Dijk en Waard wil sneller en beter ingrijpen bij situaties waarin zorg en veiligheid door elkaar lopen. Met het nieuwe Actieplan Zorg en Veiligheid moet voorkomen worden dat problemen, zoals bij de explosie aan de Titanialaan, uit de hand lopen doordat instanties langs elkaar heen werken.
Het plan is een direct gevolg van de lessen uit het onderzoek over de aanloop naar de explosie. Daaruit bleek dat signalen van overlast en onveiligheid bij verschillende organisaties bekend waren, maar niet werden samengebracht tot één compleet beeld. Volgens burgemeester Maarten Poorter moet dat nu anders. “Het stroomlijnen en delen van die informatie is een heel belangrijke stap”, zei hij woensdag tijdens de presentatie.
Voor inwoners moet het actieplan vooral betekenen dat problemen eerder worden herkend en aangepakt, nog voordat ze escaleren. In de praktijk gaat het vaak om situaties waarin verschillende signalen op zichzelf niet ernstig genoeg lijken om direct in te grijpen, maar samen wel een zorgwekkend patroon vormen. (tekst gaat verder onder de foto)
Poorter schetst hoe dat nu kan misgaan: meldingen van bewoners over geluidsoverlast komen bij de woningcorporatie binnen, de politie wordt een paar keer gebeld maar treft bij aankomst niets aan, terwijl een zorginstantie al langer een vermoeden heeft dat er meer speelt. “Als je de optelsom maakt van heel veel van dat soort meldingen, ontstaat er wel een beeld dat er iets gaande is”, aldus de burgemeester.
Juist dat samenbrengen van signalen moet met het nieuwe plan beter georganiseerd worden. De gemeente wil nadrukkelijk de regie nemen en ervoor zorgen dat betrokken partijen elkaar sneller weten te vinden en informatie delen. “Je ziet dat bij afzonderlijke organisaties best wel bekend is wat er speelt, maar dat wordt niet automatisch met elkaar gedeeld”, zei Poorter. “Dat moet anders”. (tekst gaat verder onder de foto)
Een belangrijk onderdeel daarvan is het gebiedsgericht werken. In wijken moeten professionals van verschillende organisaties elkaar vaker ontmoeten en signalen bespreken. Ook zet de gemeente zogenoemde gebiedsverbinders in, die zichtbaar in de wijk aanwezig zijn en signalen ophalen.
Als er aanwijzingen zijn dat ergens structureel iets misgaat, kan er sneller worden ingegrepen, bijvoorbeeld door extra inzet van zorg of toezicht. “Dan kun je sneller achter de voordeur komen en kijken of je in preventieve zin wat kunt doen”, aldus Poorter.
Wanneer situaties complexer worden en dreigen vast te lopen, moet een nieuwe overlegstructuur uitkomst bieden. In een nog op te richten lokale zorg- en veiligheidskamer gaan verschillende partijen samen naar dit soort casussen kijken. (tekst gaat verder onder de foto)
De gemeente stelt daarbij een procesregisseur aan die ervoor moet zorgen dat samenwerking niet blijft hangen, maar daadwerkelijk tot actie leidt. Het ontbreken van zo’n gezamenlijke aanpak was eerder juist een van de problemen bij de Titanialaan, waar geen integraal overleg bestond en verantwoordelijkheden versnipperd waren.
Volgens Poorter gaat het actieplan nadrukkelijk niet alleen over de Titanialaan. Hij noemt meerdere voorbeelden waaruit blijkt dat dit soort problematiek breder speelt binnen de gemeente. Zo waren er eerder explosies bij woningen waarbij jongeren betrokken waren en een incident met een man die dreigde zijn huis op te blazen met gasflessen.
In zulke situaties is vaak sprake van een combinatie van zorgproblemen en veiligheidsrisico’s. “Je hele netwerk is dan in beweging”, zegt de burgemeester. “Maar de vraag is: bij welke instantie kun je terecht en wie pakt de regie.”
Het doel van het actieplan is om in dat soort gevallen sneller duidelijkheid te krijgen over wie wat doet en hoe escalatie kan worden voorkomen. Tegelijkertijd erkent de gemeente dat niet alle problemen oplosbaar zijn. Tekorten in de jeugdzorg en de GGZ blijven een beperkende factor. “Soms weten we heel veel en lukt het toch niet om het op te lossen”, zegt Poorter. “We hebben niet altijd het instrumentarium om meteen een oplossing te vinden.” (tekst gaat verder onder de foto)
Ook het delen van informatie blijft een uitdaging. Door privacywetgeving mogen organisaties niet zomaar gegevens uitwisselen. Projectleider Maura Timmer benadrukt dat dit in de praktijk vaak ingewikkeld is. Tegelijkertijd ziet de gemeente ruimte om daar binnen de regels beter mee om te gaan, zodat signalen niet onnodig blijven hangen bij afzonderlijke partijen.
Naast de nieuwe aanpak zet de gemeente ook in op preventie, onder meer via het programma Weerbare Jeugd. Daarbij wordt samengewerkt met scholen, jongerenwerk en sportverenigingen om jongeren weerbaarder te maken tegen negatieve invloeden zoals criminaliteit.
Met het actieplan wil de gemeente uiteindelijk bereiken dat signalen sneller worden herkend, dat instanties beter samenwerken en dat inwoners eerder passende hulp krijgen. “Het gaat er niet alleen om of je dingen van tevoren kunt weten”, zegt Poorter. “Het gaat erom die dingen bij elkaar te brengen om een oplossing te vinden.”