden die het Dijk en Waardse landschap ingrijpend veranderen. (foto: Pixabay)
Windenergie was een van de gevoeligste onderwerpen. Senioren Dijk en Waard wilde tijdens de verkiezingen een duidelijke regel: windmolens moesten minimaal tien keer hun tiphoogte van woningen af staan. In het coalitieakkoord is die regel nergens terug te vinden. Daar staat alleen dat de gemeente “terughoudend” wil zijn met windturbines op landbouwgrond. Dat klinkt netjes, maar zegt maar weinig. Een duidelijke afstandsnorm ontbreekt.
Ook bij zonne-energie kiest de gemeente voor een voorzichtige aanpak. Zonnepanelen moeten vooral op daken komen. Dat is in beide coalitieakkoorden het uitgangspunt. Grootschalige zonnevelden liggen gevoeliger, omdat het landschap open moet blijven. Dat klinkt logisch, maar zonder duidelijke keuzes gaat het langzaam. Elk project vraagt overleg en elke locatie zorgt voor discussie. Zo wordt duurzaamheid vooral een proces, geen versnelling. (tekst gaat verder onder de foto)
NH Paprika was een grote en belangrijke speler voor de verduurzaming van het Alton-gebied in Heerhugowaard-De Noord, totdat deze duurzame paprikakweker in 2025 failliet ging. (foto: aangeleverd)
Niet alles rond duurzaamheid leidt tot politieke strijd. Op het gebied van klimaatadaptatie – zoals wateropvang, minder tegels en een betere inrichting van straten – wordt vooral doorgewerkt. De Dijk en Waardse Onafhankelijke Partij (DOP) pleit al langer voor meer groen en een parkachtige inrichting van nieuwe gebieden. In plannen voor klimaatbestendige wijken zie je die ideeën terug.
Partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie leggen in hun verkiezingsprogramma’s daarnaast meer nadruk op vergroening, energiebesparing en het verminderen van CO₂-uitstoot. Zo pleitte GroenLinks voor meer ruimte voor groen en duurzame energie, terwijl PvdA en ChristenUnie extra aandacht vroegen voor energiebesparing en het ondersteunen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning. (tekst gaat verder onder de foto)
In november 2022 zette wethouder René Schoemaker (Duurzaamheid) de Rivierenwijk in Heerhugowaard in de schijnwerpers om een belangrijke mijlpaal in de warmtetransitie te vieren. (foto: aangeleverd)
De koers verandert echter niet fundamenteel. Zowel het eerste als het tweede coalitieakkoord zetten in op verduurzaming en energiebesparing. In het tweede akkoord ligt wel iets meer nadruk op klimaatadaptatie, vergroening en het helpen van inwoners bij het verduurzamen van hun woning.
Maar waar DOP sprak over een duidelijke groene koers, zie je in de uitvoering vooral compromissen. Zo zag de partij een parkachtig Westpoort voor zich tijdens de campagne. In de praktijk krijgt woningbouw vaak voorrang. Hoe meer huizen, hoe minder ruimte er overblijft voor een brede groene opzet. Het gebied is groener dan voorheen, maar niet zo parkachtig als beloofd. (tekst gaat door onder de foto)
Het ontwerp van de nieuwe wijk Westpoort in Heerhugowaard. (foto: RRog)
Ook bij energiebesparing zie je dat verschil tussen belofte en werkelijkheid. Senioren Dijk en Waard en DOP benadrukten het belang van hulp bij energiekosten en isolatie, vooral voor inwoners met een lager inkomen. Die regelingen zijn er ook gekomen. Er wordt geholpen met isolatie en er is aandacht voor energiearmoede.
Maar de mogelijkheden blijven beperkt. Veel geld komt uit landelijke subsidies. De gemeente kan inwoners ondersteunen, maar niet zelfstandig grote stappen zetten. Wat tijdens de verkiezingen klonk als een stevige inzet op energiebesparing, blijkt in de praktijk sterk afhankelijk van Den Haag. (tekst gaat verder onder de foto)
Inwoners hadden in 2025 kritiek op het terughoudende beleid van Dijk en Waard om inwoners hun eigen auto te laten opladen aan straat. De publieke druk leidde tot een tijdelijk experiment. (foto: Streekstad Centraal)
Wat opvalt, is dat geen enkele coalitie uiteindelijk kiest voor een harde koers. Zowel het eerste als het tweede coalitieakkoord spreekt over verduurzaming, maar zonder scherpe normen of ingrijpende keuzes. Draagvlak onder inwoners en bescherming van het landschap blijven belangrijke uitgangspunten.
Dijk en Waard doet mee met regionale afspraken, voert klimaatmaatregelen uit en stimuleert isolatie. Maar loopt niet voorop met strenge regels of grote doorbraken. De vraag is dus niet of er iets gebeurt – dat gebeurt er wel. De vraag is vooral of het tempo hoog genoeg ligt. Dat zal de komende jaren moeten blijken.
De belofte in 2022 was luid en duidelijk: de zorg in Alkmaar moest menselijker, toegankelijker en dichter bij de inwoner komen. Geen ondoorgrondelijke loketten meer, maar snelle en begrijpelijke hulp. Nu de bestuursperiode ten einde loopt, is de balans op te maken. Er zijn zeker stappen gezet, voornamelijk voor senioren. Maar de échte grote doorbraak in het zorgstelsel bleef uit.
Om te begrijpen waarom, moeten we niet alleen kijken naar de plannen, maar vooral naar de roerige politieke werkelijkheid van de afgelopen vier jaar: de val van de eerste coalitie en de daaropvolgende koerswijziging. (tekst gaat verder onder de foto)
Sinds 2023 is Christian Schouten (D66) de wethouder met zorg in de portefeuille, met onder andere Wmo, zorg en welzijn. (foto: Streekstad Centraal)
De eerste acte van het politieke theater uit 2022 kan beschreven worden als de linkse en groene droom. Na de verkiezingen van 2022 ging er een breed, overwegend links-leunend college van start, bestaande uit GroenLinks, BAS, PvdA, CDA, Leefbaar Alkmaar, ChristenUnie en SP. Dit college wilde flink ingrijpen in de fundamenten van het sociaal domein.
Het coalitieakkoord van deze eerste groep ademde de wens om het systeem rechtvaardiger te maken door de sterkste schouders de zwaarste lasten te laten dragen. Zo werd er concreet onderzocht of de huishoudelijke hulp via de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) inkomensafhankelijk gemaakt kon worden, zodat inwoners die het zelf konden betalen geen aanspraak meer deden op de schaarse publieke middelen.
Dit was een nadrukkelijke wens van onder andere GroenLinks. Ook werd er de aanval geopend op ‘zorgcowboys’ die met lichte problematiek in de jeugdzorg hoge winsten maakten; partijen die investeerden in complexe zorg moesten beloond worden. (tekst gaat verder onder de foto)
Gedurende het grootste deel van 2022 en de eerste helft van 2023 was Robert te Beest (CDA) verantwoordelijk voor de zorg. (foto: Streekstad Centraal)
De tweede acte kreeg echter een onvoorziene wending. De ambitieuze, structurele hervormingen kregen niet de kans om volledig te wortelen. Na de val van deze eerste coalitie trad de ‘Alkmaarse Stad en Landcoalitie’ aan. In deze nieuwe samenstelling was een belangrijke rol weggelegd voor partijen met een wezenlijk andere visie op zorg en financiën, waaronder de VVD, OPA en SPA.
Met het nieuwe college veranderde de toon en de beleidsrichting. Waar de eerste coalitie de WMO inkomensafhankelijk wilde maken, stelde de VVD in haar programma juist klip en klaar dat gemeentelijke inkomensafhankelijke regelingen voorkomen moesten worden, al moest er wel een reële ‘eigen bijdrage’ blijven bestaan om de kosten beheersbaar te houden.
Het nieuwe coalitieakkoord koos uiteindelijk voor een middenweg: een “ruimhartig en betaalbaar WMO-beleid” waarin gestreefd werd naar géén “stapeling van eigen bijdragen” voor inwoners. (tekst gaat verder onder de foto)
Zes partijen vormden vanaf 2023 een nieuwe coalitie, die de accenten verschoof in het gemeentelijk beleid van Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
De scherpe randjes verdwenen niet alleen bij de WMO, maar ook bij onderwerpen als de bijstand. Waar VVD en OPA in de campagne nog pleitten voor strenge regels (zoals de strikte verplichting tot een tegenprestatie voor een uitkering), werd de harde campagnetaal in het nieuwe coalitieakkoord ingeruild voor mildere termen over begeleiding en ondersteuning.
De ‘Stad en Landcoalitie’ koos duidelijk voor rust en compromissen (“liever een compromis dan een botsing”) in plaats van een harde ideologische lijn. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Arie Epskamp van de Seniorenpartij Alkmaar trad in 2025 af na lang ziekteverlof dat werd ingeluid nadat de SPA-partijfinanciën niet op orde bleken. (foto: aangeleverd)
Heeft deze politieke stoelendans de Alkmaarder dan niets opgeleverd? Jawel, maar vooral op pragmatisch niveau. Het meest opvallende succesverhaal is dat van de SeniorenPartij Alkmaar (SPA). Hun doelgerichte eisen bleven ook in de nieuwe coalitie overeind. De partij kreeg haar zin met de benoeming van Arie Epskamp (SPA) als coördinerend wethouder voor de Seniorenagenda en WMO. De beloofde seniorenagenda, het seniorenpanel en de uitgebreide digitaliseringshulp in bibliotheken zijn daadwerkelijk gerealiseerd.
Daarnaast is de afstand tussen inwoner en gemeente iets verkleind door de introductie van ‘groene golfambtenaren’ en wijkbudgetten, die bureaucratie moeten verminderen.
Wat sneuvelde in de politieke overgang, waren de grote beloftes die voorafgaand aan de verkiezingen werden gedaan. Het systeem met al zijn hindernissen staat er nog steeds. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Christiaan Peetoom (VVD, Sport) is de drijvende kracht achter de grootschalige nieuwbouw van Sportcomplex Hoornse Vaart. (foto: Streekstad Centraal)
Een pijnlijk voorbeeld van een belofte die de veranderende politieke wind niet overleefde, is het schoolzwemmen. BAS (die wél in de eerste, maar haar stempel verloor in de tweede fase) beloofde dat álle kinderen weer via school zwemles zouden krijgen. In werkelijkheid is dit afgezwakt tot een vergoeding via de AlkmaarPas, uitsluitend voor gezinnen met een laag inkomen. Een wezenlijk verschil tussen een universele voorziening en een armoedemaatregel.
De afgelopen vier jaar laten zien hoe een tussentijdse coalitiebreuk de uitvoering van verkiezingsbeloften compliceert. Partijen uit de eerste coalitie konden hun visie niet afmaken, en de tweede coalitie koos voor het bewaren van de lieve vrede en financiële voorzichtigheid.
Is de zorg in Alkmaar mislukt? Zeker niet. De voorzieningen zijn toegankelijker geworden, buurtcentra blijven open en senioren hebben een duidelijkere stem gekregen. Maar wie hoopte op een grote stelselwijziging in de Alkmaarse zorg, kwam bedrogen uit. Wie in een verdeelde raad na een bestuurscrisis iedereen tevreden wil houden, kiest voor ‘zacht bestuur’. En zacht bestuur maakt zelden scherpe keuzes.
Waar het binnen andere domeinen draaide om aantallen en deadlines, ging het bij zorg over iets anders tijdens de verkiezingscampagnes van 2021. Over kwetsbaarheid, nabijheid en begrijpelijke ondersteuning. Vooral Senioren Dijk en Waard zette dat thema tijdens de verkiezingen stevig op de agenda.
De boodschap was helder: zorg moet menselijker, toegankelijker en dichterbij. Wie nu de balans opmaakt in Dijk en Waard, ziet dat er echt stappen zijn gezet – maar dat de kosten blijven oplopen. Net als in heel Nederland, overigens.
In tegenstelling tot sommige andere dossiers bleef zorg niet steken in mooie woorden. De Vrijwillige Ouderen Adviseur is ingevoerd en structureel gefinancierd. Ouderen kunnen daardoor laagdrempelig hulp krijgen bij moeilijke keuzes over zorg en ondersteuning.
Ook de aansluiting bij de Alliantie Financieel Misbruik en de inzet om een dementievriendelijke gemeente te worden zijn daadwerkelijk opgepakt. Dat waren concrete verkiezingsbeloftes – en die zijn uitgevoerd. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Gerard Rep met de DijkenWaardPas. De mogelijkheden met de pas werden de afgelopen vier jaar uitgebreid om de participatie te bevorderen. (foto: aangeleverd)
Ook preventie kreeg vorm. Projecten als Welzijn op Recept en de uitbreiding van de DijkenWaardPas laten zien dat preventie en participatie niet alleen op papier zijn blijven staan. De inkomensgrens voor bijzondere bijstand is verruimd en armoedebeleid is aangescherpt. Daardoor kunnen inwoners eerder ondersteuning krijgen. De zorg is daarmee niet alleen toegankelijker gemaakt, maar ook breder georganiseerd.
DOP en Lokaal Dijk en Waard hebben daarnaast invloed gehad op hoe er naar zorg wordt gekeken. Eenzaamheid is geen bijzaak meer, maar een vast onderdeel van beleid. Voor inwoners betekent dat dat de zorg toegankelijker en zichtbaarder wordt. (tekst gaat door onder de foto)
Zorg is en blijft een domein waar Dijk en Waard heel veel geld aan besteedt. (foto: Streekstad Centraal)
De kosten lopen wel op. Het probleem zit niet in de intentie, maar in de vraag of het op lange termijn vol te houden is. De ondersteuning wordt – zoals beloofd – toegankelijker, maar de uitgaven groeien. Vooral de jeugdzorg blijft een zorgenkind. Er zijn maatregelen genomen om de kosten te beperken, maar tot nu toe heeft dat nog niet geleid tot lagere uitgaven. De gemeente probeert te sturen, maar de kosten bewegen nauwelijks mee.
Voor de VVD is dat een gevoelig punt. De partij beloofde tijdens de campagne meer grip op de zorgkosten, efficiënter werken en minder verspilling. De partij kon een klein jaar deel uitmaken van de coalitie om aan de knoppen te draaien, maar in december brak er een bestuurlijke crisis uit, waarna de partij in de oppositie belandde en niet langer een stempel kon drukken op de koers van het college.
VVD-lijsttrekker Falco Hoekstra (r) zag de verkiezingscampagne in 2021 beloond met een plek in het college, maar dat duurde minder dan een jaar. (foto: aangeleverd)
Bij het nieuwe coalitieakkoord van de leidende partijen Senioren Dijk en Waard, DOP en Lokaal Dijk en Waard sloten GroenLinks, PvdA en de ChristenUnie zich aan. Zij wilden een koers die meer sociaal vooruitstrevend was, door de harde financiële sturing op de zorg deels in te ruilen voor sturing op kwaliteit en preventie, en door de financiële vangnetten voor kwetsbare inwoners stevig te verbreden.
De nadruk kwam veel sterker te liggen op andere zaken. Het nieuwe college met de nieuwe wethouder Fred Ruiten van de ChristenUnie wilde nadrukkelijk sturen op “bestaanszekerheid” voor alle inwoners, inclusiviteit en een andere benadering van zorgprofessionals. (tekst gaat verder onder de foto)
De nieuwe ChristenUnie-wethouder Fred Ruiten werd vanaf december 2022 het gezicht van een meer sociaal vooruitstrevender koers in Dijk en Waard. (foto: Streekstad Centraal)
Ook de nieuwe coalitie worstelde met de openeinderegelingen in de Wmo en jeugdzorg. De allereerste coalitie van de nieuwe gemeente Dijk en Waard met de VVD focuste echter hard op ‘beheersmaatregelen’ en de ontwikkeling van een “dashboard sociaal domein” om via data meer politieke grip op de kosten te krijgen.
De nieuwe coalitie uit 2022 legde het accent daarentegen op het ‘vertrouwen geven aan professionals’ om de juiste zorg te bepalen. Zij wilden de kosten primair beheersen door advies in te winnen bij deskundigen en wetenschappelijke instituten, en zo gericht op te treden tegen een ‘wildgroei aan aanbod’ in de zorgmarkt. (tekst gaat verder onder de foto)
Het valt niet mee om de kosten te beheersen van de jeugdzorg. (foto: aangeleverd)
Die koers is ook ingezet: contracten zijn herzien, toezicht is aangescherpt en er wordt meer samengewerkt met huisartsen. Toch laten de cijfers zien dat de kosten blijven stijgen. De belofte van kostenbeheersing blijkt in de praktijk moeilijk waar te maken.
Bij Senioren Dijk en Waard ligt de nadruk minder op kosten en meer op inhoud. Hun inzet op ouderenondersteuning, dementievriendelijkheid en preventie is duidelijk terug te vinden in het beleid. Niet alles wat tijdens de campagne werd benoemd, is letterlijk terug te vinden in het beleid, maar de kern van hun boodschap – eerder helpen, beter begeleiden – heeft wél vorm gekregen. (tekst gaat door onder de foto)
De fusie van Langedijk en Heerhugowaard heeft ervoor gezorgd dat de zorg voor ouderen beter georganiseerd is. (foto: Streekstad Centraal)
De zorg voor ouderen is beter georganiseerd dan vóór de fusie van Heerhugowaard en Langedijk. Wel op een andere manier dan destijds werd beloofd. Er komt geen terugkeer van het klassieke ‘bejaardenhuis’. In plaats daarvan kiest de gemeente voor geclusterd wonen en zorg dichtbij. De richting komt overeen met de campagne, maar de vorm is veranderd. Dat laat zien hoe verkiezingsbeloftes in de praktijk worden aangepast aan bestuurlijke en financiële realiteit.
Op het gebied van zorg wordt dus uitgevoerd en geïnvesteerd en de maatregelen zijn zichtbaar. Tot het moment dat de financiële grenzen in zicht komen. De zorg is menselijker en toegankelijker georganiseerd, maar een structureel antwoord op de stijgende kosten ontbreekt totnogtoe. (tekst gaat verder onder de foto)
Heel Nederland heeft te kampen met structureel stijgende zorgkosten, dat probleem is niet uniek voor Dijk en Waard. (foto: Magenta Zorg)
De kiezer kreeg dus wel wat werd beloofd: betere ondersteuning, meer aandacht en een toegankelijker systeem. Maar daar staat een vraag tegenover: tegen welke prijs? Die prijs stond niet in de verkiezingsprogramma’s, maar verschijnt later in de begroting. De goede intenties zijn uitgevoerd, maar zorg blijft één van de grootste kostenposten van Dijk en Waard.
Tijdens de viering van Internationale Vrouwendag in De Binding in Noord-Scharwoude, sluit de gemeente Dijk en Waard zich officieel aan bij het internationale initiatief Safe Streets. Burgemeester Maarten Poorter en wethouder Ester Leibbrand zetten hun handtekening onder de intentieverklaring waarmee de gemeente zich verplicht in te zetten voor een veiligere openbare ruimte voor vrouwen en meisjes. “Dijk en Waard moet veilig voelen voor iedereen.”
In de zaal zitten zaterdag inwoners, raadsleden en andere betrokkenen die samenkomen om stil te staan bij vrouwen in de politiek en veiligheid op straat. Wethouder Ester Leibbrand opent de middag met een korte terugblik op de positie van vrouwen in de politiek. “Politiek gaat over dingen die ons allemaal raken,” begint ze. “Dan is het eigenlijk gek dat de mensen die de beslissingen nemen niet hetzelfde zijn als de mensen die in de samenleving leven.”
Hoewel vrouwen al sinds 1919 verkiesbaar zijn, zijn ze volgens haar nog altijd in de minderheid. “Ongeveer een derde van de raadsleden en wethouders is vrouw. In Dijk en Waard is van de vijf wethouders er maar één vrouw – en dat ben ik.” In de zaal wordt instemmend geknikt. Een van de aanwezige vrouwen vertelt dat ze het goed vindt dat dit onderwerp zo nadrukkelijk op tafel ligt. “Je merkt dat het hier echt serieus wordt genomen. Dat voelt fijn.” (tekst gaat door onder de foto)
De hal van De Binding in Noord-Scharwoude zat zaterdagmiddag goed vol met vrouwen voor Internationale Vrouwendag. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens Leibbrand zijn rolmodellen belangrijk voor jonge generaties. “Als jonge meiden zien dat vrouwen minister of burgemeester kunnen worden, dan zien ze wat mogelijk is en dat is ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling.” Na de opening neemt voormalig wethouder Annette Groot het woord.
Ze vertelt hoe haar moeder haar altijd leerde dat vrouwen alles kunnen bereiken wat ze willen. “De wereld is gelukkig echt wel veranderd,” zegt Groot. “Mijn moeder gaf mij altijd het voorbeeld dat je als vrouw alles kan doen. Ik ben blij dat ik zelf ook een voorbeeld kan zijn voor anderen. We hebben meer mensen – en dan in het bijzonder vrouwen – nodig, dus ik zeg: pak je kans.”
Een bezoeker vertelt dat juist dat soort verhalen inspirerend zijn. “Je hoort vaak dat politiek ingewikkeld is, maar als je zo’n verhaal hoort denk je toch: misschien kan ik dat ook wel. Ik moet me er maar eens in gaan verdiepen.” En dat is precies wat één van de doelen van zaterdagmiddag is. (tekst gaat door onder de foto)
Naast verschillende toespraken konden de vrouwen ook verschillende workshops volgen, waaronder de activistische workshop: eisen van en voor vrouwen. (foto: Streekstad Centraal)
Naast vrouwen in de politiek staat ook veiligheid op straat centraal tijdens de bijeenkomst. Volgens wethouder Leibbrand is de intentieverklaring een belangrijke stap voor de gemeente. “Het is een ontzettend belangrijke stap, want gemeente Dijk en Waard wordt zo alleen maar veiliger. Het doel van deze aansluiting is dat we gaan leren van andere gemeenten die al zijn aangesloten, op die manier kunnen we grote stappen zetten op het gebied van veiligheid voor vrouwen en meisjes.”
Ze vertelt dat de gemeente inmiddels al een duidelijk beeld heeft van plekken waar vrouwen zich onveilig voelen. “Na de vrouwenavond eerder hebben we een duidelijke lijst van plekken die als onveilig worden gezien. Die gaan we aanpakken, dus dat merken vrouwen meteen.” In de zaal herkennen sommige bezoekers zich daarin. “Je past soms toch je gedrag aan,” zegt een van hen. “Bijvoorbeeld als je ’s avonds alleen naar huis gaat. Dan kijk je toch even anders om je heen.”
Volgens Leibbrand moet veiligheid breder worden bekeken dan alleen fysieke aanpassingen. “We moeten verder kijken dan alleen een lantaarnpaal hier of een bosje weghalen daar. Het gaat ook over bewustwording.” Veel van de angst ontstaat volgens haar doordat vrouwen bang zijn dat er iets kan gebeuren, terwijl het in de meeste gevallen goed gaat. (tekst gaat door onder de foto)
Er werd ook een cursus zelfverdediging voor vrouwen aangeboden waarbij de de deelnemers leerden hoe ze verschillende trappen uit moeten voeren. (foto: Streekstad Centraal)
“Veel van die angst komt doordat vrouwen bang zijn dat er iets gebeurt, maar 999 van de 1000 keer gebeurt er niks. Als mannen weten welke invloed ze op vrouwen hebben, dan helpt dat al voor een heel groot deel.” Daarom wil de gemeente ook inzetten op voorlichting, bijvoorbeeld op scholen. “Een groep jongens op fatbikes kan bijvoorbeeld een naar gevoel geven bij vrouwen, maar vaak hebben ze zelf helemaal niet door wat voor invloed ze hebben.”
Later op de middag volgt het officiële moment. Burgemeester Maarten Poorter en wethouder Leibbrand zetten hun handtekening onder de intentieverklaring van Safe Streets (zie kader onderaan voor uitleg). Daarmee wordt Dijk en Waard de zestiende gemeente in Nederland die zich bij het initiatief aansluit. De gemeenteraad nam eerder al een motie aan om concrete stappen te zetten om de veiligheid van vrouwen en meiden in de openbare ruimte te vergroten. Aansluiten bij Safe Streets is een van de stappen uit die motie. (tekst gaat door onder de foto)
De internationale vrouwenmiddag in de Binding werd goed bezocht. (foto: Streekstad Centraal)
Volgens burgemeester Poorter is het belangrijk dat iedereen zich vrij kan bewegen in de gemeente. “Vrijheid hoeft geen omweg te nemen,” zegt hij. “Het is onacceptabel dat meisjes een andere route kiezen omdat ze zich ergens onveilig voelen. Daar moeten we als gemeente iets aan doen.” Hij benadrukt dat veiligheid een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. “Dit is niet alleen een probleem dat vrouwen moeten oplossen. Dat moeten we samen doen.”
Voor veel aanwezigen voelt de middag als een belangrijk signaal. “Je merkt dat veiligheid en vrouwen in de politiek hier echt als iets belangrijks worden gezien,” zegt een van de vrouwen. “Dat geeft wel het gevoel dat er echt iets mee gedaan gaat worden. Nu hopen dat dat ook echt zo is.”
Mobiliteit ging tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 in Alkmaar niet alleen over asfalt en parkeerplaatsen. Het ging over een grotere vraag: hoe groeit de stad zonder vast te lopen? Over auto’s in de binnenstad, parkeerdruk in woonwijken, verkeersveiligheid in dorpen en de vraag hoeveel ruimte er nog is voor de auto.
Tijdens de verkiezingen lagen de verschillen duidelijk op tafel. D66 wilde meer regels rond de binnenstad: meer vergunningparkeren en meer sturing op auto’s in woonwijken. VVD en OPA benadrukten juist bereikbaarheid. De auto moest welkom blijven. BAS keek vooral naar de binnenstad en de ondernemers en stelde zelfs gratis parkeermomenten voor, bijvoorbeeld tijdens koopavonden. Het CDA richtte zich op parkeerdruk in dorpen en woonwijken. SPA kwam met plannen voor nieuwe parkeergarages en betere fietsvoorzieningen.
De strijd om de schaarse vierkante meters in Alkmaar was hét hoofdpijndossier tijdens de verkiezingen van 2022. Waar geven we voorrang aan: de fietser en de schone lucht, of de doorstroming van de auto en de bereikbaarheid voor ondernemers? (tekst gaat door onder de foto)
Parkeren in de stad en dorpen blijft een punt van discussie in de Alkmaarse gemeenteraad. (foto: aangeleverd)
De afgelopen vier jaar laten op mobiliteitsgebied een opmerkelijke U-bocht zien. Wie puur naar het eindresultaat kijkt, ziet een stad die fundamentele mobiliteitskeuzes voor zich uitschuift. Maar wie naar de politieke geschiedenis kijkt, ziet hoe de val van de eerste, progressieve coalitie de rode loper weer uitlegde voor de auto.
Na de verkiezingen startte een overwegend progressieve coalitie met grootse, groene ambities voor het Alkmaarse verkeer. Partijen als GroenLinks wilden de openbare ruimte stevig terugwinnen op de auto en pleitten voor een autoluwe binnenstad met minder parkeerplekken. (tekst gaat verder onder de foto)
Auto’s zijn al decennialang een belangrijke blikvanger op de Alkmaarse grachten. Of ze daar thuishoren, is voortdurend onderwerp van politiek debat. (foto: Streekstad Centraal)
Dit was duidelijk zichtbaar in het eerste coalitieakkoord tussen de partijen GroenLinks, BAS, PvdA, CDA, Leefbaar Alkmaar, ChristenUnie en de SP. Daarin werden harde afspraken werden gemaakt om in samenspraak met bewoners en ondernemers te bekijken hoe het aantal autobewegingen in het centrum verminderd kon worden.
Ook werd er een onderzoek gestart naar de invoering van een Zero Emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s. De boodschap naar de Alkmaarder was in die eerste bestuursperiode helder: de auto is in het stadshart in de toekomst slechts te gast. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Robert te Beest (CDA) was van 2022 tot 2023 wethouder voor mobiliteit en bereikbaarheid, en kreeg daarna andere portefeuilles. (foto: Jan Jong Fotografie)
Deze inhaalslag voor de fietser en het klimaat sneuvelde echter voortijdig. Het eerste college viel binnen een jaar, waarna de nieuwe ‘Alkmaarse Stad en Landcoalitie’ aantrad. In deze nieuwe samenstelling kregen partijen als de VVD en OPA stevig de touwtjes in handen, en hun visie op mobiliteit stond haaks op die van de eerste coalitie.
Voor OPA blijven auto’s een cruciaal en belangrijk vervoersmiddel, en de VVD pleitte in haar programma onomwonden voor het vergroten van de autocapaciteit op knelpunten zoals de Kraspolderbrug. Het tweede coalitieakkoord bevatte dan ook een fundamentele beleidswijziging. Waar de eerste coalitie de auto actief wilde ontmoedigen, beloofde de nieuwe coalitie juist expliciet om de binnenstad goed bereikbaar te houden voor zowel de fiets als de auto, nadrukkelijk met het oog op de economie. (tekst gaat verder onder de foto)
De Laat in de Alkmaarse binnenstad werd een auto- en fietsluwe winkelstraat. (foto: Streekstad Centraal)
SPA kwam in 2022 met plannen voor extra parkeergarages en zelfs een fietsparkeergarage onder het water bij het Waagplein. Grote ideeën, maar ze waren de afgelopen jaren nergens terug te vinden als concreet project. Er wordt wel geïnvesteerd in fietsbeleid en bereikbaarheid, maar zonder dergelijk grote plannen.
Het CDA zat van 2022 tot 2026 in beide colleges. In het verkiezingsprogramma werd gepleit voor Parkeren Op Eigen Terrein (POET) als standaard bij nieuwbouw, om te voorkomen dat in nieuwe wijken bestaande straten vol worden ‘geparkeerd’. Die eis is niet als zodanig vastgelegd. Parkeernormen blijven flexibel, vooral om woningbouw niet verder te vertragen. Begrijpelijk, maar het betekent ook dat de parkeerdruk in bepaalde wijken niet verdwijnt. (tekst gaat verder onder de foto)
Parkeernormen willen de broodnodige woningbouw in Alkmaar nog wel eens vertragen. (foto: Streekstad Centraal)
Deze machtswisseling halverwege de rit verklaart waarom de beloofde grote transities in het Alkmaarse verkeer uiteindelijk in de ijskast zijn beland. Waar de progressieve partijen hoopten op autoluwe straten en verregaande logistieke ingrepen, zette de tweede coalitie in op rust en behoud.
Er werd gekozen voor het handhaven van het bestaande parkeerbeleid, waarmee de afspraken rondom vergunningparkeren en de parkeerplekken voor bewoners simpelweg werden gegarandeerd. Tegelijkertijd werden in het nieuwe akkoord ook de scherpe randjes van de rechtse partijen er afgevijld. De Stad en Landcoalitie koos in alles voor zacht bestuur; een compromis heeft immers altijd de voorkeur boven een botsing. (tekst gaat door onder de foto)
Parkeren en auto’s in de binnenstad zijn twee belangrijke onderwerpen binnen het thema mobiliteit in Alkmaar. (foto: Streekstad Centraal)
Is er de afgelopen jaren dan helemaal niets veranderd op de Alkmaarse wegen? Jawel, maar de veranderingen vonden vooral plaats in de marge. Over de hele linie was men het er wel over eens dat fietspaden verbeterd moesten worden en dat bepaalde straten naar een veilige snelheid van 30 kilometer per uur moesten gaan.
Maar de échte doorbraak, het oplossen van de ruimtelijke puzzel tussen asfalt, fiets en groen, is ontegenzeggelijk het slachtoffer geworden van de politieke instabiliteit. Waar de bestuursperiode begon met een ideologische koers voor minder auto’s en meer leefbaarheid, eindigde deze na de bestuurscrisis in een voorzichtig poldercompromis. Zoals de Bestevaerbrug, die van een krappe meerderheid in de raad wel aangelegd mag worden, maar dan alleen als ‘fietsstraatbrug’. (tekst gaat verder onder de foto)
Bruggen en Alkmaar, zoals hier de Victoriebrug, blijken al decennialang een lastige combi in de gemeente. (foto: Streekstad Centraal)
Het resultaat is de huidige status quo: de stad is niet wezenlijk autovrijer geworden, maar heeft de auto ook niet definitief ruim baan gegeven. Wie echter iedereen tevreden wil houden en vermijdt om scherpe keuzes te maken, kiest in de praktijk uiteindelijk voor stilstand.
Op de Schuine Hondsboschelaan in Heiloo is zaterdagmiddag brand uitgebroken in een auto. Eind van de middag kregen de hulpdiensten een melding van een voertuigbrand, waarna de brandweer met spoed ter plaatse ging.
Bij aankomst bleek het te gaan om een elektrische auto die aan de laadpaal in brand stond. Met behulp van een hogedrukstraal wisten de brandweerlieden de brand snel onder controle te krijgen, waardoor verdere schade kon worden voorkomen.
De brand trok korte tijd de aandacht van omstanders, maar voor zover bekend raakte niemand gewond. Nadat het vuur was gedoofd, controleerde de brandweer het voertuig nog zorgvuldig om te voorkomen dat de brand opnieuw zou oplaaien.
Wat de brand precies heeft veroorzaakt, is op dit moment nog niet bekend. (foto’s PersfotoNH)
In Podium Victorie kwamen vrijdagavond culturele makers, horecaondernemers, organisatoren en nachtbrakers samen met lokale politici voor een debat over het Alkmaarse nachtleven. Tijdens het zogenoemde nachtdebat gingen zij met elkaar in gesprek over de toekomst van de nacht in de stad. Al snel wordt duidelijk dat er één vraag boven de avond hangt: bouwen we in Alkmaar nog een nachtleven, of vooral een stad vol slaapkamers?
De avond begint met een stevig betoog van Ervin Skelic van HAL25. Volgens hem staat het Alkmaarse nachtleven op een kantelpunt. Muziek, uitgaan en culturele plekken zijn volgens hem geen luxe, maar essentieel voor een stad. Het gaat niet alleen om een feestje. De nacht is ook een gemeenschap.”
Volgens verschillende aanwezigen ontbreekt het Alkmaar aan een duidelijke visie op die nacht. Er ligt wel een cultuurvisie, maar een echte ‘nachtvisie’ ontbreekt nog. Het debat moet daarom geen éénmalige bijeenkomst zijn, maar het begin van een terugkerend gesprek tussen makers, ondernemers en politiek. (tekst gaat door onder de foto)
Na een uitgebreide intro over het belang van de Alkmaarse nacht kon het echte debat beginnen. (foto: Streekstad Centraal)
De eerste stelling van de avond gaat over ruimte voor experiment en zogenoemde rafelranden: plekken waar nieuwe initiatieven kunnen ontstaan. Op het podium reageren verschillende politieke partijen op de stelling dat die ruimte er moet komen.
De partijen reageren, maar uit de zaal klinkt frustratie. Een horecaondernemer merkt op dat er wordt gesproken over meer ruimte en meer experiment, terwijl ondernemers ondertussen met regels en vergunningen te maken hebben. “Als je echt wilt experimenteren, moet je ook zorgen dat iedereen dezelfde ruimte krijgt.” Hij wijst op vergunningen en sluitingstijden en vindt FVD aan zijn zijde. Sommige plekken krijgen meer ruimte dan andere. “Er staat nog genoeg leeg. Be my guest en doe er wat mee.”
OPA pleit voor een denktank met ondernemers en makers, GroenLinks-PvdA wil vooral sneller naar oplossingen en D66 benadrukt dat nachtleven onderdeel is van wat een stad aantrekkelijk maakt. (tekst gaat door onder de foto)
Vanuit de zaal stelde nachtburgemeester Robert-Jan Wille kritische vragen over het nachtleven aan de Alkmaarse politieke partijen. (foto: Streekstad Centraal)
Vanuit de zaal krijgt D66 vervolgens een directe vraag. Als de partij zo voor nachtleven is, waarom zijn er de afgelopen jaren dan juist meer regels gekomen? Volgens de partij is het een lastig spanningsveld. “Bewoners, ondernemers, bezoekers – iedereen heeft wensen. En als politiek hebben we soms de neiging om problemen met nieuwe regels op te lossen. Daar moeten we kritisch naar kijken.”
In het tweede debat – over jongerencultuur – pleiten Evi en Loes van Operatie Stofnest voor plekken waar verschillende generaties samen uitgaan. Volgens hen werkt het uitsluiten van jongeren juist averechts. “Als jongeren nergens welkom zijn, creëer je geen veilige situatie.”
Op het podium reageert BAS sceptisch. Volgens hen ligt er een praktisch probleem bij ondernemers. “Jullie krijgen misschien een boete van 150 euro, maar horeca krijgt 4000 euro als een minderjarige met alcohol gepakt wordt.” Dat maakt het voor ondernemers riskant om jongeren toe te laten.
De SP ziet het probleem breder. Toen de leeftijdsgrens strenger werd, ontstonden volgens hen juist zuipketens buiten het zicht van de stad. “Geen goede ontwikkeling.” Volgens de partij moeten buurthuizen en kleine culturele plekken terugkomen. (tekst gaat door onder de foto)
Dolle Mina Alkmaar zet zich hard in voor de veiligheid van vrouwen tijdens het uitgaan. Tijdens het nachtdebat deelden ze heftige cijfers over grensoverschrijdend gedrag. (foto: Streekstad Centraal)
Ook sociale veiligheid komt uitgebreid aan bod. Vanuit de zaal wordt aandacht gevraagd voor intimidatie en grensoverschrijdend gedrag tegenover vrouwen in het uitgaansleven. De Dolle Mina’s zijn in groten getale aanwezig en volgens hen gebeurt dit nog te vaak.
De Partij voor de Dieren vindt dat veel meldingen niet serieus genoeg worden genomen. “Als iemand eindelijk de stap zet om melding te maken, moet dat ook serieus worden opgepakt.” Het CDA is het daar mee eens en noemt het een probleem waar de politiek iets mee moet doen.
Lijsttrekker Pien Bijl van BAS zegt het gevoel van onveiligheid niet te herkennen. Dat leidt direct tot boegeroep in de zaal. Ze probeert haar punt toe te lichten: volgens haar zorgt veel politie op straat voor een veilig gevoel, en ligt een deel van de verantwoordelijkheid bij de ouders. Die opmerking zorgt opnieuw voor rumoer in de zaal.
Het laatste debat gaat over het doorgroeien in Alkmaar. Rickie Schermerhorn van Kinetic en Nathalie Kamp van Cultuur Kartel leggen het probleem voor aan de politiek: beginnen kan vaak nog wel in Alkmaar, maar groeien blijkt lastig.
Volt pleit daarom voor structurele subsidies zodat initiatieven tijd krijgen om zich te ontwikkelen. Ook ziet de partij kansen in multifunctioneel gebruik van locaties, bijvoorbeeld wanneer een nachtclub overdag een andere functie krijgt. (tekst gaat door onder de foto)
De avond bestond uit drie debatten waarbij politici met mensen van het nachtleven in Alkmaar in gesprek gingen. (foto: Streekstad Centraal)
Subsidies alleen zijn volgens sommigen niet genoeg. Een aanjaagsubsidie kan helpen, maar initiatieven zomaar “de lucht in duwen” brengt ook risico’s met zich mee. De ChristenUnie benadrukt dat subsidies belangrijk zijn voor beginnende initiatieven, maar vraagt zich af hoe lang die moeten doorgaan.
Status Quo kijkt naar nieuwe locaties. Volgens de partij kan leegstand in de stad beter benut worden, maar liggen er ook kansen buiten het centrum, bijvoorbeeld op erven of weilanden waar festivals georganiseerd kunnen worden.
De VVD pleit voor een andere verdeling van cultuursubsidies. Volgens de partij gaat nu veel geld naar grote instellingen, terwijl kleinere initiatieven met minder middelen meer publiek kunnen bereiken. De SP legt juist de nadruk op gemeenschappen en plekken waar mensen zelf iets kunnen organiseren. “Als je achter je bureau een plan bedenkt, gaat de kunst kapot. Het moet inspireren.”
Een definitieve oplossing komt er tijdens het debat niet. Wel wordt duidelijk dat het onderwerp leeft bij veel Alkmaarders. Volgens verschillende sprekers is het daarom belangrijk dat het gesprek tussen makers, ondernemers en politiek blijft doorgaan. “De plekken zijn er vaak al,” klinkt het aan het einde van de avond. “De vraag is vooral wat we ermee durven te doen.”
Een botsing waarbij meerdere auto’s betrokken raakten heeft zaterdagochtend voor verkeershinder gezorgd op de Westtangent in Heerhugowaard. Rond half tien ging het mis toen auto’s door een voorrangsfout hard met elkaar in botsing kwamen.
Door de klap liepen de betrokken voertuigen flinke schade op. Hulpdiensten waren snel ter plaatse om de situatie onder controle te krijgen. Meerdere politie-eenheden sloten de Westtangent tijdelijk af zodat hulpverleners veilig konden werken en het verkeer kon worden omgeleid.
Ambulancepersoneel controleerde de betrokkenen, maar niemand hoefde mee naar het ziekenhuis. Ondanks de schade raakte er bij het ongeval niemand gewond.
Een bergingsbedrijf is opgeroepen om de beschadigde voertuigen af te voeren. (foto’s PersfotoNH)
Mobiliteit raakt inwoners elke dag. Wie in de file staat op de N242, rondjes rijdt voor een parkeerplaats bij het station of een onoverzichtelijke kruising oversteekt, merkt meteen wat beleid betekent. Tijdens de lokale verkiezingscampagne van 2021 speelden partijen daar handig op in. Er werden oplossingen beloofd die snel zichtbaar zouden zijn.
Verschillende partijen presenteerden plannen om de bereikbaarheid te verbeteren. Er moest een parkeergarage bij het Stationsgebied komen. De N242 moest worden aangepakt en de doorstroming moest beter. Lokaal Dijk en Waard ging een stap verder en beloofde zelfs een eigen gemeentelijke buslijn om de dorpen beter met elkaar te verbinden.
Met het eerste college van DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard en de VVD leek er een meerderheid te zijn om die plannen uit te voeren. Maar dat college viel al in december 2022. Daarna werd een nieuwe coalitie gevormd met DOP, Lokaal Dijk en Waard, Senioren Dijk en Waard, GroenLinks, PvdA en ChristenUnie.
Zowel het coalitieakkoord van 2021 als het latere akkoord van de nieuwe coalitie uit december 2022 bevat een uitgebreide paragraaf over mobiliteit en bereikbaarheid. In het tweede coalitieakkoord, “Thuis in Dijk en Waard”, verschuiven de accenten wel iets. Bereikbaarheid blijft belangrijk, maar er komt meer nadruk te liggen op duurzaamheid, verkeersveiligheid en ruimte voor lopen en fietsen. (tekst gaat verder onder de foto)
Het eerste college van Dijk en Waard met VVD-wethouder Falco Hoekstra (r). (foto: Streekstad Centraal)
Die nadruk sluit aan bij verkiezingsprogramma’s van partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie. GroenLinks pleitte bijvoorbeeld voor meer ruimte voor fietsers en voetgangers en minder afhankelijkheid van de auto. De ChristenUnie legde in haar programma juist veel nadruk op verkeersveiligheid, vooral rond scholen en woonwijken. De PvdA benadrukte daarnaast dat openbaar vervoer en bereikbaarheid ook voor inwoners zonder auto goed geregeld moeten zijn.
De hoofdlijn verandert echter nauwelijks. In beide akkoorden wordt mobiliteit nadrukkelijk gekoppeld aan woningbouw en economische ontwikkeling. Ook blijven grote projecten zoals de parkeergarage bij het station en de lobby voor verbetering van de N242 overeind.
Verkeersveiligheid en een stevig parkeerbeleid blijven centraal staan. Op dat vlak heeft het vervangen van een VVD-wethouder door Fred Ruiten van de ChristenUnie geen grote verschuiving tot gevolg. De parkeergarage kreeg in beide akkoorden prioriteit en de gemeente bleef lobbyen voor verbetering van de N242. Bereikbaarheid werd gekoppeld aan woningbouw en economische groei. Op papier zag het er goed uit. (tekst gaat verder onder de foto)
Wethouder Fred Ruiten kwam in 2025 naar winkelcentrum Middenwaard om het 50-jarig bestaan te vieren. (foto: Streekstad Centraal)
Maar met de kennis van nu blijkt dat zulke projecten veel tijd kosten. De spooronderdoorgang bij de Zuidtangent is inmiddels in aanbouw en zal binnenkort open gaan. De afgelopen jaren merkten inwoners daar vooral verkeershinder van in plaats van betere bereikbaarheid. De verbetering ligt nog in de toekomst.
Hetzelfde geldt voor parkeren. Tijdens de verkiezingscampagne werd veel gesproken over parkeerruimte en bereikbaarheid. In het uiteindelijke beleid blijkt het onderwerp ingewikkelder. Het parkeerbeleid is aangepast en in het Stationskwartier wordt betaald parkeren uitgebreid. Dat leidde tot kritiek van inwoners. (tekst gaat door onder de foto)
Het nieuwe parkeerbeleid in Heerhugowaard kon rekenen op veel protesten van inwoners. (foto: Streekstad Centraal)
Ook de geplande parkeergarage blijkt geen snelle oplossing. De garage maakt deel uit van de grote gebiedsontwikkeling rond het station. Dat project moet niet alleen het parkeren verbeteren, maar ook ruimte maken voor woningbouw en nieuwe voorzieningen. In beide coalitieakkoorden krijgt de parkeergarage daarom prioriteit. In de praktijk blijkt de uitvoering echter jaren te duren voordat inwoners er echt iets van merken.
De eigen buslijn die Lokaal Dijk en Waard tijdens de campagne beloofde, is er ook niet gekomen. De gemeente blijft afhankelijk van de provincie en vervoerders voor het openbaar vervoer. In plaats daarvan wordt de HugoHopper uitgebreid. Dat is een mooie voorziening, maar het blijft een vrijwilligersbus met beperkte capaciteit. Het volwaardige openbaar vervoer dat tijdens de campagne werd geschetst, komt er voorlopig niet.
Tegelijkertijd leggen partijen als GroenLinks, PvdA en ChristenUnie juist meer nadruk op alternatieven voor de auto. In het tweede coalitieakkoord wordt daarom gekeken naar verbetering van bestaande voorzieningen, zoals regionale busverbindingen en de HugoHopper. Daarmee verschuift het accent iets naar openbaar vervoer en duurzame mobiliteit, al blijft de gemeente daarbij sterk afhankelijk van andere overheden. (tekst gaat door onder de foto)
Op de N242 staat het bijna iedere dag vast met verkeer. (foto: Streekstad Centraal)
Het verschil tussen belofte en werkelijkheid wordt bij de N242 nog duidelijker. Vrijwel alle partijen spraken over een betere doorstroming en een aanpak van de files. In de praktijk heeft de gemeente Dijk en Waard daar maar weinig invloed op.
De weg is niet van de gemeente, maar van de provincie. De gemeente kan lobbyen en plannen voorbereiden, maar niet zelf bepalen wanneer en hoe de weg wordt aangepast. Voor inwoners die dagelijks vaststaan met de politieke woorden in het achterhoofd, is dat een flinke teleurstelling. (tekst gaat verder onder de foto)
Bereikbaarheid en woningbouw moesten in Dijk en Waard volgens het coalitieakkoord hand in hand gaan. (foto: Streekstad Centraal)
Juist rond die N242 werd recent een nieuwe stap aangekondigd. De provincie Noord-Holland en de gemeenten Alkmaar en Dijk en Waard tekenden een samenwerkingsovereenkomst voor ongeveer twintig verkeersprojecten rond de N242 en de Ring Alkmaar. Daarbij wordt gekeken naar aanpassingen bij onder meer de N508, de aansluiting van de Schoutenbosweg en het spoorviaduct bij de BOL-brug.
De plannen moeten de doorstroming en verkeersveiligheid verbeteren, maar veel projecten staan pas gepland voor de tweede helft van dit decennium. Ook hier geldt dus dat verbetering nog jaren kan duren. (tekst gaat verder onder de foto)
De start van de werkzaamheden aan de spooronderdoorgang in de Zuidtangent is een van de belangrijkste resultaten van de afgelopen vier jaar. (foto: Streekstad Centraal)
Leefbaarheid speelt in beide coalitieakkoorden een belangrijke rol. Senioren Dijk en Waard legde tijdens de campagne bijvoorbeeld veel nadruk op voorzieningen voor ouderen. De partij wilde onder meer uitbreiding van de HugoHopper, onder andere richting het ziekenhuis in Alkmaar.
Daarnaast eiste zij een harde 10H-regel voor windmolens, waarbij de afstand tot woningen minimaal tien keer de tiphoogte van een turbine moet zijn. In het coalitieakkoord wordt wel gesproken over terughoudendheid met windturbines op landbouwgrond, maar de specifieke 10H-regel is niet opgenomen. De toon is overgenomen, de eis niet. De uitbreiding van de HugoHopper is deels gerealiseerd, maar een vaste ziekenhuisroute is geen concreet beleidsdoel geworden. (tekst gaat door onder de foto)
De HugoHopper is uitgebreid, maar een vaste route naar het ziekenhuis in Alkmaar is er nog altijd niet. (foto: Streekstad Centraal)
Mobiliteit gaat bovendien niet alleen over verkeer, maar ook over de inrichting van wijken. In het tweede coalitieakkoord krijgt die bredere kijk op mobiliteit meer aandacht. Partijen als GroenLinks en ChristenUnie koppelen mobiliteit nadrukkelijk aan leefbaarheid, met meer ruimte voor groen, veilige straten en minder verkeersdruk in woonwijken.
Toch verdwijnen sommige verkiezingspunten volledig zodra ze in de praktijk moeten worden uitgevoerd. De DOP sprak bijvoorbeeld over een parkachtige inrichting van Westpoort. In de praktijk blijkt dat gebied vooral nodig om de woningbouwambitie te halen. Daardoor komt die groene ambitie onder druk te staan. (tekst gaat verder onder de foto)
In 2024 volgde Ester Leibbrand wethouder Annette Groot van Senioren Dijk en Waard op, die om gezondheidsredenen terugtrad. (foto: Streekstad Centraal)
Het patroon is duidelijk en niet verrassend. In de campagne worden concrete toezeggingen gedaan. In het coalitieakkoord blijven de plannen overeind, maar in de uitvoering blijkt dat de realisatie ook afhankelijk is van andere partijen. Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Plannen worden gemaakt, visies opgesteld en projecten voorbereid. Maar de snelle verbetering die in verkiezingsfolders wordt gesuggereerd, laat op zich wachten.
Mobiliteit en leefbaarheid zijn daarmee geen mislukt dossier, maar ook geen snel succes. Dijk en Waard is onderweg, maar de bestemming ligt verder weg dan tijdens de campagne werd voorgespiegeld. Voor inwoners betekent dat vooral één ding: geduld. En dat verkiezingsbeloften met een korreltje zout moeten worden genomen.
De matige opkomst van jongeren bij Kieskompas Live was voor Carmen Bosscher van Beter voor Dijk en Waard een trigger om jongeren te vragen om háár uit te nodigen in plaats van andersom. Die oproep leverde een uitnodiging van Artquake op. Aan een tafel in hun ’thuis’ spraken de jongeren zich uit over frustraties, gemiste kansen en het gevoel dat de gemeente ze eerder tegenwerkt dan ondersteunt. “Hoeveel harder moeten we nog ons best doen?”
De grootste zorg is meteen duidelijk: hoe lang kunnen ze nog doorgaan? Artquake is een creatieve broedplaats waar jongeren samen muziek maken, optredens organiseren en werken aan kunstprojecten. Een podium, een atelier en vooral: een gemeenschap.
De organisatie draait volledig op vrijwilligers en heeft geen vaste subsidie. Iedere maandag is er overleg, er worden evenementen georganiseerd en het pand wordt opgeknapt – allemaal naast studie, werk en school. “Het is eigenlijk een 40-urige werkweek. En dan weten we niet eens of we over een jaar nog in dit pand mogen blijven.” (tekst gaat door onder de foto)
De aanwezige jongeren konden maandagavond hun frustraties en zorgen delen met raadslid Carmen Bosscher, die aangaf hun signalen serieus te nemen. (foto: Streekstad Centraal)
Het pand dat ze nu gebruiken heeft officieel een onderwijsbestemming. Zolang het onderwijs de ruimte niet nodig heeft, mag Artquake er zitten. Maar als dat verandert, moeten ze binnen drie maanden vertrokken zijn. Een alternatief is er niet. “Als we straks weg moeten, is alles voor niks geweest.”
Het gebrek aan toekomst vreet energie. “Mensen zeggen: waarom zou ik nog investeren in het opknappen van dit pand als we niet weten of we mogen blijven? Er is geen alternatief. En als we ernaar vragen, krijgt het geen urgentie.”
Een belangrijk pijnpunt is de verdeling van subsidies en het gebrek aan financiële ondersteuning. De jongeren wijzen naar cultuurinstelling COOL, die wel structureel subsidie ontvangt. “COOL is voor ons helemaal niet bekend. Wij hebben aantoonbaar het bereik onder jongeren. Waarom krijgen zij dan wel subsidie en wij niet? Het voelt soms als vriendjespolitiek.” (tekst gaat door onder de foto)
De jongeren hebben bij Artquake veel mogelijkheden om creatief bezig te zijn. Zo wordt het echt een plek waar ze zich thuisvoelen. (foto: aangeleverd)
Volgens de jongeren ontstaat zo een scheve situatie. “COOL komt naar ons toe omdat wij het bereik hebben. Maar zij hebben het geld. Wij organiseren open activiteiten zonder contributie, zodat er geen drempel is. Maar juist omdat wij geen inkomsten hebben, krijgen we ook geen structurele steun.” De jongeren begrijpen dat er beperkte budgetten zijn, maar vinden de verdeling oneerlijk. “De plekken waar jongeren écht willen zijn, krijgen niet de middelen die nodig zijn om te groeien.”
Wat misschien nog wel zwaarder weegt dan geld, is het gevoel niet gezien te worden. In een onderzoek naar het tekort aan jongerenplekken in Heerhugowaard werd Artquake niet eens genoemd, terwijl jongeren hun plek juist wél aandroegen. “Dat doet pijn,” zeggen ze. “We bestaan blijkbaar niet in het verhaal.”
Artquake is meer dan een repetitieruimte of atelier voor de jongeren. Het is een gemeenschap. “Dit is niet één lesje en weer naar huis. Dit is een vriendengroep. Voor veel jongeren voelt dit als een thuis.” Zeker na corona is de sociale functie volgens hen essentieel. “Je ziet hoe belangrijk het is dat jongeren elkaar weer kunnen opzoeken. En dan voelt het alsof dat naar beneden wordt gedrukt.” (tekst gaat door onder de foto)
Artquake heeft nu een mooie plek in een leegstaand schoolgebouw, maar het is onzeker hoe lang, en of de jongeren hun plek daar kunnen houden. (foto: aangeleverd)
Volgens de jongeren ontbreekt het in Heerhugowaard aan een plek waar zij kunnen optreden of uitgaan. “Heerhugowaard staat bij jongeren bekend om Middenwaard, meer niet. Voor een leuke avond moet je naar Alkmaar. Dan denken mensen al snel: laat maar zitten. Er is niks om op te treden. Geen echte uitgaansplek.”
Juist daarom proberen zij zelf evenementen te organiseren: kleine festivals, live muziekavonden en creatieve bijeenkomsten. “Niemand anders in de buurt doet dit op deze manier.” Meer samenwerking zou volgens de jongeren veel mogelijk maken. “Als we beter samenwerken met andere partijen, kunnen we veel leukere dingen organiseren.” Maar dan moet er wel ondersteuning en ruimte zijn.
Naast geld en ruimte speelt communicatie een grote rol. Jongeren vertellen over aanvragen waarop maandenlang geen reactie komt, beloftes die niet worden nagekomen en gesprekken waarin hun plannen direct worden afgeschoten. “Dan ben je er maanden mee bezig en hoor je niks meer. Dat is zo jammer. Als er duidelijk ‘nee’ gezegd wordt, dan weet je waar je aan toe bent.” (tekst gaat door onder de foto)
In 2022 overhandigden jongeren van Artquake een petitie voor het voortbestaan aan burgemeester Maarten Poorter, maar tot op heden is er niks veranderd aan de situatie. (foto: Streekstad Centraal)
De jongeren hopen in Carmen Bosscher een bondgenoot te hebben gevonden. Haar oproep om hun zorgen te delen, was voor de jongeren aanleiding om hun verhaal te doen. Carmen geeft aan dat dit soort gesprekken vaker gevoerd moeten worden, juist omdat jongeren zelf het beste weten wat er speelt.
Hun boodschap aan de gemeente is helder: investeer in wat er al is. “Wij houden jongeren bezig. We bieden een plek waar creativiteit en muziek centraal staan. Dat is geen luxe, dat is een noodzaak. Niemand anders in de buurt doet dit op deze manier. Waarom wordt de groei van zoiets moois dan afgeremd?”
![[Beloftechecker] Duurzaamheid beloofd, maar harde keuzes blijven uit in Dijk en Waard](https://hub.streekstadcentraal.nl/wp-content/uploads/2022/02/20220216_DeW_gemeentevlag-scaled.jpg)
![[Beloftechecker] 2022 beloften voor zorg in Alkmaar: geen mislukking, maar ook geen doorbraak](https://hub.streekstadcentraal.nl/wp-content/uploads/2025/11/20251120_ALK_Gemeenteraad_Alkmaar-scaled.jpg)
